کتابخانه مارسیانا

کتابخانه مارسیانا
عکس نمای اصلی
نمای اصلی
تأسیس1468
موقعیتمیدان سنت مارکو، ونیز، ایتالیا
گردآوری
تخصصکلاسیک‌ها و تاریخ ونیز
شمار13117 نسخه خطی
2887 incunabula
24060cinquecentine
1,000,000 (حدود) کتاب پس از قرن شانزدهم
Building details
عکس اتاق مطالعه
طراحی و ساخت
معماریاکوپو سانسووینو
سبکرنسانس والا
ساخت و ساز۱۵۳۷ (۱۵۳۷)–۱۵۸۸ (۱۵۸۸)
هنرمندان برجستهتیتیان، تینتورتو، ورونزه، باتیستا فرانکو، جوزپه سالویاتی، آندره‌آ اسکیاوونه

کتابخانه مارسیانا یا کتابخانه سنت مارک (ایتالیایی: Biblioteca Marciana، یک کتابخانه عمومی در ونیز، ایتالیا است. این کتابخانه یکی از قدیمی‌ترین کتابخانه‌های عمومی و مخازن نسخ خطی باقی‌مانده در ایتالیا است و یکی از مهم‌ترین مجموعه‌های متون کلاسیک جهان را در خود جای داده است. این کتابخانه به نام مرقس، قدیس حامی شهر، نامگذاری شده است.

این کتابخانه در سال ۱۴۶۸ تأسیس شد، زمانی که کاردینال بساریون، محقق اومانیست، اسقف توسکولوم و پاتریارک لاتین قسطنطنیه، مجموعه نسخه‌های خطی یونانی و لاتین خود را به جمهوری ونیز اهدا کرد، با این شرط که یک کتابخانه عمومی تأسیس شود. این مجموعه نتیجه تلاش‌های مداوم بساریون برای یافتن نسخه‌های خطی نادر در سراسر یونان و ایتالیا و سپس جمع‌آوری یا کپی کردن آنها به عنوان وسیله‌ای برای حفظ ادبیات یونان باستان و ادبیات بیزانس پس از فتح قسطنطنیه در سال ۱۴۵۳ بود. انتخاب ونیز توسط او در درجه اول به دلیل جامعه بزرگ پناهندگان یونانی این شهر و پیوندهای تاریخی آن با امپراتوری بیزانس بود. با این حال، دولت ونیز به دلیل دهه‌ها بحث و تردید، به دلیل مجموعه‌ای از درگیری‌های نظامی در اواخر قرن پانزدهم و اوایل قرن شانزدهم و فضای عدم قطعیت سیاسی ناشی از آن، در عمل به تعهد خود برای نگهداری مناسب نسخه‌های خطی کند عمل کرد. این کتابخانه در نهایت در دوره بهبود به عنوان بخشی از یک برنامه گسترده نوسازی شهری با هدف تجلیل از جمهوری از طریق معماری و تأیید اعتبار بین‌المللی آن به عنوان مرکز خرد و دانش ساخته شد.

ساختمان اصلی کتابخانه در میدان سن مارکو، مرکز دولتی سابق ونیز، واقع شده است و نمای بلند آن رو به قصر دوک قرار دارد. این بنا که بین سال‌های ۱۵۳۷ تا ۱۵۸۸ ساخته شده است، شاهکار معمار جاکوپو سانسووینو و اثری کلیدی در معماری رنسانس ونیزی محسوب می‌شود.[۱][۲] آندره‌آ پالادیو، معمار رنسانس، آن را «شاید ثروتمندترین و آراسته‌ترین بنایی که از دوران باستان تاکنون وجود داشته است» توصیف کرده است («غنی‌ترین و آراسته‌ترین بنایی که شاید از دوران باستان وجود داشته است»).[۳] مورخ هنر یاکوب بورکهارت آن را «با شکوه‌ترین ساختمان سکولار ایتالیایی» می‌داند («باشکوه‌ترین ساختمان سکولار در ایتالیا»)[۴] و فردریک هارت آن را «یکی از رضایت‌بخش‌ترین سازه‌ها در تاریخ معماری ایتالیا» نامیدند.[۵] این کتابخانه که به خاطر هنرش نیز اهمیت دارد، آثار بسیاری از نقاشان بزرگ ونیز قرن شانزدهم را در خود جای داده است و آن را به بنای یادبودی جامع از تکلف‌گرایی ونیزی تبدیل می‌کند.[۶]

