کتاب نوت

الهه آسمان، نوت، و چهره‌های انسانی که نمایانگر ستارگان و صورت‌های فلکی از نمودار ستارگان در مقبره رامسس ششم هستند.

کتاب نوت (عنوان اصلی: اصول اولیه مسیر ستارگان) مجموعه‌ای از متون نجومی مصر باستان است که بر موضوعات اساطیری، چرخه‌های حرکتی صورت‌های فلکی ستارگان و حرکات ماه، خورشید و سیارات روی ساعت‌های آفتابی تمرکز دارد. این کتاب به نام الهه مصری آسمان یعنی نوت نامگذاری شده است که در برخی از نسخه‌های موجود، در حالی که بر روی زمین قوس می‌زند، به تصویر کشیده شده است. او توسط خدای هوا، شو، پشتیبانی و محافظت می‌شود. متون موجود در کتاب نوت شامل مطالبی از دوره‌های مختلف تاریخ مصر است. نام اصلی کتاب، مبانی مسیر ستارگان، توسط الکساندرا فون لیون در یکی از بخش‌های نسخه خطی کشف و در سال ۲۰۰۷ منتشر شد.[۱] یکی از مضامین اصلی کتاب نوت، مفهوم طلوع خورشید به عنوان تولد دوباره است.

متن

الهه نات، که توسط خدای هوا، شو، پشتیبانی می‌شود؛ خدای زمین، گب، زیر آنها قرار دارد.

نه نسخه مختلف از این کتاب وجود دارد و تاریخ‌های تألیف مختلفی نیز دارند. سه نسخه از آن در بناهای تاریخی و شش نسخه دیگر در پاپیروس‌های قرن دوم میلادی که در کتابخانه معبد باستانی تبتونیس، شهری در جنوب واحه فیوم، یافت شده‌اند. این نسخه‌ها شامل متونی به خط کاهنی (هیراتیک) و دموتیک هستند؛ برخی از قسمت‌ها نیز به خط هیروگلیف نوشته شده‌اند.

سه متن از کتاب نوت در بناهای تاریخی حفظ شده‌اند: مقبره رامسس چهارم، مقبره سرباز ستی اول در اوسیریون در آبیدوس و مقبره زن نجیب‌زاده موتیردیس (TT410) از دودمان بیست و ششم. این نسخه‌های عظیم به خط هیروگلیف نوشته شده‌اند.

در حال حاضر، متون تبتونیس به دلیل تاریخچه پیچیده حفاری و جمع‌آوری آن در سراسر جهان پراکنده است. چندین هزار قطعه پاپیروس منتشر نشده در موزه‌های مختلف نگهداری می‌شود که توسط محققان در حال ارزیابی هستند. باارزش‌ترین نسخه‌های خطی، پاپیروس‌های دموتیک کارلسبرگ ۱ و ۱a هستند که به دلیل کامل بودنشان، بسیار ارزشمندند. آنها توسط یک کاتب نوشته شده‌اند. سایر نسخه‌های خطی عمدتاً ناقص هستند. تفاوت‌های قابل توجهی بین همه این نسخه‌ها وجود دارد که نشان می‌دهد سنت تصحیح متون در مورد کتاب نوت، حتی در قرن دوم میلادی نیز مورد استفاده بوده است.

استفاده از کتاب نوت برای تحقیق و دانش‌پژوهی

کتیبه ستی اول با ۳۶ صورت فلکی به تصویر کشیده شده است.

مصرشناسان اولیه توجه زیادی به بخش‌های نجومی کتاب نوت داشتند. اولین اطلاعاتی که برای تحقیقات مدرن در دسترس قرار گرفت، مطالبی از مقبره رامسس چهارم بود که شامل نقاشی نجومی نوت و فهرست صورت‌های فلکی می‌شد. این متن ابتدا توسط ژان فرانسوا شامپولیون و ایپولیتو روزلینی مورد استفاده قرار گرفت و بعداً توسط هاینریش بروگش نسخه برداری شد. نسخه جدیدی از آن در سال ۱۹۹۰ توسط اریک هورنونگ منتشر شد.[۲] در سال ۱۹۳۳، مقبرهٔ ستی اول در اوسیریون در ابیدوس کشف شد.[۳] این مهم بود زیرا این نسخه قدیمی‌ترین متن را نشان می‌دهد.

