چشمه سفیدآب

چشمهٔ سفیدآب[۲]
Map
استاناصفهان
شهرستانآران و بیدگل
بخشکویرات
دهستانکویر
کوهسفیدآب، ۱۴۳۱ متر،[۳][۴] ۴۷۴۷ پا[۵]
زیستگاهوزغ کویری

سفیدآب چشمه‌ای در جنوب غربی پارک ملی کویر، در شمال دهستان کویر شهرستان آران و بیدگل است،[۱][۶] و از کوهپایهٔ شمالی[۵] کوه سفیدآب[۷] می‌جوشد. پاسگاه محیط‌بانی و ایستگاه لرزه‌نگاری[۸] سفیدآب در کنار این چشمه قرار دارند؛[۳] و از کنار این پاسگاه راه‌های قصر بهرام، قلعه کرشاهی و مرنجاب می‌گذرند.[۹]

کوه سفیدآب در کرانهٔ جنوب شرقی دریاچهٔ نمک جای گرفته‌است. چشمهٔ دیگری به‌نام چشمهٔ آب باریک[۱۰] در کوهپایهٔ جنوبی آن روان است.[۵] در بالادست این کوه، کوه تلبور جای‌گرفته‌است، و از میان این‌دو گسلهٔ مرنجاب می‌گذرد.[۴]

گذشته

سفیدآب در مسیر شاه‌راه اصفهان فرح‌آباد بود. در کنار این چشمه کاروانسرایی بود، که با خاک یکسان شده‌است. آب چشمه در جویی به درازای ۱۵۰۰ متر به‌سوی کاخ سفیدآب[۱۱][الف] روان بود؛ و پس از گذشتن از کاخ، باغی در کنار آن را آبیاری می‌کرد. شاه عباس ساخت کاروانسرای پای چشمه و همچنین راه کاروانروی سفیدآب–مرنجاب را در واپسین سال پادشاهی‌اش آغاز کرد.[۱۲]

1
2
3
4
5
6
7
8
پارک ملی کویر
1کاروانسرای سفیدآب
2کاروانسرای مرنجاب
3کاروانسرای عین‌الرشید
4کاروانسرای قصر بهرام
5کاروانسرای لکاب[۱۳]
6سیاه‌کوه[۴]
7کوه‌های یخ‌آب[۴] (کوه کرشاهی[۱۴])
8دیر گچین

دو راه از این چشمه تا سیاه‌کوه گذرگاه کاروانها بود. تا رباط لکاب در کرانهٔ شرقی سیاه‌کوه گذرگاهی برای فصول بارانی بود، و راه کوتاه‌تر و پهن‌تر دیگری در کنارهٔ دریاچهٔ نمک از حوض کلاک می‌گذشت و به کاروانسرای عین‌الرشیدی می‌رسید.[۱۲]

یادداشت

  1. ↑ اقامتگاه شاهی، امروزه کاروانسرای سفیدآب نام دارد

منابع

  1. 1 2 کد عارضه ۲۶۸۸۵۳، پایگاه ملی نام‌های جغرافیایی ایران، سازمان نقشه‌برداری کشور
  2. ↑ «Cheshmeh-ye Sefīd Āb». National Geospatial-Intelligence Agency, Bethesda, MD, USA. دریافت‌شده در ۱۴ ژوئیه ۲۰۱۷.
  3. 1 2 «پارک ملی کویر». سازمان حفاظت محیط زیست. دریافت‌شده در ۱۴ ژوئیه ۲۰۱۷.
  4. 1 2 3 4 سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور. «ARAN geology 1:250000». دریافت‌شده در ۱۵ ژوئیه ۲۰۱۷.
  5. 1 2 3 U.S. National Imagery and Mapping Agency. «NI 39-7 Aran, Iran». The University of Texas at Austin. دریافت‌شده در ۱۴ ژوئیه ۲۰۱۷.
  6. ↑ «نقشه دهستان‌های استان اصفهان - سال ۱۳۹۰». مرکز آمار ایران. دریافت‌شده در ۱۵ ژوئیه ۲۰۱۷.
  7. ↑ کد عارضه ۲۴۱۰۰۶، "۳۴°۱۹′۵۳″ شمالی ۵۲°۱۲′۵۸″ شرقی / ۳۴٫۳۳۱۳۹°شمالی ۵۲٫۲۱۶۱۱°شرقی: ارتفاع ۱۱۰۹ متر
  8. ↑ «Station Table». موسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ دسامبر ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۱۴ ژوئیه ۲۰۱۷. ۳۴°۲۱′۰۷″شمالی ۵۲°۱۴′۲۸″شرقی / ۳۴٫۳۵۲°شمالی ۵۲٫۲۴۱°شرقی: ارتفاع ۹۹۵ متر
  9. ↑ «شکارچیان تپه‌ها» (PDF). tourismpaper. دریافت‌شده در ۱۴ ژوئیه ۲۰۱۷.
  10. ↑ حیدر لطفی، ماندانا قنبری. «طرح پارک ملی کویر گرمسار به عنوان قطب نمونه گردشگری در کشور» (PDF). فصلنامه علمی پژوهشی اطلاعات جغرافیایی سپهر. دریافت‌شده در ۱۴ ژوئیه ۲۰۱۷.
  11. ↑ «تأملی در علل توسعه و تخریب اقامتگاه‌های شاهی میان‌راهی دوران صفوی» (PDF). نشریه علمی پژوهشی مرمت و معماری ایران شماره سوم. دریافت‌شده در ۱۷ ژوئیه ۲۰۱۷.
  12. 1 2 ولفرام کلایس. «بناهای صفوی در مسیر جاده اصفهان-فرح‌آباد ساری». فصلنامه اثر، دوره ۷. دریافت‌شده در ۱۵ ژوئیه ۲۰۱۷.
  13. ↑ «Kārvānsarā-ye Lekāb». National Geospatial-Intelligence Agency, Bethesda, MD, USA. دریافت‌شده در ۱۶ ژوئیه ۲۰۱۷. ۳۴°۳۸′۵۹″شمالی ۵۲°۲۲′۵۱″شرقی / ۳۴٫۶۴۹۶°شمالی ۵۲٫۳۸۰۸°شرقی: کاروانسرای لکاب
  14. ↑ کد عارضه ۲۴۱۰۰۶، "۳۳°۵۹′۵۵″ شمالی ۵۲°۶′۵۷″ شرقی / ۳۳٫۹۹۸۶۱°شمالی ۵۲٫۱۱۵۸۳°شرقی: ارتفاع ۱۹۶۵ متر