امروز این بنا معمولاً با نام «لیبرِریا سانسوینیانا» شناخته می‌شود و عمدتاً کارکردی موزه‌ای دارد. از سال ۱۹۰۴، دفاتر کتابخانه، سالن‌های مطالعه و بخش عمدهٔ مجموعه در ساختمان مجاور، «تسِکا» (ضرابخانهٔ پیشین جمهوری ونیز) جای گرفته‌اند. کتابخانه در حال حاضر رسماً با عنوان «کتابخانهٔ ملی مارچیانا» شناخته می‌شود. این کتابخانه تنها نهاد رسمیِ بنیان‌گذاری‌شده از سوی دولت جمهوری ونیز است که همچنان پابرجا بوده و به فعالیت خود ادامه می‌دهد.[۷]

پیشینه تاریخی

کتابخانه‌های کلیسای جامع و کتابخانه‌های صومعه‌ای، در سراسر ایتالیا در قرون وسطی مراکز اصلیِ مطالعه و آموزش به‌شمار می‌رفتند. اما از سدهٔ پانزدهم میلادی، تأکید انسان‌گرایی رنسانس بر شناخت جهان کلاسیک ــ به‌عنوان عنصری اساسی در شکل‌گیری انسان رنسانسی ــ به گسترش مطالعات کلاسیک درباری انجامید که به حمایت فرمانروایان شاهزاده‌نشین برپا شدند و برخی از آن‌ها تا حدودی دسترسی عمومی را نیز فراهم می‌کردند.[۸] در ونیز، تلاش اولیه برای تأسیس کتابخانه‌ای عمومی به تقلید از کتابخانه‌های بزرگ جهان باستان ناکام ماند؛ زیرا مجموعهٔ شخصی پترارک از نسخه‌های خطی، که او در سال ۱۳۶۲ میلادی به جمهوری اهدا کرده بود، پس از مرگش پراکنده شد.[۹][۱۰]

illuminated letter from fifteenth-century manuscript
نامه کاردینال بساریون به دوک کریستوفورو مورو و سنای ونیز، که اهدای کتابخانه‌اش را اعلام می‌کند. BNM Lat. XIV, 14 (= ۴۲۳۵)، برگ 1r.

در سال ۱۴۶۸، بیزانسیِ انسان‌گرا و دانشمند، کاردینال بسّاریون، مجموعهٔ خود شامل ۴۸۲ کدکس یونانی و ۲۶۴ کدکس لاتینی را به جمهوری ونیز اهدا کرد. او در این اقدام شرط کرده بود که کتابخانه‌ای عمومی تأسیس شود تا حفظ این آثار برای نسل‌های آینده و دسترسی پژوهشگران به آن‌ها تضمین گردد.[۱۱][۱۲][۱۳][۱۴]

نامهٔ رسمیِ اعلام این بخشش، به تاریخ ۳۱ مه ۱۴۶۸ و خطاب به دوک کریستوفورو مورو (حکومت: ۱۴۶۲–۱۴۷۱) و سنا نوشته شده است. در این نامه آمده که بسّاریون پس از فتح قسطنطنیه در سال ۱۴۵۳ و ویرانی آن به دست ترکان، با شور و جدیت به گردآوری آثار نادر و مهم یونان باستان و بیزانس پرداخت و آن‌ها را به مجموعهٔ پیشین خود افزود تا از پراکندگی بیشتر و نابودی کامل فرهنگ یونانی جلوگیری کند.

