پوزخند
پوزخند (به انگلیسی: Smirk) خندهای مصنوعی و چاپلوسانه[۱] است که گستاخی، تحقیر یا خودستاییِ توهینآمیز را تداعی میکند. در لغتنامه دهخدا، اصل این واژه به صورت «پوست خند» نام برده شده است.[۲]
کردارشناسی انسان، پوزخندها را به عنوان نوعی سیگنالِ تعریف و تمجید تغییر شکل یافته طبقهبندی میکند.[۳]
تفاوت با گونههای دیگر خنده
خندههای دیگری نیز با کاربردهای مشابه با پوزخند وجود دارند، اما تفاوتهای قابل توجهی با آن دارند؛ از جمله نیشخند و ریشخند.
نیشخند
پوزخند ممکن همیشه از روی خشم و انزجار نباشد، ولی نیشخند (به انگلیسی: Sneer) خندهای است که آشکارا از روی خشم و غضب یا انزجار به لب میآید و هدف آن معمولاً خوار و خفیف کردن مستقیم طرف مقابل و ابراز بیاعتنایی کامل به او است. پوزخند معمولا یک کج شدن جزئی لب به سمت بالا است، اما نیشخند میتواند خندهای دنداننما باشد.
ریشخند
پوزخند همیشه برای تحقیر بهکار نمیرود. فرد ممکن است پوزخند بزند زیرا احساس غرور یا رضایت شخصی از یک موفقیت دارد، حتی اگر آن را آشکارا ابراز نکند. همچنین در برخی تعاملات اجتماعی، پوزخند میتواند نشاندهنده علاقه رمانتیک، شوخی یا شیطنت دوستانه باشد، نه لزوماً تحقیر.[۴][۵] ولی ریشخند (به انگلیسی: Jeer/Mockery) مستقیما به معنای تمسخر و به سخره گرفتن طرف مقابل است. ریشخند معمولاً شامل صدای بلند و رفتارهای علنی برای مسخره کردن است و هدف مستقیم آن آزار دادن و خجالتزده کردن قربانی در برابر دیگران است. گاهی ریشخند به معنای فریب دادن نیز بهکار میرود.[۶]
منابع
- ↑ B. Kirkpatrick ed., Roget's Thesaurus (1996) p. 572
- ↑ «معنی پوزخند در لغتنامهٔ دهخدا». مؤسسه لغت نامه دهخدا. بایگانیشده از اصلی در ۲۷ مه ۲۰۲۳. دریافتشده در ۶ خرداد ۱۴۰۲.
- ↑ Desmond Morris, Manwatching (1977) p. 188-9
- ↑ "10 Main Types of Smiles and What They Really Mean". Healthline (به انگلیسی). 2019-08-22. Retrieved 2025-11-27.
- ↑ «What's in a smirk?». warwick.ac.uk. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۱-۲۷.
- ↑ «معنی ریشخند | لغتنامه دهخدا | واژه یاب». vajehyab.com. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۱-۲۷.
