کتاب غارها

کتاب غارها متنی تدفینی از مصر باستان است که به دوران پادشاهی نوین مصر بازمی‌گردد. این کتاب در سدهٔ سیزدهم پیش از میلاد در دوران رامسسیان پدید آمد و سفر رع، خدای خورشید مصری، را از میان دوازده غار دوات (جهان زیرین مصری) بازگو می‌کند. کتاب غارها بر تعامل رع با ساکنان جهان زیرین و چگونگی پاداش یا کیفر آنان تمرکز دارد و همچنین بازتولد رع در بامداد را از راه یگانگی او با اوزیریس، خدای مردگان، به تصویر می‌کشد.

کتاب غارها، بخش پنجم. صحنه‌ای از آرامگاه رامسس ششم (KV9، اتاق E، دیوار راست).

پیشینه

کهن‌ترین نسخهٔ شناخته‌شده از کتاب غارها بر دیوار چپ اوزیریون، معبد تدفینی ستی یکم در ابیدوس یافت شده‌است.[۱] این نسخه تقریباً کامل است و تنها ثبت بالایی آن آسیب دیده‌است. کتاب غارها همچنین بر دیوارهٔ آرامگاه‌های دره پادشاهان از دودمان‌های نوزدهم و بیستم نقش شده‌است.[۲]

نخستین و تنها نسخهٔ تقریباً کامل این کتاب در دره پادشاهان، نسخهٔ موجود در آرامگاه رامسس ششم (KV9) است که در آنجا در برابر کتاب دروازه‌ها جای گرفته‌است.[۳]

ساختار و درونمایه

کتاب غارها از تصاویر و متن تشکیل شده و در ۱۷ بخش شامل شش قسمت اصلی، چند ورد و صحنهٔ پایانی بازتولد رع سامان یافته‌است.[۲] برخلاف دیگر کتاب‌های جهان زیرین، شش بخش آن با ساعات شب یا دوازده غار هم‌خوانی ندارد و همین امر گاه به بدفهمی دربارهٔ شمار غارها انجامیده‌است.[۴]

غارهای جهان زیرین هم جایگاه کیفر ارواح نافرمان و هم پناهگاه ارواح نیکوکار هستند.[۵] دشمنان رع با سرهای بریده یا دستان بسته به پشت نمایش داده شده‌اند.[۲] در بخش‌های پایانی، یگانگی رع و اوزیریس به تدریج آشکار می‌شود و سرانجام در صحنهٔ پایانی، رع به شکل کودک، سوسک مقدس و ایزد قوچ‌سر بازمتولد می‌گردد.[۶]

نمودار ساختاری کتاب غارها، از دانیل ا. ورنینگ.

پژوهش‌های نوین

ژان-فرانسوا شامپولیون نخستین کسی بود که کتیبه‌ها و تصاویر کتاب غارها را در آرامگاه رامسس ششم توصیف کرد و یافته‌هایش را در سال ۱۸۴۴ منتشر نمود.[۷] نام «کتاب غارها» را نخستین بار اوژن ژان باتیست لوفِبور در جلد سوم Les Hypogées Royaux de Thèbes در سال ۱۸۸۹ بر این اثر نهاد.[۸] مارگارت موری و فلندرز پتری نسخهٔ اوزیریون را در کاوش‌های ۱۹۰۲–۱۹۰۳ کشف کردند؛ موری در آغاز آن را بخشی از کتاب دروازه‌ها پنداشت.[۹] الکساندر پیانکوف در سال ۱۹۵۴ ترجمهٔ انگلیسی کتاب غارها را منتشر کرد که همراه با نوشتارهای او (۱۹۴۲–۱۹۵۸) پایهٔ پژوهش‌های انگلیسی‌زبان در این زمینه شد.[۱۰] تازه‌ترین ترجمه را دانیل ورنینگ پژوهشگر آلمانی بر پایهٔ ویرایش انتقادی نوینی از متن منتشر کرده‌است.[۱۱]

صحنه‌ای از بخش ششم کتاب غارها بر پاپیروس که بازتولد رع را نشان می‌دهد.

منابع

  1. ↑ Hornung، Erik (۱۹۹۹). The Ancient Egyptian Books of the Afterlife. Cornell University Press. ص. ۸۳.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  2. 1 2 3 Power، Dawn (۲۰۱۸). Aspects of Iconography and Transmission in the Book of Caverns. University of Liverpool.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  3. ↑ Werning، Daniel A. (۲۰۱۱). Das Höhlenbuch: Textkritische Edition und Textgrammatik. Harrassowitz Verlag. ص. ۲۹.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  4. ↑ Werning، Daniel A. (۲۰۱۱). Das Höhlenbuch: Textkritische Edition und Textgrammatik. Harrassowitz Verlag. ص. ۵–۸.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  5. ↑ Mohamed Ragheb Dardir (۲۰۲۱). «The Roles of Guardian Deities of Book of Cavern from Scenes Texts of King Ramses IV Tomb». International Journal of Tourism and Hospitality Management. ۴ (۱): ۱۰۹–۱۴۰.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  6. ↑ Power، Dawn (۲۰۱۸). Aspects of Iconography and Transmission in the Book of Caverns. University of Liverpool. ص. ۲۲–۲۳.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  7. ↑ Power، Dawn (۲۰۱۸). Aspects of Iconography and Transmission in the Book of Caverns. University of Liverpool. ص. ۲۷–۲۹.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  8. ↑ Power، Dawn (۲۰۱۸). Aspects of Iconography and Transmission in the Book of Caverns. University of Liverpool. ص. ۲۹.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  9. ↑ Power، Dawn (۲۰۱۸). Aspects of Iconography and Transmission in the Book of Caverns. University of Liverpool. ص. ۳۱–۳۲.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  10. ↑ Power، Dawn (۲۰۱۸). Aspects of Iconography and Transmission in the Book of Caverns. University of Liverpool. ص. ۳۷.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  11. ↑ Werning، Daniel A. (۲۰۱۱). Das Höhlenbuch: Textkritische Edition und Textgrammatik, vol. II. Harrassowitz Verlag.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون

  • کتاب غارها — با تصاویر و آگاهی‌های گسترده دربارهٔ بخش‌های گوناگون