خواستهٔ صریح کاردینال از تقدیم این دست‌نوشته‌ها به ونیز این بود که آن‌ها در شهری نگهداری شوند که بسیاری از پناهندگان یونانی به آن گریخته بودند و خود او نیز آن را بیزانسی دیگر می‌دانست.[۱۵]

اولین تماس بساریون با ونیز در سال ۱۴۳۸ بود، زمانی که به عنوان اسقف جدید کلان‌شهر نیقیه، به همراه هیئت بیزانسی به شورای فرارا-فلورانس وارد شد، هدف این شورا التیام بخشیدن به شکاف بین کلیساهای کاتولیک و ارتدکس و متحد کردن مسیحیت علیه ترکان عثمانی بود.[۱۶] سفرهای او به عنوان فرستاده پاپ پیوس دوم به آلمان، او را برای مدت کوتاهی دوباره در سال‌های ۱۴۶۰ و ۱۴۶۱ به این شهر آورد.[۱۷] در ۲۰ دسامبر ۱۴۶۱، در طول دومین اقامت، او به اشرافیت ونیزی راه یافت و در شورای بزرگ کرسی گرفت.[۱۸]

painted portrait of Cardinal Bessarione
یوستوس فان خنت، پرترهٔ کاردینال بسّاریون (حدود ۱۴۷۳–۱۴۷۶). بسّاریون در ۸ ژانویهٔ ۱۴۴۰ به دست پاپ اوژن چهارم به مقام کاردینالی منصوب شد.[۱۹]

در سال ۱۴۶۳، بسّاریون به‌عنوان نمایندهٔ پاپ (لِگاتوس پاپی) به ونیز بازگشت و مأموریت یافت تا دربارهٔ مشارکت جمهوری در یک جنگ صلیبی برای آزادسازی قسطنطنیه از دست ترکان مذاکره کند.[۲۰] در طول این اقامت طولانی (۱۴۶۳–۱۴۶۴)، کاردینال در نظام سنت بندیکتسکونت و مطالعه داشت و در آغاز، نسخه‌های خطی یونانی خود را برای سپردن پس از مرگش به همان صومعه اختصاص داده بود.[۲۱][۲۲] اما تحت تأثیر انسان‌گرای پاولو موروزینی و پسرعموی او، پیترو موروزینی ــ سفیر ونیز در رم ــ بسّاریون در سال ۱۴۶۷ با موافقت پاپ، سند حقوقیِ بخشش را لغو کرد و علت آن را دشواری دسترسی خوانندگان به صومعه، که در جزیره‌ای جداگانه قرار داشت، عنوان نمود.[۲۳] در سال بعد، بسّاریون به‌جای آن، رسماً اعلام کرد که قصد دارد تمام کتابخانهٔ شخصی خود، اعم از کدکس‌های یونانی و لاتینی، را با اثر فوری به جمهوری ونیز واگذار کند.[۲۴]

در ۲۶ ژوئن ۱۴۶۸، پیترو موروسینی به نمایندگی از جمهوری، مالکیت قانونی کتابخانه بساریون در رم را به دست گرفت.[۲۵] این میراث شامل ۴۶۶ نسخه خطی بود که سال بعد در جعبه‌هایی به ونیز منتقل شدند.[۲۶] پس از مرگ بساریون در سال ۱۴۷۲، نسخه‌های خطی و اینکانوبولا بیشتری به این تحویل اولیه اضافه شد. این محموله دوم که در سال ۱۴۷۴ توسط فدریکو دا مونته‌فلترو ترتیب داده شده بود، از اوربینو، جایی که بساریون بقیه کتابخانه خود را برای نگهداری به امانت گذاشته بود، حرکت کرد. این محموله شامل کتاب‌هایی بود که کاردینال برای خود رزرو کرده یا پس از سال ۱۴۶۸ به دست آورده بود.[۲۷]

