ژارگون
| ژارگون | |
|---|---|
| اطلاعات کلی | |
| رده‌بندی | سیلیکات |
| فرمول شیمیایی (بخش تکراری) | |
| ویژگی‌ها | |
| رنگ | سبز تیره - بی‌رنگ |
| رَخ | ناقص - مطابق با سطح |
| شکستگی | صدفی |
| سختی موس | ۴–۷٫۵ |
| جلا | شیشه‌ای - الماسی - چرب |
| رنگ خاکه | سیاه |
| شفافیت | شفاف |
| وزن مخصوص | ۴٫۷ |
| ویژگی‌های ظاهری | بلوری - آگرگات دانه‌ای - دندریتی - شعاعی - دانه‌ای - آبرفتی کمیاب است و بیشتر در در آبرفت‌های سری لانکا، تایلند، بیرمانی و برزیل |
| کنارزایی | سختی - چگالی - واکنش‌های شیمیایی - اشعه Xگزنوتیم - توریت - گارنت- بیوتیت- آمفیبول- کوارتز- گارنتمتامیکتایتیایزومتریک |
| توضیح بیشتر | به سختی در HF - H2SO۴ و HCl حل می‌شود. ZrO2:67.01% SiO۲:۳۲٫۹۹٪ و ادخال هایU-Th- H2O (مالاکون - سیرتولیت) Y-Nv (نائژیت) HF (آلویت) و عناصر ردیاب (اویمالیت) |
| دلیل‌نام‌گذاری | از واژهٔ فارسی "زرگون" گرفته شده است. |
| خاستگاه | ماگمایی - دگرگونی - پگماتیتی - رسوبی - آبرفتی - |
ژارگون (به انگلیسی: Jargoon) به گروهی از کانی‌های زیرکن گفته می‌شود که مناسب برش و تراش برای تولید گوهرسنگ باشند اما رنگشان مانند هیاسنیت قرمز نباشد. نام آن از واژهٔ فارسی "زرگون" (به معنای "مانند طلا") برگرفته شده است. برخی ژارگون‌ها سبز، برخی قهوه‌ای یا زرد و گروهی نیز بی‌رنگ هستند. از آنجا که زیرکن تحت دمای بالا رنگش را تغییر یا آن را از دست می‌دهد، ژارگون بی‌رنگ را می‌توان از حرارت دادن بعضی سنگ‌های آن بدست آورد.
این کانی به‌سختی در اسیدهای هیدروفلوئوریک، سولفوریک و هیدروکلریک حل می‌شود. ترکیب شیمیایی آن شامل ۶۷٫۰۱ درصد دی‌اکسید زیرکونیوم و ۳۲٫۹۹ درصد دی‌اکسید سیلیسیم است. همچنین ممکن است دارای درون‌گیرهایی از اورانیوم، توریم و آب در گونه‌های مالاکون و سیرتولیت، ایتریم و نیوبیم در نائژیت و فلوئور در آلویت باشد. مقدار اندکی عناصر کمیاب و قابل‌ردیابی نیز در آن یافت می‌شود.
گونهٔ اویمالیت نخستین بار در روسیه کشف شد. بلورهای آن از نظر شکل بلوری معمولاً منشوری یا دوهرمی‌اند. رنگ آن از سبز تیره تا بی‌رنگ متغیر است و از نظر شفافیت، شفاف به‌شمار می‌رود. شکستگی آن صدفی و جلای آن شیشه‌ای، الماسی یا چرب است. رخ آن ناقص است و در امتداد برخی سطوح بلوری دیده می‌شود.
این کانی در دستگاه بلوری چهارگوش متبلور می‌شود و در ردهٔ سیلیکات‌ها قرار دارد. خاصیت مغناطیسی ندارد و منشأ پیدایش آن می‌تواند ماگمایی، دگرگونی، پگماتیتی، رسوبی یا آبرفتی باشد.
از جمله کانی‌های همراه آن می‌توان به زنوتیم، توریت، گارنت، بیوتیت، آمفیبول و کوارتز اشاره کرد. شناسایی آن بر پایهٔ ویژگی‌هایی مانند سختی، چگالی، واکنش‌های شیمیایی و بررسی پراش پرتو ایکس انجام می‌شود.
از نظر ژیزمان، به‌شکل بلورهای منفرد، توده‌های دانه‌ای، دندریتی، شعاعی و نهشته‌های آبرفتی دیده می‌شود. این کانی نسبتاً کمیاب است و بیشتر در آبرفت‌های سری‌لانکا، تایلند، رومانی و برزیل یافت می‌شود.
جستارهای وابسته
منابع
| دید کلی |
|  |
|---|---|---|
| کانی‌های رایج | ||
| مرتبط | ||
 درگاه کانی‌ها | ||
- سبکها و گونه‌های زبان
- کانی‌های زیرکونیم
- کانی‌های سیلیکات
- کانی‌های کوادراتی
- گوهرسنگها
- واژگان