پس‌زمانی

در روان‌کاوی زیگموند فروید، پس‌زمانی، پس‌نگری، بعدمندی یا پسین‌بودگی (آلمانی: Nachträglichkeit) به این مفهوم اشاره دارد که یک رویداد خاص ممکن است در حقیقت هنگام وقوع، به‌عنوان یک رویداد روان‌خراش درک نشده و در نتیجه رویداد دیگری که معنای جدیدی به آن می‌بخشد، به عنوان چنین چیزی تجربه شود. به گفته ژان لاپلانش، این مفهوم رابطه‌ای پیچیده و متقابل بین یک رویداد مهم و معنی شدن مجدد بعدی آن برقرار می‌کند و نوع جدیدی از اثربخشی روانی را به آن نسبت می‌دهد. بنابراین، دو مرحله در شکل‌گیری ترومای روانی وجود دارد که یکی خود رویداد است و دیگری لحظه‌ای که برای ذهن معنادار می‌شود.[۱]

تعاریف معاصر در فرهنگ‌های روان‌کاوی مختلف، بر جنبه‌های گوناگونی از اینکه چگونه — از طریق اثر پس‌زمانی — تجربیات با نگاه به گذشته دوباره فعال می‌شوند، بازسازی و بازبینی می‌شوند تا با تجربیات جدید یا با دستیابی به مرحله جدیدی از رشد روانی-جنسی سازگار شوند، تأکید دارند.[۲]

منابع

  1. ↑ De Timary, Philippe; Heenen-Wolff, Susann; Philippot, Pierre. "The Question of "Representation" in the Psychoanalytical and Cognitive-Behavioral Approaches. Some Theoretical Aspects and Therapy Considerations". PMC. National Library of Medicine. PMID 21716573. Retrieved 24 June 2026.
  2. ↑ Papiasvili, Eva D. "The Trauma of Looking Back: Nachträglichkeit from Freud to Neuroscience". TAP. The American Psychoanalytic Association. Retrieved 24 June 2026.