با وجود پذیرش سپاسگزارانه کمک مالی توسط دولت ونیز و تعهد به ایجاد کتابخانه‌ای برای مصارف عمومی، نسخه‌های خطی در داخل کاخ دوک نگهداری می‌شدند و به مورخ دولتی تحت نظارت دادستان‌های سنت مارک دو سوپرا سپرده شده بودند.[۲۸] اقدامات کمی برای تسهیل دسترسی انجام شد، به ویژه در سال‌های جنگ علیه عثمانی‌ها (۱۴۶۳–۱۴۷۹) که زمان و منابع به سمت تلاش‌های جنگی هدایت می‌شد.[۲۹] در سال ۱۴۸۵، نیاز به فراهم کردن فضای بیشتر برای فعالیت‌های دولتی منجر به تصمیم به فشرده‌سازی جعبه‌ها در فضای کوچک‌تری از کاخ شد که در آنجا، یکی روی دیگری، چیده می‌شدند.[۳۰] دسترسی دشوارتر و مراجعه حضوری غیرممکن شد.[۳۱][۳۲]

ساختمان

painted portrait of Jacopo Sansovino
تینتورتو، پرتره یاکوپو سانسوینو (ح. 1566)

ساخت و ساز

ساخت کتابخانه بخشی جدایی‌ناپذیر از رنُواتیو اوربیس (نوسازی شهر) بود؛ برنامه‌ای معماری گسترده که در دوران دوک آندره‌آ گریتّی (دورهٔ حکومت: ۱۵۲۳–۱۵۳۸) آغاز شد. هدف این برنامه تقویت اعتمادبه‌نفس ونیزی‌ها و تأیید دوبارهٔ جایگاه بین‌المللی جمهوری بود، به‌ویژه پس از شکست پیشین در آگنادلّو طی جنگ اتحاد کمبره و صلح بولونیا که برتری هابسبورگ را بر شبه‌جزیرهٔ ایتالیا در پایان جنگ لیگ کنیاک تثبیت کرده بود.[۳۳] این طرح که به‌ویژه توسط خاندان گریمانی حمایت می‌شد، دگرگونی میدان سن مارکو را دنبال می‌کرد؛ از مرکزی قرون‌وسطایی با دست‌فروش‌ها، صراف‌ها و حتی مستراح‌های عمومی، به یک فوروم کلاسیک. هدف آن برانگیختن یاد جمهوری روم باستان و، پس از غارت رم در ۱۵۲۷، معرفی ونیز به‌عنوان وارث حقیقی روم بود.[۳۴][۳۵][۳۶] این دگرگونی قرار بود به‌طور بصری ادعای ونیز را تقویت کند که با وجود کاهش نسبی نفوذ سیاسی‌اش، دوام و ثبات آن به‌واسطهٔ ساختار قانون اساسی‌اش تضمین شده است؛ ساختاری که بر پایهٔ الگویی از حکومت مختلط در جمهوری‌های کلاسیک شکل گرفته بود.[۳۷][۳۸][۳۹]

sixteenth-century engraving of Saint Mark's Square
جاست امان، مراسم ازدواج دوک با دریا (جزئیات)، بازار گوشت را در پیش‌زمینه و کتابخانه ناتمام را در پشت (ح. 1565 نشان می‌دهد)

این برنامه معماری که در مقیاسی عظیم ساخته شده بود، یکی از بلندپروازانه‌ترین پروژه‌های نوسازی شهری در ایتالیای قرن شانزدهم بود.[۴۰][۴۱] علاوه بر ضرابخانه (آغاز شده در ۱۵۳۶) و ایوان سرپوشیده برج ناقوس کلیسای سنت مارک (آغاز شده در ۱۵۳۸)،[۴۲] شامل جایگزینی ساختمان‌های مخروبه قرن سیزدهم بود که در ضلع جنوبی میدان و محوطه جلوی کاخ دوک قرار داشتند. برای این کار، دادستان‌های سنت مارک دو سوپرا، ژاکوپو سانسووینو، معمار مشاور و مدیر ساختمان، را در ۱۴ ژوئیه ۱۵۳۶ مأمور کردند.[۴۳][۴۴][۴۵] سانسووینو، پناهنده‌ای از غارت روم، دانش و درک مستقیمی از نمونه‌های اولیه روم باستان داشت که برای اجرای برنامه معماری لازم بود.[۴۶]

