کاخ پلاسنشیا

کاخ پلاسنشیا
کاخ پلاسنشیا، پس از بازسازی آن حدود سال ۱۵۰۰ به دست هنری هفتم
مختصات۵۱°۲۸′۵۶″ شمالی ۰°۰′۲۴″ غربی / ۵۱٫۴۸۲۲۲°شمالی ۰٫۰۰۶۶۷°غربی / 51.48222; -0.00667
ساخته‌شده۱۴۴۳
هدف ساختهمفری، دوک گلاستر
بازسازی۱۴۹۸–۱۵۰۴؛ ۱۶۶۰

کاخ پلاسنشیا، که با نام کاخ گرینیچ نیز شناخته می‌شود،[۱] یکی از اقامتگاه‌های سلطنتی بریتانیا بود که نخستین‌بار در ۱۴۴۳ به دست شاهزاده همفری، دوک گلاستر ساخته شد.[۲][۳] این کاخ در سده‌های پس از آن شکل‌های گوناگونی به خود گرفت، تا آنکه در دههٔ ۱۶۹۰ به بیمارستان بدل شد. این کاخ مکانی طراحی‌شده برای لذت، سرگرمی و گریز از شهر بود.[۴] این کاخ در گرینیچ (ناحیه)، در کرانهٔ جنوبی رود تیمز، در پایین‌دست لندن قرار داشت.

دوک بر فراز تپه‌ای پشت کاخش، برجی به‌نام برج دوک همفری ساخت که بعدها به قلعهٔ گرینیچ شهرت یافت؛ این «قلعه» بعدها ویران شد تا جای خود را به رصدخانه سلطنتی گرینویچ بدهد که هنوز پابرجاست. اقامتگاه اصلی کنار رودخانه حدود سال ۱۵۰۰ به‌دست پادشاه هنری هفتم به‌طور گسترده بازسازی شد. اقامتگاهی جدا، به‌نام خانه ملکه، در اوایل دههٔ ۱۶۰۰ در همان ملک ساخته شد و هنوز نیز باقی است. در ۱۶۶۰، کاخ اصلی و کهنه به‌دست چارلز دوم ویران شد تا جای خود را به کاخی تازه که پیشنهاد شده بود بدهد، اما تنها بخش شرقی آن ساخته شد. نزدیک به چهل سال بعد، به‌فرمان ملکه ماری دوم، ملکه انگلستان، بیمارستان گرینویچ، لندن (که اکنون کالج سلطنتی نیروی دریایی نام دارد) این بال را بازطراحی، گسترش داد و بر همان زمین بازسازی کرد.

تاریخچه

طرحی از کاخ گرینیچ در دوران تودور، که مدت‌ها پس از ویرانی آن، در The Gentleman's Magazine در ۱۸۴۰ منتشر شد (پیش‌تر در ۱۷۹۷ به‌دست دبلیو بریستو منتشر شده بود)

همفری در دوران نیابت سلطنت هنری ششم (برادرزاده‌اش) نایب‌السلطنه بود و در ۱۴۴۳ ساخت این کاخ را، با نام بلا کورت، آغاز کرد.[۳][۵] در ۱۴۴۷، همفری لطف هنری ششم را از دست داد و به اتهام خیانت بازداشت شد. او در زندان، احتمالاً بر اثر سکته، درگذشت، هرچند باور عمومی بر آن بود که او را کشته‌اند[۶] (چنان‌که در نمایش‌نامه‌های ویلیام شکسپیر دربارهٔ هنری ششم به تصویر کشیده شده است). مارگارت آنژو بلا کورت را در دست گرفت و نامش را به کاخ پلاسنشیا تغییر داد، که گاه «کاخ خوشی» (Palace of Pleasaunce) نیز نوشته می‌شود.[۵]

ادوارد چهارم زمین و ملکی مجاور کاخ را برای بنیان‌گذاری صومعه‌ای به فرقه فرانسیسکن (شاخه‌ای از فرانسیسکن‌ها) بخشید و در ۱۴۸۵، پس از تأیید پاپ، این جامعه رسماً در کلیسا و صومعه‌ای تازه‌ساخته برپا شد.[۷] کلیسای صومعه به‌عنوان نمازخانه سلطنتی گرینیچ به کار می‌رفت و برای تعمید و ازدواج‌های سلطنتی استفاده می‌شد، از جمله ازدواج هنری هشتم و کاترین آراگون و تعمید ملکه‌های آینده، ماری یکم، ملکه انگلستان و الیزابت یکم. با این‌حال، راهبان در جریان اصلاحات انگلستان آزار دیدند و سرانجام در ۱۵۵۹ به‌دست الیزابت یکم اخراج شدند.[۸]

