چشمانداز سینمایی

چشمانداز سینمایی یا چشمانداز فراگیر سینمایی (Cinéorama) یک آزمایش اولیه سینمایی و وسیلهای سرگرمکننده بود که برای نخستین بار در نمایشگاه پاریس در سال ۱۹۰۰ ارائه شد. این اختراع توسط رائول گریموئن-سانسون انجام شد و تجربهای شبیه به سفر با بالون هوای گرم بر فراز پاریس را شبیهسازی میکرد. سینئوراما ترکیبی از فناوری قدیمی نقاشیهای پانورامیک و فناوری تازهاختراعشده سینما بود. این سامانه با استفاده از یک پرده دایرهای شکل کار میکرد که تصاویر را به کمک ده دستگاه پروژکتور هماهنگشده نمایش میداد.
گریموئن-سانسون از سال ۱۸۹۵ آزمایش با دوربینها و پروژکتورهای سینمایی را آغاز کرد و با دیگر پژوهشگران اولیه این حوزه، از جمله اتین-ژول ماره، در ارتباط بود. او اختراع سینئوراما را در تاریخ ۲۷ نوامبر ۱۸۹۷ به ثبت رساند.
مشخصات فنی

سینئوراما از ۱۰ دستگاه آپارات سینما ۷۰ میلیمتری همزمان تشکیل شده بود که تصاویر را روی ۱۰ پرده به ابعاد ۹×۹ متر پخش میکردند. این پردهها بهصورت یک دایره کامل ۳۶۰ درجه پیرامون سکوی تماشاگران چیده شده بودند. سکوی نمایش به شکل یک سبد بزرگ بالن طراحی شده بود که ظرفیت ۲۰۰ تماشاگر را داشت و شامل طنابها، وزنههای تعادل و بخش پایینی یک کیسه عظیم گاز بود.
فیلمی که نمایش داده میشد با اتصال ۱۰ دوربین به یک سامانه محرک مرکزی ساخته شده بود. این دوربینها داخل یک بالن واقعی قرار داده شدند و پرواز بالن در حالی که تا ارتفاع ۴۰۰ متری بالای باغهای تویلری بالا میرفت، فیلمبرداری شد. هنگام نمایش، برای کامل شدن تجربه، همان فیلم بهصورت معکوس نیز پخش میشد تا فرود بالن شبیهسازی شود. برخی منابع به تجربهای بسیار طولانیتر اشاره میکنند که شامل سفری به انگلستان، اسپانیا و صحرای آفریقا بوده است، اما مشخص نیست که این طرح کامل هرگز بهطور کامل اجرا شده باشد.
سینئوراما تنها سه روز در نمایشگاه جهانی دوام آورد. در روز چهارم، پلیس به دلایل ایمنی آن را تعطیل کرد. گرمای شدید ناشی از نور قوس الکتریکی پروژکتورها در اتاقک زیر جایگاه تماشاگران باعث شد یکی از کارکنان بیهوش شود و مقامات نگران احتمال وقوع آتشسوزی مرگبار بودند. سینئوراما هرگز دوباره به نمایش درنیامد، اما نسخهای مدرن از آن با نام Circle-Vision 360° در سال ۱۹۵۵ در دیزنیلند معرفی شد و امروزه نیز در دیگر مجموعههای دیزنی مورد استفاده قرار میگیرد.
منابع
- MacGowan, Kenneth (Spring 1957). "The Wide Screen of Yesterday and Tomorrow". The Quarterly of Film Radio and Television. 11 (3): 217–241. doi:10.1525/fq.1957.11.3.04a00020.
- Comment, Bernard (1999). The Panorama. London: Reaktion Books. p. 76. ISBN 1-86189-042-7.
- Mannoni, Laurent. "Raoul Grimoin-Sanson". Who's Who of Victorian Cinema. Retrieved 2006-06-19.
- "The Panoramas of the Paris Exposition". Scientific American Supplement (1287): 20631. 1 September 1900.
- اختراعهای فرانسوی