چارچوب هماهنگی

چارچوب هماهنگی

الإطار التنسیقی
بنیان‌گذاریمارس ۲۰۲۱
مرام سیاسیاسلام‌گرایی شیعه
طیف سیاسیخیمه بزرگ
دیناسلام شیعه
وابستگی ملیشیعیان عراق
وابستگی بین‌المللیمحور مقاومت
کرسی‌ها در مجلس عراق[۱]
۱۳۰ از ۳۲۹

چارچوب هماهنگی (به عربی: الإطار التنسيقي)، ائتلافی از بیشتر احزاب شیعیان عراق است که در مارس ۲۰۲۱ تشکیل شد و پس از انتخابات ۲۰۲۱ مجلس عراق، به‌عنوان بلوک مخالف طرح «دولت اکثریت» جریان صدر، شکل گرفت.[۲] این ائتلاف، شامل احزاب نزدیک به نظام جمهوری اسلامی ایران و مخالف افزایش نفوذ آمریکا در عراق است.[۳] پس از خروج جریان صدر از مجلس عراق در سال ۲۰۲۲، چارچوب هماهنگی، به بزرگ‌ترین بلوک شیعی تبدیل شد و نقش اصلی در تشکیل دولت محمد شیاع السودانی داشت.[۴]

فرایند تشکیل

تشکیل این ائتلاف، در خانه نخست‌وزیر پیشین، نوری مالکی، اتفاق افتاد، زمانی که رهبران و نمایندگان ائتلاف‌های پارلمانی شیعه شامل هادی عامری، سید عمار حکیم، حیدر عبادی و ناصر ربیعی در خانه او گرد هم آمدند. در این جلسه، نخست‌وزیر وقت، مصطفی الکاظمی نیز حضور داشت. شرکت‌کنندگان توافق کردند که چارچوب هماهنگی را به عنوان یک تجمع پارلمانی غیررسمی شکل دهند، با هدف هماهنگی مواضع نیروهای اصلی شیعه مخالف جریان صدر در مجلس نمایندگان، که شامل ائتلاف‌های نصر، دولت قانون، حکمت و فتح بود، و این کار در جهت خدمت به منافع جامعه شیعه انجام گیرد.

هفت ماه پس از تشکیل چارچوب، فعالیت آن چندان محسوس نبود تا این که نتایج انتخابات مجلس عراق در سال ۲۰۲۱ اعلام شد. چارچوب در این نتایج اعتراض کرد، با احتیاط از اینکه نقش تأثیرگذاری در دولت جدید نداشته باشد.[۵] اعضای چارچوب نتایج انتخابات را به گونه‌ای تفسیر کردند که با باورشان مطابقت داشت، مبنی بر اینکه آنها شایسته کسب کرسی‌های بیشتری نسبت به آنچه به دست آورده‌اند، هستند.

نیروهای شیعه‌ای که در انتخابات شکست خورده بودند، نیز به چارچوب هماهنگی پیوستند، تا در مقابل جریان صدر که در انتخابات ۷۳ کرسی از مجموع ۳۲۹ کرسی مجلس نمایندگان را به دست آورده بود، حضور داشته باشند.[الف]

در روز ۲۲ دسامبر ۲۰۲۱، اعلام شد که سه کمیته برای پیشبرد منافع چارچوب هماهنگی تشکیل شده است: کمیته اول به ریاست هادی عامری، که مأمور مذاکره با مقتدی صدر شد؛ کمیته دوم به ریاست نوری مالکی، برای مذاکره با مسعود بارزانی؛ کمیته سوم به ریاست قیس خزعلی، برای مذاکره با حزب تقدم و دیگر نیروهای سنی.[۷]

این کمیته‌ها تلاش کردند تا رقیبان پیروز خود را قانع کنند که یک دولت ائتلافی تشکیل دهند که در آن هر ائتلاف از وزیران مورد قبول خود بهره‌مند شود. با این حال، جریان صدر و ائتلاف سیاده، بر نتایج انتخابات پافشاری کردند و بر اساس آن، تشکیل دولت اکثریت را دنبال کردند.