در سده‌های بعد، نام «کاخ گرینیچ» بیشتر به کار می‌رفت. هنری هفتم این کاخ را میان ۱۴۹۸ و ۱۵۰۴ بازسازی کرد. سرمعمار این پروژه رابرت ورتیو بود. طرح تازه شامل نقشه‌ای بود که «توسط ملکه طراحی شده» توصیف می‌شد، که نشان از نقش کلیدی الیزابت یورک در این بازسازی دارد. اقامتگاه پادشاه بر کرانهٔ تیمز قرار داشت و شامل برجی پنج‌طبقه یا دژی مرکزی بود. به‌نظر می‌رسد این برج و اقامتگاه از نمونه‌های بورگونی، مانند کاخ دوکی خنت (که اکنون ویران شده) و پرنس‌هوف بروخه، الگو گرفته باشند.[۹] گرینیچ برای دو سدهٔ بعد کاخ اصلی سلطنتی باقی ماند.[۵]

این کاخ در ۱۴۹۱ زادگاه هنری هشتم بود و نقشی چشمگیر در زندگی او داشت.[۱۰] هنری هشتم مسابقات نیزه‌بازی و جشن‌واره‌هایی در گرینیچ برگزار می‌کرد؛ برای روز سال نو ۱۵۱۲، شش بانو قلعه‌ای صحنه‌آرایی‌شده به‌نام «دژ خطرناک» را در برابر پادشاه و همراهانش نگاه داشتند.[۱۱] در ۱ مه ۱۵۱۵، هنری هشتم و کاترین آراگون از کاخ گرینیچ سوار بر اسب رفتند تا در سایه‌بانی ساخته‌شده در جنگلی در شوترز هیل صبحانه بخورند.[۱۲] کاترین و بانوانش لباس سوارکاری به سبک اسپانیایی پوشیده بودند و هنری مخملی سبز بر تن داشت. نگهبانان سلطنتی به شکل رابین هود و یارانش درآمده بودند و جشن‌واره و نمایش نقابدارای برگزار شد.[۱۳] این کاخ در ۱۵۱۶ زادگاه ماری یکم نیز بود.[۱۴]

پس از ازدواج هنری هشتم با آن بولین، دخترش که بعدها الیزابت یکم شد، در ۱۵۳۳ در کاخ گرینیچ زاده شد.[۱۵] برای طاووس‌ها و یک پلیکان، لانه‌های چوبی تازه‌ای دورتر از کاخ ساخته شد، چون صدای آن‌ها صبح‌ها آن بولین را آزار می‌داد.[۱۶] هنری هشتم در ۱۵۴۰ در گرینیچ با آن کلیو ازدواج کرد. درختی افتاده در گرینیچ پارک به بلوط ملکه الیزابت، پارک گرینیچ شهرت دارد، جایی که گفته می‌شود او در کودکی در آن بازی می‌کرده است.[۱۷]

هم ماری و هم الیزابت سال‌هایی در سدهٔ شانزدهم در کاخ گرینیچ زندگی کردند، اما در دوران سلطنت جیمز ششم و یکم و چارلز یکم، خانه ملکه در جنوب کاخ برپا شد.[۱۸] هنگامی‌که جیمز یکم در مهٔ ۱۶۲۳ دستور بازسازی نمازخانه را داد، این نمازخانه از دوران سلطنت ماری یکم بازسازی نشده بود.[۱۹] کاخ در جریان جنگ‌های داخلی انگلستان رو به ویرانی نهاد و مدتی به‌عنوان کارخانهٔ بیسکویت و اردوگاه اسیران جنگی به کار رفت.[۱۸][۲۰]

در ۱۶۶۰، چارلز دوم تصمیم گرفت این کاخ را بازسازی کند و جان وب را برای طراحی خانهٔ تازهٔ پادشاه به کار گمارد.[۲۱] تنها بخشی که از این ساختمان تازه تکمیل شد، بال شرقی «دربار کینگ چارلز» کنونی بود، اما این بخش هرگز به‌عنوان کاخ مورد استفاده قرار نگرفت.[۲۱] بیشتر بخش‌های باقی‌مانده از کاخ ویران شد و زمین آن خالی ماند تا آنکه ساخت بیمارستان گرینویچ، لندن در ۱۶۹۴ آغاز شد.[۲۱]

معماری

نقاشی‌ای از اوایل سدهٔ هفدهم از این کاخ (که اکنون در کینگستون لیسی نگهداری می‌شود).

