پیشینه نام اهواز
ریشه نام اهواز را برگرفته از قوم هوزی (مشهور به هوزی) میدانند که مردم بومی استان خوزستان بودهاند و زبان آنها تا چند سده پس از اسلام، زبان مردم خوزستان بودهاست.
محتمل تر آن است که اهواز در محل شهر قدیم تاریانا هخامنشی قرار گرفته باشد.[۱]
این شهر در همه جا مرکز تجاری خوزستان، هوجستان واجار (بازار خوزستان) نامیده میشد و شهر سوی دیگر رودخانه به عنوان مرکز فرماندار و نجبا، هرمشیر خوانده میشد. شهر دوم در حمله عربها در سده اول هجری (هفتم میلادی) از بین رفت. اما نام شهر دیگر را عربها «سوق الاهواز» ترجمه کردند. بهطوری که واژهی «اهواز»، حالت جمع مکثر واژهی «هوزی»، نام قبیلهای بومی در استان خوزستان بودهاست.
سیر تحول نام شهر از دیدگاه دانشوران امروزی
این شهر در همه جا مرکز تجاری خوزستان، هوجستان واجار (بازار خوزستان) نامیده میشد و شهر سوی دیگر رودخانه به عنوان مرکز فرماندار و نجبا، هرمشیر خوانده میشد. شهر دوم در حمله عربها در سده اول هجری (هفتم میلادی) از بین رفت. اما نام شهر دیگر را عربها «سوق الاهواز» ترجمه کردند.[۱] بهگفته لاکهارت و هاینتس هالم و باسورث اهواز جمع هوزی یا خوزی، نام قبیله بومی استان خوزستان بودهاست.[۱]
به گمان پ. شوارتز چنین تفاوتهای موجود در توجیه نام اهواز در منابع اسلامی بخاطر سعی این جغرافی دانان در توجیه نام مصطلح هورمشیر بودهاست.[۱]
حسین مفتخری به نقل از «سنی ملوک الارض و الانبیا» دربارهٔ فتح اهواز مینویسد:
پانویس
- 1 2 3 4 Bosworth, “AHVĀZ”, Iranica, 1: 688–691.
منابع
- فرای، ریچارد نلسون (۱۳۸۸). عصر زرین فرهنگ ایران. ترجمهٔ مسعود رجب نیا. سروش. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۳۷۶-۷۶۳-۱.
- مفتخری، حسین (۱۳۹۲). «تاریخ سیاسی، اجتماعی ایران (از ظهور اسلام تا ظهور طاهریان)». تاریخ ایران، از ورود مسلمانان تا پایان طاهریان. تهران: سمت (سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها). شابک ۹۷۸-۹۶۴۴۵۹-۶۱۵-۵.
- همدانی، علی کرم (۱۳۸۷). «اهواز - بخش اول: نامگذاری و تاریخ». دائرةالمعارف بزرگ اسلامی. ج. ۱۰. تهران: مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی. صص. ۴۸۲–۴۸۴. شابک ۹۶۴-۷۰۲۵-۰۵-X. دریافتشده در ۴ اوت ۲۰۲۴.
- The new encyclopædia Britannica (به انگلیسی). Vol. ۱ (۱۵ ed.). Encyclopædia Britannica, inc. 1995. p. ۱۶۹.
{{cite encyclopedia}}: Missing or empty|title=(help) - Bosworth, C. E (2000). "AHVĀZ — I.History". Encyclopædia Iranica (به انگلیسی). Vol. ۱. New York: Bibliotheca Persica Press. pp. ۶۸۸–۶۹۱.
- Fischel, Walter Joseph; Netzer, Amnon (2007). "AHWAZ". ENCYCLOPAEDIA JUDAICA (به انگلیسی). Vol. 1 (2 ed.). New York: Thomson Gale. p. 548. Archived from the original on 11 December 2014. Retrieved 11 December 2014.
- Gil, Moshe; Strassler, David (2004). Jews in Islamic countries in the Middle Ages (به انگلیسی). Brill. p. ۵۲۵.
- Halm, Heinz; Bonner, Michael (1996). "Part 1". The empire of the Mahdi (به انگلیسی). Vol. ۲۶. Translated by Michael Bonner. Brill. p. ۵.
- Lockhart, L (1986). "AL-AHWĀZ". Encyclopaedia of Islam (به انگلیسی). Vol. ۱ (2nd ed.). Leiden: E. J. Brill. p. ۳۰۵.
- Minorsky, Vladimir (1945). "The Tribes of Western Iran". The Journal of the Royal Anthropological Institute of Great Britain and Ireland (به انگلیسی). Royal Anthropological Institute of Great Britain and Ireland. ۷۵ (۱/۲): ۷۳–۸۰.
- Soucek, Svat (1984). "Arabistan or Khuzistan". Iranian Studies (به انگلیسی). Taylor & Francis, Ltd. on behalf of International Society for Iranian Studies. ۱۷ (۲/۳): ۱۹۵–۲۱۳.
{{cite journal}}: Unknown parameter|ماه=ignored (help)
جستارهای وابسته
- زبان خوزی
- ریشه نام خوزستان