ترجمه آدریان دی باک از بخش‌های رمزنگاری کتاب نوت، مطالعات را به‌طور قابل توجهی پیش برد.[۴] در سال ۱۹۷۷، یان آسمان متن مرتبط دیگری را از مقبرهٔ نجیب‌زادهٔ موتیردیس منتشر کرد که مربوط به دودمان بیست و ششم بود.[۵] از سال ۲۰۰۷ تاکنون برخی مطالب جدید و مهم منتشر شده است.[۶]

تاریخ تألیف

به احتمال زیاد متن کتاب نوت در طول یک دوره زمانی طولانی، تکمیل شده است و به قبل از زمان ستی اول برمی‌گردد. داده‌های نجومی موجود در فهرست صورت‌های فلکی در زیر بدنه نوت به سلسله دوازدهم، زمان سنوسرت سوم، اشاره دارند.[۷]

دو فهرست از صورت فلکی‌های مختلف وجود دارد که نمی‌توان آنها را با هم تطبیق داد، بنابراین یکی از آنها باید ثانویه باشد. به گفته فون لیون، داده‌های پادشاهی میانه ثانویه است و او پیشنهاد می‌کند که فهرست قبلی صور فلکی به پادشاهی کهن،[۱] اولین بخش از سه بخش اصلی سلسله‌ها، برمی‌گردد.

منابع

  1. 1 2 von Lieven, Alexandra (2010). "Translating the Fundamentals of the Course of the Stars". In Imhausen, Annette; Pommerening, Tanja (eds.). Writings of Early Scholars in the Ancient Near East, Egypt, Rome, and Greece: Translating Ancient Scientific Texts. Beiträge zur Altertumskunde. Vol. 286. Walter de Gruyter. ISBN 978-3-11-022993-6.
  2. ↑ Hornung, Erik (1990). Zwei ramessidische Königsgräber: Ramses IV. und Ramses VII (in German). Mainz: von Zabern. ISBN 3-8053-1067-6. صفحه‌های. 89–96.
  3. ↑ Frankfort, Henri; de Buck, Adriaan; Gunn, Battiscombe (1933). The Cenotaph of Seti I at Abydos. London: Egypt Exploration Society.
  4. ↑ Willems, Harco (1996). The world of the coffin texts: Proceedings of the symposium held on the occasion of the 100th birthday of Adriaan de Buck, Leiden December 17 – 19, 1992. Leiden: Nederlands Institut voor het Nabije Oosten. ISBN 90-6258-209-5.
  5. ↑ آسمان، یان (1977). Das Grab der Mutirdis (in German). Mainz: von Zabern. ISBN 3-8053-0042-5.
  6. ↑ von Lieven, Alexandra (2007). Grundriss des Laufes der Sterne: Das sogenannte Nutbuch (in German). Copenhagen: The Carsten Niebuhr Institute of Ancient Eastern Studies, University of Copenhagen. ISBN 978-87-635-0406-5.
  7. ↑ Clagett, Marshall (1995). Calendars, Clocks, and Astronomy. Ancient Egyptian Science. Vol. 2. Philadelphia: American Philosophical Society. p. 357. ISBN 0-87169-214-7.

برای مطالعه بیشتر

  • Lange, Hans-Otto; Neugebauer, Otto (1940). Papyrus Carlsberg No.  1: Ein hieratisch-demotischer kosmologischer Text (in German). Copenhagen: Munksgaard.
  • Leitz, Christian (1995). Altägyptische Sternuhren (in German). Leuven: Peeters. ISBN 90-6831-669-9.
  • Leitz, Christian (1991). Studien zur ägyptischen Astronomie (in German). Wiesbaden: Harrassowitz. ISBN 3-447-03157-3.
  • Neugebauer, Otto; Parker, Richard Anthony (1960). The Early Decans. Egyptian Astronomical Texts (EAT). Providence: Brown University Press.
  • Thompson, Gary David (12 مه 2019). "The decan stars". Early Egyptian Constellations. Archived from the original on 14 ژوئیه 2023. Retrieved 8 مارس 2025.
  • von Lieven, Alexandra (2000). Der Himmel über Esna: Eine Fallstudie zur religiösen Astronomie in Ägypten am Beispiel der kosmologischen Decken- und Architravinschriften im Tempel von Esna (in German). Wiesbaden: Harrassowitz. ISBN 3-447-04324-5.

پیوند به بیرون