ترکیب و اعضا

ائتلاف دولت قانون به رهبری نوری مالکی،[۸] ائتلاف فتح به رهبری هادی عامری،[۹] جریان حکمت ملی به رهبری سید عمار حکیم، ائتلاف نصر به رهبری حیدر عبادی،[۱۰] عصائب اهل حق به رهبری قیس خزعلی و دیگر گروه‌های کوچکتر شیعی نیز از اعضای این ائتلاف هستند.[۱۱]

مواضع و اهداف

چارچوب هماهنگی، از مدل «حکومت توافقی» در عراق حمایت می‌کند و با طرح «حکومت اکثریت» جریان صدر، مخالف است.[۱۲] این ائتلاف، خواهان حفظ و تقویت نقش حشد شعبی در ساختار امنیتی است[۱۳] و گروه‌های عضو آن، معمولاً روابط نزدیک‌تر با جمهوری اسلامی ایران را ترجیح می‌دهند.[۱۴] این بلوک، نقش مستقیم در انتخاب نخست‌وزیر و تقسیم مناصب ایفا می‌کند.[۱۵]

یادداشت‌ها

  1. ↑ سپس ۱۷ کرسی به بلوک صدری‌ها پیوست، بنابراین بلوک صدری‌ها به ۹۰ کرسی رسید.[۶]

منابع

  1. ↑ «نائب لرووداو: عدد نواب الاطار التنسیقی بلغ نحو 130/ رووداو. نیت». www.rudawarabia.net. ۲۰۲۲-۱۱-۲۹. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰۲۲-۱۲-۲۲.
  2. ↑ "Iraq: Coordination Framework". GlobalSecurity. Retrieved 2025-02-01.
  3. ↑ "Iraq Security and Humanitarian Monitor: Coordination Framework Overview". Enabling Peace in Iraq Center. Retrieved 2025-02-01.
  4. ↑ "Coordination Framework Forms Committees for Selecting Next Prime Minister". IraqiNews. Retrieved 2025-02-01.
  5. ↑ "Qa'ani, Sadr present Shiite Coordination Framework with tough choices". Amwaj.media (به انگلیسی). 2022-03-14. Archived from the original on 27 ینایر 2022. {{cite web}}: Check date values in: |تاریخ بایگانی= (help)
  6. ↑ "Sadr committed to forming Iraq's first majority government - Al-Monitor: The Pulse of the Middle East". www.al-monitor.com (به انگلیسی). Archived from the original on 25 February 2022. Retrieved 2022-03-14.
  7. ↑ «مصادر مطلعة: تشکیل الاطار التنسیقی 3 لجان للتفاوض». الشرقیة نیوز (به عربی). 22-12-2021. بایگانی‌شده از اصلی در 22 دسامبر 2021. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  8. ↑ "Iraq's Coordination Framework Members". Esta Media Network. Retrieved 2025-02-01.
  9. ↑ "Iraq: Coordination Framework". GlobalSecurity. Retrieved 2025-02-01.
  10. ↑ "Political Transformations in Iraq" (PDF). World Peace Foundation. Retrieved 2025-02-01.
  11. ↑ "Iraq's Coordination Framework Members". Esta Media Network. Retrieved 2025-02-01.
  12. ↑ "Coordination Framework Overview". Enabling Peace in Iraq Center. Retrieved 2025-02-01.
  13. ↑ "Political Transformations in Iraq" (PDF). World Peace Foundation. Retrieved 2025-02-01.
  14. ↑ "Iraq's Coordination Framework Members". Esta Media Network. Retrieved 2025-02-01.
  15. ↑ "Coordination Framework Forms Committees for Selecting Next Prime Minister". IraqiNews. Retrieved 2025-02-01.