کتابخانه سیار
کتابخانهٔ سیّار کتابخانهای قابل حمل و نقل است که در واقع یک مجموعهٔ کتاب یا سایر منابع است که میتواند بیرون از محدودهٔ کتابخانه به دست کتابخوانان برسد. این کتابها و منابع با وسایل حمل و نقل جابهجا شده و به مراجعان ارائه میشود.[۱][۲] در طول تاریخ کتابخانههای سیار با نامهای گوناگونی، نامیده شدهاند، از جمله کتابخانه مسافرتی، واگن کتابخانه، واگن کتاب، کامیون کتاب، کتابخانه روی چرخ و سرویس خودکار کتاب.[۳] کتابخانههای سیار با انتقال کتاب به خوانندگان بالقوه، دسترسی به کتابخانههای سنتی را گسترش میدهند و خدمات کتابخانهای را به افرادی که در مکانهای محروم مانند مناطق دورافتاده و یا خانههای سالمندان قرار دارند، ارائه میدهند.[۴]
کتابخانههای سیار بر روی وسایل حمل و نقل مختلفی از جمله دوچرخه، گاری، وسایل نقلیه موتوری، قطار، قایق و واگن و همچنین شتر، الاغ، فیل، اسب و قاطر ساخته شدهاند.[۳][۴]
ویژگیهای یک کتابخانه سیار
کتابخانههای عمومی طبق تعریف سازمانهای بینالمللی و ادبیات علمی، کتابخانههایی هستند که با هدف دسترسی و استفاده عموم مردم از آنها ساخته میشوند. اما به دلایل مختلفی امکان ساخت کتابخانه در همه محلها و محلهها ممکن است وجود نداشته باشد و حتی ممکن است، برخی از محلها بهصورت فصلی، موسمی یا به شکلهای گوناگون مورد استفاده اهالی قرار بگیرد؛ لذا به جای ساخت کتابخانه ثابت، در اینگونه موارد، از کتابخانههای سیار استفاده میشود.
وظایف مراکز کتابخانههای سیار:[۵]
- مجموعهسازی کتابخانههای سیار، تهیه مجموعه لازم برای کتابخانه سیار از اهم وظایف کانون میباشد.
- برنامهریزی مناسب زمانی و مکانی برای ارائه خدمات کتابخانههای سیار
- تعیین مکانهای مناسب توقف کتابخانه سیار
- تعیین کارمندان مناسب برای کتابخانههای سیار
- تدوین آییننامهها و دستورالعملهای اجرایی لازم
کتابخانه سیار الکترونیک
کتابخانههای سیار جدید با استفاده از فناوری بیسیم برای ارسال و دریافت دادههای اینترنتی و ارتباطات دوربرد مانند دورنگار، خط تلفن، رایانه، و ماهواره میتوانند ایستگاههای بیشتری در نقاط دوردست داشته باشند و منابع و کتابهای الکترونیک را به دست کتابخوانان برسانند. اینگونه کتابخانههای سیار، کتابخانهٔ سیار الکترونیک یا سایبرموبایل نامیده میشوند.[۶]
کتابخانه سیار در ایران
نخستین کتابخانه سیار در ایران را کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان به عنوان کتابخانه روستایی در سال ۱۳۴۵ تأسیس کرد. ساخت دو مدل کتابخانه سیار شهری و کتابخانه سیار روستایی در دستور کار این سازمان است.[۷]
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ "bookmobile". Merriam-Webster. Archived from the original on April 23, 2009. Retrieved October 22, 2022.
- ↑ Eveleth, Rose (October 11, 2013). "The Earliest Libraries-On-Wheels Looked Way Cooler Than Today's Bookmobiles". Smithsonian Magazine. Archived from the original on May 18, 2014. Retrieved October 21, 2022.
- 1 2 Bashaw, Diane (2010). "On the Road Again: A Look at Bookmobiles, Then and Now". Children & Libraries: The Journal of the Association for Library Service to Children. 3 (1): 33. Retrieved April 23, 2022.
- 1 2 Pan, Connie (April 12, 2022). "The History of Bookmobiles: Bookmobiles are here, and there and everywhere, to stay". Archived from the original on April 12, 2022. Retrieved October 21, 2022.
- ↑ «کتابخانه سیار». نواندیش. بایگانیشده از اصلی در ۴ اکتبر ۲۰۱۱.
- ↑ http://kanoonnews.ir/NSite/FullStory/News/?Serv=0&Id=198197. پارامتر
|عنوان= یا |title=ناموجود یا خالی (کمک) - ↑ niafam.com. «کتابخانه سیار». kpf.ir. دریافتشده در ۲۰۲۳-۱۰-۳۱.