کاخ گرینیچ به سبک معماری تودور ساخته شده بود. هرچند بنای اصلی دیگر پابرجا نیست، اندازه و طرح کاخ گرینیچ را همانند کاخ همپتون کورت در غرب لندن دانسته‌اند که تقریباً در همان زمانِ بازسازی پلاسنشیا به‌دست هنری هفتم ساخته شد.[۲۲]

بنای اصلی عمدتاً از آجر و چوب ساخته شده بود.[۲۳] طرح آغازین این کاخ شامل تالارهای دولتی، نمازخانه، برجی پنج‌طبقه برای تماشا، و دو برج هشت‌ضلعی مشرف به میدان نیزه‌بازی بود.[۲۴] نمازخانه، که هنری هشتم آن را بازسازی کرد، پنجره‌های شیشه‌ای رنگی و کاشی‌های سفید و سیاه لعاب‌دار داشت.[۲۵] نمای اصلی این بنا رو به رود تیمز داشت. این کاخ در طول ۲۰۰ متر از کرانهٔ رودخانه گسترده بود و از راه قایق قابل‌دسترسی بود. شمعک‌های اسکلهٔ اصلی دوران تودور هنوز باقی است.[۲۶] نمای بیرونی آجر قرمز آن، ثروت سلطنت را به نمایش می‌گذاشت، چراکه تولید این ماده گران‌قیمت و اسرافی به‌شمار می‌رفت.[۲۷] جدا از بازسازی نمازخانه، هنری هشتم زرادخانه، اصطبل و تالار ضیافتی نیز به کاخ اصلی افزود.[۴]

در اوایل سدهٔ هفدهم، همزمان با بازسازی کاخ، آن دانمارک سفارش ساخت چندین بنا از جمله خانه ملکه، سه اتاق در امتداد باغ،[۴] و مرغ‌دانی غاری در باغ‌ها را داد. این مرغ‌دانی به‌دست سالومون دو کاوس، معمار و مهندس فرانسوی، طراحی شد. آن با مروارید و صدف تزیین شده و پوشیده از خزه بود.[۲۴] تنها بنای بازمانده از افزوده‌های سدهٔ هفدهمی به این کاخ، خانهٔ ملکه است. این بنا، که به‌دست معمار اینیگو جونز طراحی شده، از نظر معماری و تاریخی اهمیتی ویژه دارد، چراکه اغلب نخستین بنای کلاسیک انگلستان دانسته می‌شود و گسستی آشکار از سبک تودور بود.[۲۸]

کاوش‌های باستان‌شناسی در ۲۰۱۷ بینشی تازه دربارهٔ معماری کاخ قدیمی به دست داد. یکی از یافته‌های چشمگیر، کاشی‌های لعاب‌سربی بود. این کاشی‌ها احتمالاً به‌عنوان کف‌پوش بخش‌های خدماتی، مانند آشپزخانه، به کار می‌رفتند.[۲۲]

دوران معاصر

نشانگر تاریخی بر محل کاخ پیشین

مجموعهٔ بیمارستان گرینیچ در ۱۸۷۳، هنگامی‌که کالج نیروی دریایی از پورتسموث به آنجا منتقل شد، به کالج سلطنتی نیروی دریایی گرینیچ بدل شد.[۲۹] این ساختمان‌ها امروزه در اختیار دانشگاه گرینیچ و دانشکدهٔ موسیقی کنسرواتوار موسیقی و رقص ترینیتی لابان هستند.[۲۰][۳۰]

کارهای ساختمانی برای زهکشی در اواخر ۲۰۰۵، بقایای ناشناختهٔ دوران تودور را آشکار کرد. کاوشی باستان‌شناختی کامل که در ژانویهٔ ۲۰۰۶ به پایان رسید، نمازخانه و اتاق روپوش کشیش تودوری را با کف‌پوش کاشی‌اش در جای اصلی یافت.[۳۱] اتاق روپوش کاخ قدیمی ویران نشد و بعدها خانهٔ خزانه‌دار بیمارستان گرینیچ شد.[۳۲]

در جریان ساخت مرکز بازدیدکنندگان تالار نقاشی‌شده در ۲۰۱۷، دو اتاق دیگر از کاخ تودوری آشکار شد. یکی از اتاق‌ها سوراخ‌هایی برای نگه‌داری کندوهای زنبور در زمستان داشت. اتاق دیگر احتمالاً بخشی از بخش خدماتی بود.[۲۲]