کار پس از جنگ عثمانی-ونیز (۱۵۳۷–۱۵۴۰) به دلیل کمبود بودجه متوقف شد، اما در سال ۱۵۴۳ از سر گرفته شد. سال بعد، ۱۵۴۴، بقیه خوابگاه پلگرینو تخریب شد و به دنبال آن ریزا نیز فرو ریخت.[۴۷] در ۱۸ دسامبر ۱۵۴۵، طاق بنایی سنگین فرو ریخت.[۴۸][۴۹][۵۰] در تحقیقات بعدی، سانسووینو ادعا کرد که کارگران پیش از سفت شدن بتن، تکیه‌گاه‌های چوبی موقت را برداشته‌اند و یک کشتی جنگی در حوض سنت مارک، که توپ خود را به عنوان سلام نظامی شلیک می‌کرد، ساختمان را لرزانده است. با این وجود، معمار محکوم شد که شخصاً هزینه خسارت را که ۲۰ سال طول کشید، بازپرداخت کند.[۵۱] علاوه بر این، حقوق او تا سال ۱۵۴۷ به حالت تعلیق درآمد. در نتیجه فروپاشی، طرح با یک سازه چوبی سبک‌تر برای پشتیبانی از سقف اصلاح شد.[۵۲]

جستارهای وابسته

پانویس

  1. ↑ Hartt, History of Italian Renaissance Art, p.  633
  2. ↑ Howard, Jacopo Sansovino..., p.  28
  3. ↑ Palladio, I quattro libri dell'architettura..., p.  5
  4. ↑ Burckhardt, Der Cicerone eine Anleitung zum Genuss der Kunstwerke Italiens, p.  325
  5. ↑ Hartt, History of Italian Renaissance Art, p.  633
  6. ↑ Humfrey, Painting in Renaissance Venice, p.  194
  7. ↑ Zorzi, La libreria di san Marco..., p.  407
  8. ↑ Raines, 'Book Museum or Scholarly Library?...', pp.  31–32
  9. ↑ Pittoni, La libreria di san Marco, pp.  5–10
  10. ↑ Raines, 'Book Museum or Scholarly Library?...', pp.  32–33
  11. ↑ Howard, Jacopo Sansovino..., p.  17
  12. ↑ Pittoni, La libreria di san Marco, pp.  10–19
  13. ↑ Raines, 'Book Museum of Scholarly Library?...', p.  33
  14. ↑ Zorzi, La libreria di san Marco..., pp.  80–85
  15. ↑ Labowsky, Bessarion's Library..., pp.  27–28, 147–149
  16. ↑ Zorzi, 'Bessarione e Venezia', pp.  197–201
  17. ↑ Zorzi, 'Bessarione e Venezia', p.  204
  18. ↑ Zorzi, La libreria di san Marco…, p.  204
  19. ↑ Zorzi, La libreria di san Marco..., p.  27
  20. ↑ Zorzi, 'Bessarione e Venezia', p.  205
  21. ↑ Raines, 'Book Museum of Scholarly Library?...', p.  33
  22. ↑ Zorzi, La libreria di san Marco..., pp.  79–80
  23. ↑ Zorzi, La libreria di san Marco..., pp.  82–83
  24. ↑ Zorzi, 'Bessarione e Venezia', p.  220
  25. ↑ Zorzi, La libreria di san Marco..., p.  83
  26. ↑ Zorzi, La libreria di san Marco..., p.  84
  27. ↑ Zorzi, 'Bessarione e Venezia'..., p.  221
  28. ↑ Zorzi, La libreria di san Marco..., p.  87
  29. ↑ Labowsky, Bessarion's Library..., p.  58
  30. ↑ Zorzi, La libreria di san Marco..., pp.  87–89
  31. ↑ Labowsky, Bessarion's Library..., p.  59
  32. ↑ Zorzi, La libreria di san Marco..., p.  90
  33. ↑ Zorzi, La libreria di san Marco..., pp.  121–125
  34. ↑ Chambers, The Imperial Age of Venice..., pp.  12–13, 18–20, 25–30
  35. ↑ Howard, Jacopo Sansovino..., pp.  10–16
  36. ↑ Zorzi, La libreria di san Marco..., p.  124.
  37. ↑ Broderick, 'Custodian of Wisdom...', p.  15
  38. ↑ Howard, The Architectural History of Venice, p.  136
  39. ↑ Rosand, Myths of Venice..., p.  3
  40. ↑ Howard, Jacopo Sansovino..., p.  14
  41. ↑ Morolli, 'Vincenzo Scamozzi e la fabbrica delle Procuratie Nuove', p.  14
  42. ↑ Howard, The Architectural History of Venice, pp.  144, 152
  43. ↑ Howard, The Architectural History of Venice, p.  147
  44. ↑ Howard, Jacopo Sansovino..., pp.  14–15
  45. ↑ Zorzi, La libreria di san Marco..., p.  127
  46. ↑ Howard, The Architectural History of Venice, p.  137
  47. ↑ Howard, Jacopo Sansovino..., p.  19
  48. ↑ Howard, Jacopo Sansovino..., p.  20
  49. ↑ Morresi, Jacopo Sansovino, p.  196
  50. ↑ Zorzi, La libreria di san Marco..., p.  132
  51. ↑ Howard, Jacopo Sansovino..., p.  21
  52. ↑ Howard, Jacopo Sansovino..., p.  21

