پوتستاس

پوتستاس (به لاتین potestas) مفهومی بنیادین در حقوق و نظریه سیاسی روم باستان است که به قدرت یا صلاحیت رسمی و قانونی اعطا شده به اشخاص یا مقامات برای اعمال اختیار در چارچوب نظم حقوقی اشاره دارد.[۱] این مفهوم ناظر بر توانایی صدور فرمان اجرای قواعد حقوقی و اعمال اجبار مشروع در حدود اختیارات تعیین شده از سوی قانون یا مقام برتر است.[۲]این مفهوم نقشی اساسی در ساختار حقوق عمومی روم ایفا میکرد.

ریشه شناسی

واژه "potesstas" از فعل لاتینی "posse" به معنای توانستن گرفته شده است.[۳]این اصطلاح در متون حقوقی روم به معنای (قدرت)،(اختیار) یا (صلاحیت) به کار میرفت و از آغاز دارای بار حقوقی مشخص بود. پوتستاس به قدرتی اطلاق میشد که به طور رسمی و نهادمند به رسمیت شناخته شده باشد و مشروعیت آن از نظم حقوقی ناشی گردد.[۴]

پوتستاس در حقوق و نظریه سیاسی روم

در حقوق روم، پوتستاس در اصل به قدرت قانونی مقامات حکومتی برای صدور فرمان ها ("edicta")، رسیدگی به دعاوی و اجرای تصمیمات حقوقی اشاره داشت.[۵] تمامی مقامات انتخابی ("magistratus") از نوعی پوتستاس برخوردار بودند،[۶] هرچند دامنه و حدود آن بسته به مقام متفاوت بود.در نظریه سیاسی روم، این قدرت از حیث ماهیت مشابه اقتدار نظامی تلقی میشد، اما از نظر شدت و گستره پایین تر از آن قرار میگرفت. مقامات عالی جمهوری روم، همچون کنسول ها و پراتور ها،افزون بر پوتستاس، از ایمپریوم نیز یرخوردار بودند[۷] که عالی ترین و کامل ترین شکل اقتدار قانونی به شمار میامد و به ویژه ناظر بر فرماندهی نظامی و اقتدار سیاسی عالی بود.

تمایز با آکتوریتاس

پوتستاس در اندیشه سیاسی روم در تمایز با مفهوم آئوکتوریتاس ("Auctoritas") قرار داشت. در حالی که پوتستاس جلوه ای از قدرت قانونی و اجرایی بود و به مقامات حکومتی تعلق داشت، آئوکتوریتاس بیانگر نفوذ مبتنی بر اعتبار، تجربه و منزلت اجتماعی محسوب میشد [۸]که به ویژه نزد سنای روم و حقوقدانان رومی ("prudentes") تجلی میافت.

تطور تاریخی

پژوهش های تاریخی نشان میدهد که که مفهوم پوتستاس پس از فروپاشی نظم سیاسی روم، در قالب های جدیدی از اقتدار و سیاسی در اروپا تداوم یافت. در برخی دولت شهرهای ایتالیایی، این مفهوم به نهادی سیاسی با عنوان پودستا ("Podesta") تحول یافت[۹] که عنوان عالی ترین مقام اجرایی شهر بود. بدین سان، پوتستاس از مفهومی حقوقی در روم باستان، به یکی از مبانی نظری قدرت، نمایندگی و اقتدار سیاسی در نظام های قرون وسطی و پس از آن تبدیل شد.

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ abbot. ۱۹۰۱. ص. ۲۱-۲۵.
  2. ↑ Mommsen، theodor (۱۸۷۱–۱۸۹۲). Mommsen. paris.
  3. ↑ Mommsen، theodor (۱۸۷۱–۱۸۹۲). Mommsen. paris.
  4. ↑ FROST ABBOT، FRANK (۱۹۰۱). ABBOT. ELIBRON CLASSICS. صص. ۲۱–۲۵.
  5. ↑ ROMAIN، THEODOR (۱۸۷۱–۱۸۹۲). MOMMSEN.
  6. ↑ MOMMSEN، THEODOR (۱۸۷۱–۱۸۹۲). MOMMSEN [LE DROIT PUBLIC ROMAIN]. PARIS.
  7. ↑ MOMMSEN، THEODOR (۱۸۷۱–۱۸۹۲). MOMMSEN [LE DROIT PUBLIC ROMAIN]. PARIS.
  8. ↑ BYRD، ROBERT (۱۹۹۵). Byrd.
  9. ↑ WERNER، KARL (۱۹۸۴). WERNER. FAYARD.
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.