پیاتزا دل کامپو

پیاتزا دل کامپو
ایل کامپو (Il Campo)
نوعمیدان عمومی (پیاده‌راه)
مکانسیه‌نا، توسکانی، ایتالیا
مختصات۴۳°۱۹′۰۶″شمالی ۱۱°۱۹′۵۳″شرقی / ۴۳٫۳۱۸۳۳۳°شمالی ۱۱٫۳۳۱۳۸۹°شرقی / 43.318333; 11.331389
ساخت
آغاز ساخت۱۱۰۰ (۱۱۰۰-خطا: زمان نامعتبر}})
سایر
شناخته‌شده برایپالازو پوبلیکو، تور دل مانیا، فونته گایا، پالّیو دی سیه‌نا
وضعیتپیاده‌راه

پیاتزا دل کامپو (ایتالیایی: Piazza del Campo) میدان اصلی سیه‌نا در منطقهٔ توسکانی ایتالیاست. این میدان به‌عنوان یکی از زیباترین و سالم‌ترین میدان‌های قرون وسطی اروپا شناخته می‌شود و به خاطر هماهنگی معماری و شکل صدفی‌اش شهرت دارد. پیرامون میدان را پالازو پوبلیکو (ساختمان شهرداری)، تور دل مانیا و چند کاخ اشرافی احاطه کرده‌اند. در گوشهٔ شمال‌غربی میدان نیز فونته گایا («چشمهٔ شاد») جای دارد.[۱]

این میدان بیشتر به‌خاطر پالّیو دی سیه‌نا، مسابقهٔ سنتی اسب‌دوانی که سالی دوبار برگزار می‌شود، شناخته می‌شود. پایان مسابقهٔ دوچرخه‌سواری جاده‌ای استراده بیانکه نیز در همین میدان است.

مرکز تاریخی سیه‌نا در سال ۱۹۹۵ به‌دلیل نگهداری بی‌نظیر از ساختار شهری و معماری قرون وسطایی، در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد.[۲]

تاریخچه

آجرچینی شعاعی میدان که مانند صدف طراحی شده‌است، نمایی از تور دل مانیا

این میدان پیش از سدهٔ سیزدهم در محل اتصال سه محلهٔ اصلی سیه‌نا پدید آمد: کاستلارِه، سان مارتینو و کامولیا. در آغاز به‌عنوان محل گردهمایی، بازار و سرگرمی‌هایی مانند بازی و مسابقه استفاده می‌شد. برخلاف برخی میدان‌های ایتالیا، پیاتزا دل کامپو بر روی جایگاه فوروم رومی ساخته نشده‌است.

در سدهٔ میانه، سیه‌نا یک شهر-دولت ثروتمند و رقیب فلورانس بود. در ۱۱۶۹ تصمیم به ساخت میدان گرفته شد. پس از پیروزی سیه‌نا بر فلورانس در نبرد مونت‌آپرْتی (۱۲۶۰)، شهر برای مدتی دچار مشکلات اقتصادی و تحریم مذهبی شد، اما با بازگشت آرامش، اهمیت فضاهای عمومی به‌عنوان نماد غرور شهری افزایش یافت.[۱]

در سال ۱۳۴۹ میدان به‌طور کامل با آجر سنگفرش شد و با هشت خط شعاعی به ۹ بخش تقسیم گردید. این ۹ بخش یادآور حکومت «تسع نفره» است که سیه‌نا را در اوج شکوفایی میان سال‌های ۱۲۹۲ تا ۱۳۵۵ اداره می‌کردند.[۳] این میدان با ابعاد تقریبی ۱۳۰ در ۲۰۰ متر در زمان خود بسیار بزرگ بود و می‌توانست کل جمعیت شهر (حدود ۵۰هزار نفر) را در خود جای دهد.

معماری و چشم‌انداز

کاخ‌های اطراف میدان محل زندگی خاندان‌های بانفوذ مانند سانسدونی، پیکولومینی و ساراسینی بود. برخلاف خانه‌های برج‌دار بلندترِ پیشین، این کاخ‌ها با سقف‌ها و نمایی هماهنگ ساخته شدند تا آرامش و زیبایی میدان حفظ شود.[۴]

نمای میدان همچون صحنهٔ تئاتر باروک عمل می‌کند؛ با دیوارها و پنجره‌هایی رو به میدان و شهرداری در جایگاه پس‌زمینه. شیب زمین از شمال به جنوب حدود ۵ متر است. بیشتر مصالح از آجر و گچ رنگ گرم تشکیل شده و کف آجری میدان حالتی دوستانه و صمیمی پدید آورده‌است.[۱]

آجرهای سرخ در ۹ بخش با الگوی شاه‌ماهی چیده شده و خطوط تقسیم آن با سنگ تراورتن مشخص است. خیابان‌های باریک پیرامونی تنها از میان گذرگاه‌های محدود (۱۱ ورودی) دید به میدان می‌دهند و بدین ترتیب حس «ورود به فضایی باز» ایجاد می‌شود. در میانهٔ میدان آبگیر زهکشی سنگی به‌نام «گاویونه» قرار دارد که آب باران را جمع‌آوری می‌کند.

فونته گایا

فونته گایا

فونته گایا («چشمهٔ شاد») در سال ۱۴۱۹ ساخته شد و جایگزین فواره‌ای کهن‌تر (۱۳۴۲) گردید. طراحی اصلی آن از یاکُپو دلا کوئرچا بود. حوضچهٔ سنگی با نقش‌برجسته‌هایی از مریم و فضیلت‌های مسیحی و کلاسیک آراسته شده‌است.[۵] پیکره‌های اصلی اکنون در اُسپداله دی سانتا ماریا دلا اسکالا نگهداری می‌شوند و نسخه‌های جدیدتر از تیتو سارّوکّی در سدهٔ نوزدهم جایگزین آنها شده‌اند.

پانویس

  1. 1 2 3 Castex, Jean (2008). Architecture of Italy. Bloomsbury Publishing USA. ISBN 9780313320866.
  2. "Historic Centre of Siena". UNESCO World Heritage Centre. Retrieved 17 April 2025.
  3. Lien, Barbara (2005). "The Role of Pavement in the Perceived Integration of Plazas: An Analysis of the Paving Designs of Four Italian Plazas" (PDF).
  4. Richard Ingersoll (Rice University), Cities in History, Lecture 10
  5. Richard Krautheimer, "A Drawing for the Fonte Gaia in Siena" The Metropolitan Museum of Art Bulletin New Series, 10.6 (June 1952), pp. 265-274.