منابع

  • Le Biblioteche pubbliche statali: storia e sedi nei 150 anni dell’unificazione nazionale: vademecum delle biblioteche pubbliche statali e degli istituti culturali, ed. by Direzione generale per i beni librari, gli istituti culturali ed il diritto d'autore (Roma: Gangemi, 2011)
  • Broderick, Jarrod M., 'Ascent to Wisdom: The Marciana Staircase and the Patrician Ideal', Studi veneziani, LXXVII (2018), 15–171 ISSN 0392-0437
  • Broderick, Jarrod M., 'Custodian of Wisdom: The Marciana Reading Room and the Transcendent Knowledge of God', Studi veneziani, LXXIII (2016), 15–94 ISSN 0392-0437
  • Burckhardt, Jacob, Der Cicerone eine Anleitung zum Genuss der Kunstwerke Italiens, vol 1, Architektur (Leipzig: Verlag von E. A. Seemann, 1869)
  • Chambers, David, The Imperial Age of Venice 1380–1580 (London: Thames & Hudson, 1970) شابک ‎۰۱۵۵۴۰۸۹۱۷
  • Coryat, Thomas, Coryat's Crudities: Hastily gobled up in five Monteths travells in France, Savoy, Italy..., 3 vols (London: W. S., 1611; repr. London: W. Cater, 1776)
  • Curl, James Stevens, Oxford Dictionary of Architecture and Landscape Architecture, 2nd edn (Oxford: Oxford University Press, 2006)
  • Grendler, Paul, Schooling in Renaissance Italy: Literacy and Learning 1300–1600 (Baltimore: Johns Hopkins University Press, 1989) شابک ‎۹۷۸۰۸۰۱۸۴۲۲۹۰
  • Hartt, Frederick, History of Italian Renaissance art: painting, sculpture, architecture, New Revised Edition (London: Thames & Hudson, 1987) شابک ‎۰۵۰۰۲۳۵۱۰۴
  • Hirthe, Thomas, 'Die Libreria des Iacopo Sansovino: Studien zu Architektur und Ausstattung eines Öffentlichen Gebäudes in Venedig', München Jahrbuch der Bildenden Kunst, 37 (1986), 131–176
  • Hope, Charles, 'The Ceiling Paintings in the Libreria Marciana', in Massimo Gemin, ed., Nuovi Studi su Paolo Veronese (Venezia: Arsenale Editrice, 1990), pp. 290–298 شابک ‎۸۸۷۷۴۳۰۵۶۷
  • Howard, Deborah, The Architectural History of Venice (London: B. T. Batsford, 1980) شابک ‎۹۷۸۰۳۰۰۰۹۰۲۹۱
  • Howard, Deborah, Jacopo Sansovino: architecture and patronage in Renaissance Venice (New Haven: Yale University Press, 1975) شابک ‎۹۷۸۰۳۰۰۰۱۸۹۱۲
  • Humfrey, Peter, Painting in Renaissance Venice (New Haven: Yale University Press, 1995) شابک ‎۰۳۰۰۰۶۷۱۵۱
  • Ivanoff, Nicola, 'Il coronamento statuario della Marciana', Ateneo veneto, n.s., vol. 2 (1964), 101–112 ISSN 0004-6558
  • Ivanoff, Nicola, 'La libreria marciana: arte e iconologia', Saggi e Memorie di storia dell'arte, 6 (1967), 33–78 اُسی‌ال‌سی ۹۲۹۸۷۲۴۳۴
