پیمان آب‌های رود سند

پیمان آب‌های رود سند
رود سند و شاخه‌های فرعی آن
گونهپیمان دوجانبه
تاریخ امضا۱۹ سپتامبر ۱۹۶۰
مکان امضاکراچی، پاکستان
تاریخ اجرا۱ آوریل ۱۹۶۰
شرط اجراتصویب توسط هر دو طرف
انقضا۲۳ آوریل ۲۰۲۵ (تعلیق توسط دولت هند
ضامنبانک جهانی
زبان‌هاانگلیسی

پیمان آب‌های رود سند (IWT) معاهده‌ای برای توزیع آب بین پاکستان و هند برای استفاده از آب موجود در رود سند و شاخه‌های این رود است که کارهای تنظیم و مذاکرات آن توسط بانک جهانی انجام شد.[۱][۲][۳][۴] این پیمان در ۱۹ سپتامبر ۱۹۶۰ در شهر کراچی میان جواهر لعل نهرو نخست‌وزیر هند و محمد ایوب خان رئیس‌جمهور پاکستان امضا شد.[۱]

این معاهده کنترل آب‌های سه «رود شرقی» (رود بیاس، راوی و ستلج) را به هند می‌دهد که میانگین کل دبی سالانه ۴۱ میلیارد متر مکعب دارند. کنترل سه «رود غربی» سند، چناب و جهلم که میانگین مجموع دبی سالانه آن‌ها ۹۹ میلیارد متر مکعب است نیز به پاکستان داده شد.[۵][۶] هند کنترل ۳۰ درصد از کل آب‌های حمل‌شده توسط رودخانه‌ها را در اختیار گرفت، در حالی که پاکستان ۷۰ درصد را دریافت کرد.[۷] این معاهده به هند اجازه می‌دهد از آب رودهای غربی برای آبیاری محدود و استفاده‌های غیرمصرفی نامحدود مانند تولید برق، کشتیرانی، راندن شناور، پرورش ماهی و غیره استفاده کند. پیمان رود سند مقررات دقیقی را برای هند در پروژه‌های ساختمانی بر روی رودهای غربی وضع می‌کند. مقدمه معاهده حقوق و تعهدات هر کشور برای استفاده بهینه از آب رودهای حوضه سند با روحیه حسن نیت، دوستی و همکاری را به رسمیت می‌شناسد. اگرچه این معاهده مستقیماً به امنیت ملی مربوط نمی‌شود، پاکستان، که در پایین‌دست هند واقع شده، نگران این است که به ویژه در طول یک درگیری احتمالی، هند به‌طور بالقوه باعث سیل یا خشکسالی در پاکستان شود.[۸][۹]

در زمان جنگ اول کشمیر در سال‌های ۱۹۴۸–۱۹۴۷ کنترل بر حقوق آب حوضه رود سند کانون مناقشه آبی میان هند و پاکستان بود. از زمان تصدیق این پیمان در ۱۹۶۰، با وجود چندین درگیری نظامی بین دو کشور، بیشتر اختلافات از طریق چارچوب قانونی ارائه‌شده توسط این معاهده حل و فصل شده است.[۱۰] به‌دنبال حمله پهلگام در ۲۳ آوریل ۲۰۲۵، این معاهده برای نخستین بار توسط دولت هند به حالت تعلیق درآمد.

معاهده آب‌های سند یکی از موفق‌ترین تلاش‌های مشترک آبی در جهان امروز به حساب می‌آید، اگرچه تحلیلگران نیاز به به‌روزرسانی برخی جزئیات فنی و گسترش دامنه توافق به منظور کاهش تغییر اقلیم را تأیید می‌کنند.[۱۱][۱۲][۱۳][۱۴]

جستارهای وابسته

منابع

  1. 1 2 Patricia Bauer. "Indus Waters Treaty:India-Pakistan [1960]". Encyclopedia Britannica website. Retrieved 27 July 2020.
  2. Daniel Haines (8 March 2017). "The Rivers Run Wild (Indus Waters Treaty-1960) – Nearly 60 Years Since Their Landmark Treaty, The Pakistan-India Water Dispute Remains Contentious". Newsweek (magazine). Retrieved 28 October 2019.
  3. "Full text of 'Indus Water Treaty' with Annexures, World Bank" (PDF). 1960. Retrieved 30 October 2014.
  4. "War over water". The Guardian. 3 June 2002. Retrieved 30 June 2018.
  5. Khaki, Saadat Bilal (26 July 2018). "Indo-Pak and Hydro-politics". Greater Kashmir.
  6. "Finally, J&K hires consultant to quantify Indus Water Treaty losses". Greater Kashmir. 20 February 2018.
  7. Andrew Keller; Jack Keller; David Seckler. "Integrated Water Resource Systems: Theory and Policy Implications" (PDF). Retrieved 31 January 2020.
  8. "Preamble of Indus water treaty" (PDF). Retrieved 30 October 2017.
  9. "Indus Water Treaty: Review is not an Option". Archived from the original on 20 December 2017. Retrieved 30 July 2018.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:پیوند نامناسب (link)
  10. Chaturvedi, A.K. (Spring 2017), "Indus Water Treaty: Options for India" (PDF), Scholar Warrior, Centre for Land Warfare Studies, archived from the original (PDF) on 9 July 2018
  11. Revisiting or Renegotiating the Indus Water Treaty – A Death Sentence for Peace in South Asia, 2024, retrieved 1 November 2024
  12. Assessing the Indus Waters Treaty from a comparative perspective, 2020, retrieved 18 August 2024
  13. 'Scrapping water treaty is no solution', says Pakistan's Indus waters commissioner, 2014, retrieved 23 March 2020
  14. Bakshi, Gitanjali; Trivedi, Sahiba (2011), Indus Equation (PDF), Strategic Foresight Group, retrieved 28 October 2014