ژان دوون
ژان دووَن | |
|---|---|
 | |
| زادهٔ | ۲۱ مهٔ ۱۹۲۱ |
| درگذشت | ۲۴ ژوئیهٔ ۱۹۹۹ (۷۸ سال) |
| ملیت | فرانسوی |
| پیشه(ها) | نقاش، لیتوگراف، مجسمهساز |
| شناختهشده برای | انتزاع ساختگرا |
ژان دووَن (فرانسوی: Jean Dewasne؛ ۲۱ مه ۱۹۲۱–۲۴ ژوئیه ۱۹۹۹) نقاش، لیتوگراف و مجسمهساز فرانسوی است که عموماً به عنوان یکی از استادان «انتزاع ساختگرا» شناخته میشود.
زندگینامه
او از سن شش سالگی به فراگیری ویولن پرداخت؛ یکی از معلمان نقاشی دبیرستانش او را با دنیای هنر آشنا کرد، کشفی که در جریان بازدید از نمایشگاه بینالمللی هنرها و فنون در زندگی مدرن ۱۹۳۷ قطعیت یافت. ژان دووَن پس از تحصیلات کلاسیک و موسیقی بسیار پیشرفته، در مدرسه هنرهای زیبای پاریس نامنویسی کرد و پیش از آنکه به نقاشی روی آورد، به مدت دو سال در کارگاههای معماری حضور یافت.[۱]
نخستین نمایشگاه او در سال ۱۹۴۱ در گالری لِسکیس (l’Esquisse) برگزار شد و او اولین اثر انتزاعی خود را در سال ۱۹۴۳ خلق کرد. او در آن زمان به همراه هانس هارتونگ، نیکلا دو استال، سرژ پولیاکوف، ژان آرپ و دیگران برای هنر انتزاعی فعالیت میکرد.
در سال ۱۹۴۵، سالی که او در کمیته بنیانگذار نمایشگاه واقعیتهای نو مشارکت داشت، نخستین جایزه کاندینسکی که اهدا میشد را دریافت کرد. او برای اولین بار نقاشی انتزاعی خود را در سال ۱۹۴۶ در گالری رنه دروئن به نمایش گذاشت.[۱] ژان دووَن در سال ۱۹۴۹ از سالن واقعیتهای نو استعفا داد.
«نمایشگاه مذکور برای دفاع از هنر انتزاعی ایجاد شده است، نه برای دفاع از دیدگاههای ایدئالیستی یا معنوی در برابر دیدگاههای ماتریالیستی، و نه برای دفاع از نظریههای زیباییشناختی نظیر «هنر برای هنر» با حذف هر نظریه دیگر؛ و البته برعکس آن نیز صادق است. من نمیتوانم این محدود شدن آزادی اندیشهام و همچنین آزادی اندیشه سایر اعضای انجمن را در درون مجموعهمان بپذیرم. از آنجا که به نظر میرسد کمیته در این مسیر قاطعانه تصمیم گرفته است، بدین وسیله استعفای خود را از عضویت در کمیته واقعیتهای نو اعلام میدارم.»
— ژان دووَن، بایگانی واقعیتهای نو، ۱۹۴۹، قطعه ۲۸
او به هنرمندی پیشرو در گالری دنیس رنه (۱۹۴۵–۱۹۵۶) تبدیل شد و برای ترویج هنر خود به سفر پرداخت. پس از سال ۱۹۵۶، او آثارش را در گالری دانیل کوردیه به نمایش گذاشت. او در سال ۱۹۵۰ به همراه ادگار پیله، «کارگاه هنر انتزاعی» را در پاریس بنیان نهاد که در آن بهویژه هنرمندان آمریکایی، با بهرهمندی از بورسیههای دولتی فدرال، برای تحصیل میآمدند.
در سال ۱۹۵۱، او با استفاده از ماسونیت (نوعی تخته فیبر چوبی که از فشردهسازی الیاف چوب تحت فشار و حرارت بالا تولید میشود) برای خلق اثر «ستایش مارا» و بهکارگیری رنگهای صنعتی و لاکهای گلیسروفتالیک قوطی، دست به نوآوری زد. او همچنین نخستین «ضدمجسمههای» (Antisculptures) خود را با استفاده از قطعات بدنه خودرو یا موتورسیکلت که با رنگهای تند رنگآمیزی شده بودند، خلق کرد.[۱] او کنفرانسهای متعددی در فرانسه و خارج از کشور برگزار کرد و در نمایشگاههای بینالمللی حضور یافت.
نخستین نمایشگاه مرور آثار (رتروسپکتیو) او در سال ۱۹۶۶ در کونستهاله برن برگزار شد. در همان سال، او هنر چاپ سیلک را با آثار خود ادغام کرد. از آن زمان، او بهویژه برای آثار یادمانی و عظیمش مورد توجه قرار گرفته است.[۱] او همچنین عضو گروه اوپینپو بود.
در سال ۱۹۹۱، او به عضویت فرهنگستان هنرهای زیبای فرانسه در کرسی هانس هارتونگ انتخاب شد. در پی درگذشت او، ایو میلکان پس از سال ۲۰۰۱ جایگزین او در این کرسی آکادمی شد.
نمایشگاهها و مرور آثار
- موزه هنر مدرن پاریس ۲۰۲۳
- آرت پاریس ۲۰۲۳
- «ورزش و فرهنگ در بازیهای ۱۹۶۸: آثار ژان دووَن»،[۲] نمایشگاه از ۱۴ ژوئیه تا ۲۰ اکتبر ۲۰۲۴ در موزه ارتش
نمادنگاری
در سال ۱۹۸۲، اِرمان براون-وِگا نقاش پرویی، پرترهای از ژان دووَن خلق کرد که در آن میان هنرمند و اثرش گفتوگو برقرار کرده است.[۳] در سال ۱۹۹۶، این پرتره در «خانه فرهنگ بورژ» به همراه اثری از ژان دووَن به نمایش گذاشته شد تا بر این گفتوگو تأکید شود.[۴]
منابع
- 1 2 3 4 Durand-Lacaze, Marianne (2012-06-03). "La longue marche de Jean Dewasne (1921–1999), artiste majeur de la peinture abstraite du XXe siècle". Canal Académie (به فرانسوی). Retrieved 2026-01-25.
- ↑ "Sport et culture aux Jeux de 1968 : l'œuvre de Jean Dewasne". Musée de l’Armée (به فرانسوی). Retrieved 2026-01-25.
- ↑ Braun-Vega, Herman (1982). "Jean Dewasne" (به فرانسوی). Retrieved 2026-01-25.
- ↑ "BRAUN-VEGA, peintures et dessins". Petit Journal d'Après-Demain (به فرانسوی). Maison de la culture / Bourges, Scène Nationale, Atelier Théâtral National, Direction Henri Massadau: 6. 1996-07-01. Retrieved 2026-01-25.
کتابشناسی
- Grove Art Online (به انگلیسی). Oxford University Press. 1998. ISBN 9781884446054. Retrieved 2026-01-25.
- Descargues, Pierre (1952). Jean Dewasne (به فرانسوی). Paris: P.L.F.
