سنگ‌نوشته داریوش بزرگ در آپادانا

سنگ‌نوشتهٔ سه زبان پارسی، ایلامی، بابلی کنده شده بر یک لوح زرین و یک لوح سیمین یافت شده در پایهٔ کاخ عمومی داریوش بزرگ مشهور به آپادانا:

سنگ‌نوشته به زبان پارسی باستان

سنگ‌نوشته سه زبانه داریوش بزرگ در آپادانا به خط پارسی باستان، DPh
۱𐎭𐎠𐎼𐎹𐎺𐎢𐏁 𐏋 𐎺𐏀𐎼𐎣 𐏋 𐏋𐎹<𐎠>𐎴𐎠𐎶 𐏋
۲ 𐎭𐏃𐎹𐎢𐎺𐎴𐎠𐎶 𐎻𐎡𐏁𐎫𐎠𐎿𐎱𐏃𐎹𐎠 𐎱𐎢𐏂
۳ 𐏃𐎧𐎠𐎶𐎴𐎡𐏁𐎡𐎹 𐎰𐎠𐎫𐎡𐎹 𐎭𐎠𐎼𐎹𐎺𐎢/𐏁
۴ 𐏋 𐎡𐎶 𐎧𐏁𐏂𐎶 𐎫𐎹 𐎠𐎭𐎶 𐎭𐎠𐎼𐎹/𐎠𐎷𐎡𐎹
۵ 𐏃𐎨𐎠 𐎿𐎣𐎡𐎲𐎡𐏁 𐎫𐎹𐎡𐎹 𐎱𐎼
۶ 𐎿𐎢𐎥𐎭𐎶 𐎠𐎶𐎫 𐎹𐎠𐎫𐎠 𐎠 𐎤𐎢𐏁𐎠
۷𐏃𐎨𐎠 𐏃𐎡𐎭𐎢𐎺 𐎠𐎶𐎫 𐎹𐎠𐎫𐎠 𐎠 𐎿𐎱/𐎼𐎭𐎠
۸ 𐎫𐎹𐎶𐎡𐎹 𐎠𐎢𐎼𐎶𐏀𐎭𐎠 𐎳𐎼𐎠𐎲𐎼
۹ 𐏃𐎹 𐎶𐎰𐎡𐏁𐎫 𐎲𐎥𐎠𐎴𐎠𐎶 𐎶𐎠𐎶 𐎠𐎢/𐎼𐎶𐏀𐎭𐎠
۱۰ 𐎱𐎠𐎬𐎢𐎺 𐎢𐎫𐎠𐎶𐎡𐎹 𐎻𐎡𐎰𐎶

متن

  1. داَریَ‌ووش: خشای‌ثی‌یَ: وَزْرَکَ: خَشای‌ثی‌ی: خَشای‌َثی‌َ نام
  2. خَشایَ‌ثی‌یَ: دَهیوونام: ویشتاسپَ هیهَ : پوثْرَ هخامنیشیَ
  3. : ثاتیَ داَریووش
  4. : خَشایَ ثی یَ: ئیمَ: خَشَ ثْرَم: ت یَ: اَدَم: داری
  5. آمییَ: هَچا: سک ئی بیش: ت ی ئیی: پر
  6. سوگدم: امت: یاتا: آ : کوشا:
  7. هچا: هیدوو: امت: یاتا: آ : سپَ
  8. ردا: ت ی م ئیی: اورمزدا: فرابر
  9. هٔ: مثیشت: بگانام: مام: او
  10. رمزدا: پاتوو: اتام ئیی: ویثم

ترجمه

داریوش شاه، شاه بزرگ، شاه شاهان، شاه کشورها، پسر ویشتاسپ، هخامنشی. داریوش شاه گوید: این است شهریاری که من دارم از سکاها که آنها آن طرف سغد هستند، از آنجا تا به حبشه از هند از آنجا تا به سارد که آن را اهورامزدا که بزرگترین خدایان است به من ارزانی فرمود. اهورامزدا مرا و خانوادهٔ شاهی مرا بپایاد!

جستارهای وابسته

روشنگری

این سنگ نوشته در چهار نسخه موجود است. این نسخه‌ها بر روی دو لوح طلایی، DPh G1–2 ، و دو لوح نقره‌ای، DPh S1–2، نصب شده‌اند. این درگاه ها: ۳۳ سانتی‌متر درازا، ۳۳ سانتی‌متر پهنا و ۱.۶ سانتی‌متر کُلُفتی دارند. این سنگ نوشته ها که به عنوان "اسناد بنیاد آپادانا" شناخته می‌شوند، در دو ظرف سنگی، یکی از جنس طلا و دیگری از جنس نقره، یافت شده‌اند که در شمال شرقی و جنوب شرقی آپادانا توسط فریدریش کرفتر در ۱۸ و ۲۰ سپتامبر ۱۹۳۳ پیدا شدند. این کاوش‌ها به عنوان بخشی از یک سفر اکتشافی توسط موسسه شرق‌شناسی دانشگاه شیکاگو به رهبری اریش فریدریش اشمیت انجام شد. سنگ نوشته‌ های دارای نوشته به دولت وقت پاریس واگذاری شدند. آنها در حال حاضر در موزه ملی ایران هستند. [۱]

نسخه فارسی باستان دارای ۱۰ سطر، نسخه عیلامی ۷ سطر و نسخه بابلی ۸ سطر است. این سنگ نوشته با سنگ نوشته DHa یکسان است. این سنگ نوشته به دیگر فرمان های شاهی بنیانگذار شناخته شده ( DSf ، DSz و DSaa ) می‌پیوندد. در برابر این نمونه ها، متن آپادانا به درخواست مختصری برای حفاظت از کاخ محدود شده است، بدون ذکر هیچ بنای خاصی. با این حال، او به طور خلاصه و چکیده گستره امپراتوری داریوش اول را توصیف می‌کند که به خوبی با عملکرد گفته شده برابری دارد.

منابع

  1. Schmitt 2009, S. 13; Schweiger 1998, S. II,29; Kuhrt 2007, S. 476; The University of Chicago Magazine 1936, 28.4, S. 23–25, "Xerxes a doughty warrior until he met the Greeks, orientalists find". Retrieved 2022-11-27.
  • نارمن شارپ، رلف. فرمان‌های شاهنشاهان نخامنشی. پازینه.