  • Labowsky, Lotte, Bessarion's Library and the Biblioteca Marciana, Six Early Inventories (Roma: Storia e Letteratura, 1979) شابک ‎۹۷۸۸۸۸۴۹۸۵۶۹۹
  • Lotz, Wolfgang, 'La Libreria di S. Marco e l'urbanistica del Rinascimento', in Bollettino del Centro Internazionale di studi di architettura ‘A. Palladio’, III (I961), 85–88 ISSN 0577-3008
  • Lotz, Wolfgang, La trasformazione sansoviniana di Piazza S. Marco e l'urbanistica del Cinquecento (Vicenza: Centro internazionale di studi di architettura Andrea Palladio, 1966) SBN VEA1200235
  • Lotz, Wolfgang, 'The Roman Legacy in Sansovino's Venetian Buildings', Journal of the Society of Architectural Historians, Vol. 22, No. 1 (Mar 1963), 3–12 ISSN 0037-9808
  • Marcon, Susy, 'Le segnature dei manoscritti marciani', in Filippomaria Pontani, ed., Certissima signa (Venezia, Edizioni Ca’ Foscari, 2017), pp. 11–39 شابک ‎۹۷۸۸۸۷۵۴۳۴۴۰۳
  • Morolli, Gabriele, 'Vincenzo Scamozzi e la fabbrica delle Procuratie Nuove', in Gabriele Morolli, ed., Le Procuratie Nuove in Piazza San Marco (Roma: Editalia, 1994), pp. 11–116 شابک ‎۹۷۸۸۸۷۰۶۰۳۰۹۵
  • Morresi, Manuela, Jacopo Sansovino (Milano: Electa, 2000) شابک ‎۸۸۴۳۵۷۵۷۱۶
  • Palladio, Andrea, I quattro libri dell'architettura (Venetia: Bartolomeo Carampello, 1581)
  • Paolucci, Antonio, 'La sala della libreria e il ciclo pittorico', in Rodolfo Pallucchini, ed., Da Tiziano a El Greco. Per la storia del Manierismo a Venezia 1540–1590 (Milano: Electa, 1981), pp. 287–299 اُسی‌ال‌سی ۱۱۲۶۳۶۶۶۳۶
  • Pittoni, Laura, La libreria di san Marco (Pistoia: Giuseppe Flori, 1903)
  • Raines, Dorit, 'Book Museum or Scholarly Library? The 'Libreria di San Marco' in a Republican Context', Ateneo veneto, CXCVII, terza serie, 9/II (2010), 31–50 ISSN 0004-6558
  • Rapp, Claudia, 'Bessarion of Nicaea', in Anthony Grafton, Glenn W. Most, and Salvatore Settis, ed., The Classical Tradition (Cambridge, MA: The Belknap Press of Harvard University Press, 2010), pp. 125–126 شابک ‎۰۶۷۴۰۷۲۲۷۸
  • Ridolfi, Carlo, Le maraviglie dell'arte, overo Le vite de gl'illustri pittori veneti, e dello Stato (Venetia: Gio. Battista Sgava, 1648)
  • Rosand, David, Myths of Venice: the Figuration of a State (Chapel Hill: University of North Carolina Press, 2001) شابک ‎۰۸۰۷۸۲۶۴۱۳
  • Ross, James Bruce, 'Venetian Schools and Teachers Fourteenth to Early Sixteenth Century: A Survey and a Study of Giovanni Battista Egnazio', Renaissance Quarterly, Volume 29, Issue 4 (Winter 1976), 521–566 ISSN 0034-4338
