کتیبه هرکول میشان
کتیبه هرکول میشان یک کتیبه دوزبانه به یونانی و پارتی بر رانهای تندیسی برنزی از هرکول است. این تندیس با ۸۵٫۵ سانتیمتر ارتفاع و حداکثر ۲۱ سانتیمتر عرض، سال ۱۹۸۴ در ویرانههای سلوکیه پیدا شد و امروزه در موزه ملی عراق نگهداری میشود. کتیبه دوزبانه آن دربارهٔ فتح پادشاهی میشان بهدست بلاش چهارم، شاهنشاه اشکانی است.[۱] خود تندیس بهشیوه ریختهگری توخالی ساختهشده و سبک آن به عصر هلنی و احتمالاً حدود نیمه دوم سده ۲ پ.م تعلق دارد.[۲]
مطابق متن یونانی که سالمتر مانده، در سال ۴۶۲ گاهشماری سلوکی، یعنی برابر با سال ۱۵۰ یا ۱۵۱ میلادی، بلاش چهارم لشکرکشی موفقی را بر علیه شاه یاغی میشان با نام مهرداد رهبری کرده است.[۳] هردو متن بیان میکنند که بلاش توانست مهرداد را از میشان براند و پس از عزیمت به سلوکیه، تندیس مذکور که منطقاً بایستی در پرستشگاه سلطنتی میشان نگهداری میشده، بهعنوان غنیمت جنگی همراه خود آورده و آن را به پرستشگاه آپولون تقدیم کرده است. محتوای متون نشان میدهند که مهرداد مورد بحث پسر پاکور دوم و احتمالاً عموی بلاش چهارم بهحساب میآمده است. فرهنگ تلفیق دینی اشکانی در کتیبه هرکول میشان نیز خود را نشان داده و جای هرکول و آپولون در متن پارتی نامهای بهرام و تیشتر ذکر شدهاند. هرکول در میشان که باورهای میانرودانی در آن رواج داشته با نرگال یکی میشد.[۱]
متن یونانی
- نوشته یونانی و ترجمهاش چنین میشود:[۴]
|
فارسی: |
یونانی: |
متن پارتی
- لاتیننویسی نوشته پارتی برپایه نویسهگردانی است و هزوارشها نیز در آن لحاظ شدهاند.[۱] تمام سطر نخست و بیشتر سطر دوم از بین رفته است.[۳]
|
فارسی: |
پارتی: |
جستارهای وابسته
منابع
- 1 2 3 David Potter,The Inscription on the Bronze Herakles from Mesene.Academia.edu
- ↑ Monika Schuol: Die Charakene. Ein mesopotamisches Königreich in hellenistisch-parthischer Zeit. Steiner, Stuttgart 2000, ISBN 3-515-07709-X, S. 42.
- 1 2 تفضلی، احمد (۱۳۷۸). تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. به کوشش ژاله آموزگار. تهران: انتشارات سخن. ص. ۷۷ و ۷۸. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۳۷۲-۴۶۹-۶.
- ↑ Parthian Sources Online: The Bronze Heracles of Mesene | BHM.