پسر شلاق‌خور

«ادوارد و پسرِ شلاق‌خور»، تصویری اثر والتر اس. استیسی

پسر شلاق‌خور (انگلیسی: Whipping boy) پسری بود که در کنار یک شاهزاده (یا پسری که پادشاه می‌شد) در اروپای اوایل دوران مدرن تعلیم می‌دید و گفته می‌شد که به جای شاهزاده، تنبیه بدنی می‌شد — یعنی تاوان خطاهای شاهزاده را او پس می‌داد.

دلیل این کار آن بود که شاهزاده به خاطر مقام سلطنتی‌اش از دسترس معلم خارج بود و معلم نمی‌توانست او را تنبیه کند. اما تصور می‌شد که اگر شاهزاده ببیند دوستش به خاطر کار خودش تنبیه می‌شود، همان اثر تربیتی را خواهد داشت و دیگر آن خطا را تکرار نخواهد کرد. ضرب‌المثل کهنی نیز همین مفهوم را بیان می‌کند: «سگ را جلوی شیر بزن.»[۱]

در آن دوران، شلاق زدن از رایج‌ترین تنبیه‌هایی بود که معلمان به کار می‌بردند. البته شواهد تاریخی معاصر دربارهٔ وجود واقعی پسران شلاق‌خور اندک است؛ بلکه برعکس، مدارکی وجود دارد که نشان می‌دهد برخی شاهزادگان توسط معلمانشان شلاق می‌خوردند، هرچند نیکلاس آورم پیشنهاد می‌کند که اشراف‌زادگان احتمالاً کمتر از سایر شاگردان مورد تنبیه قرار می‌گرفتند. برخی مورخان پسر شلاق‌خور را کاملاً یک افسانه می‌دانند[۲]؛ برخی دیگر معتقدند این رسم تنها در مورد پادشاهان نوجوان — که از حق الهی پادشاهان برخوردار بودند — اعمال می‌شد و نه برای شاهزادگان معمولی.[۳]

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ Wesselski 1928, p.127 [German equivalent: "den Hund vor dem Löwen schlagen"]; Chaucer, Geoffrey (1990). Donald C. Baker (ed.). The Squire's Tale. Variorum Edition of the works of Chaucer. Vol. Part 2: The Canterbury Tales, Volume 12. University of Oklahoma Press. pp. 215–216, fn. 490–91. ISBN 978-0-8061-2154-3. Retrieved 14 January 2018.
  2. ↑ Orme 2017 pp.33–35
  3. ↑ Ridley, Jasper (2013-02-07). A Brief History of the Tudor Age. Little, Brown Book Group. p. 137. ISBN 978-1-4721-0795-4. Retrieved 5 January 2018.