  • Ruggeri, Ugo, 'La decorazione pittorica della libreria Marciana', in Vittore Branca and Carlo Ossola, Cultura e società nel Rinascimento tra riforme e manierismi (Firenze: L. S. Olschki, 1984), pp. 313–333
  • Sansovino, Francesco, Venetia città nobilissima et singolare descritta in 14 libri (Venetia: Iacomo Sansovino, 1581)
  • Schultz, Juergen, Venetian Painted Ceilings of the Renaissance (Berkeley-Los Angeles: University of California Press, 1968) شابک ‎۱۱۳۵۶۸۲۲۹۱
  • Serlio, Sebastiano, Regole generali di architetura sopra le cinque maniere de gli edifici: cioe, thoscano, dorico, ionico, corinthio, et composito, con gli essempi dell'antiquita, che per la magior parte concordano con la dottrina di Vitruvio, vol. IV (Venetia: Francesco Marcolini, 1537)
  • Sperti, Luigi, 'Temi ovidiani nella Libreria sansoviniana a Venezia', Eidola: International Journal of Ancient Art History, 8 (2011), 155–178 ISSN 1826-719X
  • Summerson, John, The Classical Language of Architecture, World of Art series, Revised and Enlarged Edition (London: Thames and Hudson, 1980) شابک ‎۰۵۰۰۲۰۱۷۷۳
  • Tafuri, Manfredo, Renovatio urbis: Venezia nell'età di Andrea Gritti (1523–1538) (Roma: Officina, 1984) اُسی‌ال‌سی ۹۲۹۸۵۹۲۱۴
  • Tavernor, Robert, Palladio and Palladianism (London: Thames & Hudson, 1991) شابک ‎۹۷۸۰۵۰۰۲۰۲۴۲۵
  • Wittkower, Rudolf, Architectural principles in the age of humanism (London: Tiranti, 1952) شابک ‎۰۳۹۳۰۰۵۹۹۲
  • Zanetti, Antonio Maria, ed., Græca D. Marci Bibliotheca codicum manu scriptorum per titulos digesta (Venetiis: Casparis Ghirardi & Simonem Occhi, 1740)
  • Zanetti, Antonio Maria, ed., Latina et italica D. Marci Bibliotheca codicum manu scriptorum per titulos digesta (Venetiis: Casparis Ghirardi & Simonem Occhi, 1741)
  • Zorzi, Marino, 'Bessarione e Venezia', in Gianfranco Fiaccadori, ed., Bessarione e l'umanesimo: catalogo della Mostra (Napoli: Vivarium, 1994), pp. 197–228 شابک ‎۸۸۸۵۲۳۹۰۹۹
  • Zorzi, Marino, Biblioteca Marciana Venezia (Firenze: Nardini, 1988) شابک ‎۸۸۴۰۴۱۰۰۳۱
  • Zorzi, Marino, 'Cenni sulle vita e sulla figura di Bessarione', in Gianfranco Fiaccadori, ed., Bessarione e l'umanesimo: catalogo della Mostra (Napoli: Vivarium, 1994), pp. 1–19 شابک ‎۸۸۸۵۲۳۹۰۹۹
  • Zorzi, Marino, La libreria di san Marco: libri, lettori, società nella Venezia dei dogi (Milano: Mondadori, 1987) شابک ‎۸۸۰۴۳۰۶۸۶۶
  • Zorzi, Marino, 'National Libraries of Italy', in David H. Stam, ed., International Dictionary of Library Histories, 2 vols (Chicago: Fitzroy Dearborn, 2001), I, pp. 472–481 شابک ‎۹۷۸۱۵۷۹۵۸۲۴۴۹
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.