ژینوس نعمت محمودی
ژینوس نعمت محمودی  | |
|---|---|
| زادهٔ | ۱۳۰۸ خورشیدی |
| درگذشت | ۶ دی ۱۳۶۰ (۵۲ سال) |
| ملیت | ایرانی |
| پیشه(ها) | هواشناس و جغرافیدان |
| شناختهشده برای | بنیانگذار هواشناسی در ایران |
| همسر | هوشنگ محمودی |
| فرزندان | مونا، آیدا و آرتین |
ژینوس نعمت محمودی (۱۳۰۸ تهران – ۶ دی ۱۳۶۰ تهران) بنیانگذار هواشناسی در ایران[۱][۲] و تهیهکننده اطلس جغرافیایی ایران و مدرس دانشگاه بود.[۳]
زندگینامه
ژینوس محمودی در سال ۱۳۰۸ در تهران به دنیا آمد. مادرش کمالیه اجزاچی معلم مدرسهٔ تربیت دختران و پدرش جناب نعمت بنیانگذار گراورسازی در ایران بود. ژینوس در نوزده سالگی با هوشنگ محمودی ازدواج نمود و ثمرهٔ این ازدواج دو دختر به نامهای مونا و آیدا و یک پسر به نام آرتین است.[۴]
ژینوس پس از اتمام دوران متوسطه در رشته فیزیک دانشگاه تهران به اخذ درجه لیسانس و در علوم هواشناسی به اخذ درجهٔ فوق لیسانس نائل آمد. قبل از آنکه سازمان هواشناسی در ایران تشکیل شود، ژینوس سرپرست تحقیق و تعلیم علوم جوّی هواشناسی بود و بعد از تشکیل مدرسهٔ عالی هواشناسی، ریاست این مدرسه را عهدهدار گردید. به علاوه تحقیقات او در هواشناسی دریایی همواره مورد توجه اولیای امور مملکتی بود و در حقیقت میتوان او را بنیانگذار هواشناسی دریایی، و نخستین زن ایرانی که به ریاست سازمان هواشناسی ایران رسید نامید.[۵]
محمودی اطلس هواشناسی ایران را تهیه و تنظیم کرد. او به عنوان نمایندهٔ ایران در کنفرانسهای بینالمللی هواشناسی و مبارزه با آلودگی هوا شرکت میکرد.[۴]
فعالیت در محافل بهائیت
ژینوس به دلیل اعتقاد به مذهب بهایی کار خود را در حکومت مذهبی به روی کار آمده در ایران پس از انقلاب ۱۳۵۷ از دست داد و به همراه همسرش زندگی مخفیانهای را آغاز کرد. وی در این دوران عضو محفل ملی بهائیان ایران بود و در پی آن رئیس «محفل روحانی ملی» شد. او در چندین کمیته ملی بهایی و همچنین «محفل ملی تهران» فعالیت داشت و عضو هیئت معاونت آن بود. او به ملاقات خانوادههای زندانی بهایی میرفت.[۴]
بازداشت و اعدام
همسر او، هوشنگ محمودی در مرداد ۱۳۵۹ ناپدید شد و خودش در ۲۳ آذر ۱۳۶۰ در منزل یکی از اعضای جامعه بهایی پس از نشست محفل ملی، در حالیکه پاسداران سپاه خانه را محاصره کرده بودند، بازداشت شد.[۴]
خانم محمودی در ۶ دی ۱۳۶۰ (۲۷ دسامبر ۱۹۸۱) در سن ۵۲ سالگی به اتهام جاسوسی در تهران اعدام شد. مقامات هیچگونه اطلاعاتی دربارهٔ دادگاه خانم محمودی به خانواده وی ندادند و هیچ گزارشی از شهود عینی موجود نیست. اما یک سند رسمی از دادستانی کل انقلاب اسلامی مرکز به تاریخ ۷ دی ۱۳۶۰ اعلام میکند که خانم محمودی و هفت نفر دیگر از اعضای محفل ملی بهائیان توسط دادگاه انقلاب اسلامی تهران محاکمه شدهاند. به علاوه مقامات هیچگونه اطلاعاتی دربارهٔ اتهامات محمودی به خانواده وی ندادند.[۳][۴] از تاریخ دستگیری تا اعدام ژینوس محمودی ۱۴ روز طول کشید.[۶]
در بیانیه دادستانی کل مرکز جمهوری اسلامی، اتهامات وی «توهین به مقدسات اسلام و علماء و مسئولان جمهوری اسلامی ایران، ارتباط با اسرائیل، ملاقات با شخصیتهای خارجی و مسئولان کشورها جهت به فشار گذاشتن دولت جمهوری اسلامی ایران، تماس با رادیوهای بیگانه و ارتباط کدنگاری با بیت العدل در حیفا» عنوان شده است. در متن سند رسمی دادستانی آمده است که: «جرم جاسوسی علیه جمهوری اسلامی و توطئه علیه ملت ایران ثابت و محرز است لذا از مصادیق ــ و ــ مفسد فی الارض و باغی علیه حکومت اسلامی ایران هستند و محکوم به اعدام میگردند. و کلیه اموالشان مصادره به نفع بنیاد شهدا میگردد فقط هر کدام که خانواده در ایران دارند یک خانه برایشان ــ شود ــ در حد معمول متوسط».[۷]
گفته شده که او به اتهام جاسوسی تیرباران شده است.[۸] پس از اعدام، جسد او به صورت مخفیانه در قطعهای از بهشت زهرای تهران دفن شد و محل دفن بعداً به خانواده او اعلام شد.[۴]
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ آشنائی با ژینوس نعمت محمودی اولین زن هواشناس ایران. (۷ فوریه ۲۰۱۹) https://shahrvand.com/archives/104956
- ↑ فجر، آیدا (۱۱ شهریور ۱۳۹۳) اعدام بهائیان همدان: خاطرات ژینوس از هفت داماد. ایران وایر. https://iranwire.com/fa/citizen-rights/1268/
- 1 2 «ژینوس نعمت محمودی: یک سرگذشت». Human Rights & Democracy for Iran. دریافتشده در ۲۰۱۵-۰۲-۰۷.
- 1 2 3 4 5 6 iranianuk.com (۲۰۲۵). «زنان تأثیرگذار ایرانی: ژینوس نعمت محمودی». iranianuk.com. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۲-۲۳.
- ↑ فجر، آیدا (۱۱ شهریور ۱۳۹۳) اعدام بهائیان همدان: خاطرات ژینوس از هفت داماد. ایران وایر. https://iranwire.com/fa/citizen-rights/1268/
- ↑ «سالروز اعدام ژینوس محمودی، نخستین زن هواشناس در ایران». iranwire.com. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۲-۲۳.
- ↑ «ژینوس نعمت محمودی: یک سرگذشت». بنیاد عبدالرحمن برومند. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۲-۲۳.
- ↑ «بنیادگذار هواشناسی – DW – ۱۳۹۹/۱۰/۶». dw.com. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۲-۲۳.
- «هوشنگ و ژینوس محمودی - YouTube».
- «ژینوس محمودی که بود و چه خدماتی به ایران کرد - YouTube».
- «Execution of the Bahais of Hamadan: Zhinous's Memories of the Seven Martyrs».
- شهدای امر بهائی: خانم ژینوس محمودی (نعمت)
- نخستین زنان ایران - زن متولد ماکو
- بنیادگذار هواشناسی