منابع

  1. ↑ William Shoberl (1840). A Summer's Day at Greenwich. H. Colburn. p. 34.
  2. ↑ John Bold (2000). Greenwich: An Architectural History of the Royal Hospital for Seamen and the Queen's House. Paul Mellon Centre for Studies in British Art in association with English Heritage. p. 7. ISBN 978-0-300-08397-2.
  3. 1 2 John Richardson (2000). The Annals of London: A Year-by-year Record of a Thousand Years of History. University of California Press. p. 64. ISBN 978-0-520-22795-8.
  4. 1 2 3 "Royal Palaces". Retrieved 12 November 2022.
  5. 1 2 3 Alison Weir (September 2008). Henry VIII: King and Court. Vintage. p. 10. ISBN 978-0-09-953242-2.
  6. ↑ Vickers, K. (1907). Humphrey, Duke of Gloucester: A Biography. London: Archibald Constable. LCCN 09008417. OCLC 1211527.
  7. ↑ "Greenwich Greyfriars". Historic England Research Records. Heritage Gateway. Retrieved 19 March 2023.
  8. ↑ "Friaries: The observant friars of Greenwich", British History Online
  9. ↑ Simon Thurley, Royal Palaces of Tudor England (Yale, 1993), pp. 34–36.
  10. ↑ James Panton (24 February 2011). Historical Dictionary of the British Monarchy. Scarecrow Press. p. 247. ISBN 978-0-8108-7497-8.
  11. ↑ Sydney Anglo, Spectacle Pageantry and Early Tudor Policy (Oxford: Clarendon Press, 1969), p. 118.
  12. ↑ Sydney Anglo, Spectacle Pageantry and Early Tudor Policy (Oxford: Clarendon Press, 1969), p. 119.
  13. ↑ Rawdon Brown (1854). Four years at the court of Henry VIII. Smith, Elder, & Co. pp. 90–93.
  14. ↑ James Panton (24 February 2011). Historical Dictionary of the British Monarchy. Scarecrow Press. p. 326. ISBN 978-0-8108-7497-8.
  15. ↑ James Panton (24 February 2011). Historical Dictionary of the British Monarchy. Scarecrow Press. p. 178. ISBN 978-0-8108-7497-8.
  16. ↑ Howard Colvin, The History of the King's Works, 4:2 (London: HMSO, 1982), p. 105.
  17. ↑ Time Out Guides Ltd (7 February 2012). 1000 things to do in London for under £10. Ebury Publishing. p. 215. ISBN 978-1-4090-8520-1.
  18. 1 2 Michelin; Michelin Travel &. Lifestyle (1 March 2012). London Green Guide Michelin 2012-2013. MICHELIN. p. 410. ISBN 978-2-06-718238-7.
  19. ↑ Thomas Birch & Folkestone Williams, Court and Times of James the First, 2 (London: Colburn, 1849), p. 400.
  20. 1 2 Lewis Foreman; Susan Foreman (2005). London: A Musical Gazetteer. Yale University Press. p. 178. ISBN 978-0-300-10402-8.
  21. 1 2 3 Trudy Ring; Noelle Watson; Paul Schellinger (28 October 2013). Northern Europe: International Dictionary of Historic Places. Routledge. pp. 432–434. ISBN 978-1-136-63944-9.
  22. 1 2 3 "Major archaeological finds at Greenwich uncover lost Royal palace". Old Royal Naval College (in British English). Retrieved 2022-11-19.
  23. ↑ "Heritage Gateway - Results". www.heritagegateway.org.uk. Retrieved 2022-11-18.
  24. 1 2 Henderson, Paula (2005). The Tudor House and Gardens. New Haven and London: Yale University Press. p. 169. ISBN 0-300-10687-4.
  25. ↑ "Archaeologists reveal chapel where Henry VIII married his wives". the Guardian (in English). 2006-01-25. Retrieved 2022-11-18.
  26. ↑ "Tudor Times". Tudor Times (in British English). Retrieved 2022-11-18.
  27. ↑ "Greenwich Palace and the Tudors". www.rmg.co.uk (in English). Retrieved 2022-11-19.
  28. ↑ "History of the Queen's House". www.rmg.co.uk (in English). Retrieved 2022-11-19.
  29. ↑ Mike Osborne (30 November 2011). Defending London: A Military History from Conquest to Cold War. History Press Limited. p. 158. ISBN 978-0-7524-7931-6.
  30. ↑ The Guardian (1 July 2010). The Guardian University 2011. Random House. p. 378. ISBN 978-0-85265-216-9.
  31. ↑ Ravilious, Kate (2006-02-09). "Henry VIII's Lost Chapel Discovered Under Parking Lot". National Geographic. Archived from the original on 2014-08-12. Retrieved 2014-08-11.
  32. ↑ "Major Archaeological Discovery at Greenwich: Henry VII's Chapel & Vestry". Old Royal Naval College Greenwich. 2006-01-24. Archived from the original on 2014-08-19. Retrieved 2014-08-18.

برای مطالعهٔ بیشتر

پیوند به بیرون