دفترنامه ساسون - ۱۰۵۳

دفترنامه S1 (یا MS1؛ که پیش‌تر به نام دفترنامه ساسون -۱۰۵۳ و همچنین صفرا، JUD 002 شناخته می‌شد) یک دفترنامه مسورایی شامل هر ۲۴ کتاب عهد عتیق عبری است که به سده دهم میلادی نسبت داده می‌شود. این نسخه به اندازه دفترنامه حلب قدیمی و یک قرن قدیمی‌تر از دفترنامه لنینگراد (از سال 1008 میلادی)، قدیمی‌ترین نسخه کامل شناخته‌شده از کتاب مقدس عبری، در نظر گرفته می‌شود.[۱] بر اساس دیدگاهی دیگر، ممکن است این نسخه به اواخر سده نهم میلادی تعلق داشته باشد.[۲] دفترنامه حلب زمانی که در سال ۱۹۵۸ در اسرائیل دوباره پدیدار شد، ۴۰٪ از برگ‌های خود را از دست داده بود، در حالی که در دفترنامه ساسون - ۱۰۵۳ تنها دوازده برگ به‌طور کامل مفقود است و صدها برگ دیگر به‌صورت جزئی آسیب دیده‌اند.[۱][۳] کاتب S1 به‌طور غیرمعمولی بی‌دقت بوده است؛ او اغلب نشانه‌گذاری، علائم اعراب و حرکات را فراموش می‌کرد و همچنین در ده‌ها مورد در نگارش همخوانی دچار خطا شده است.[۴][۵][۶][۷][۸]

یک صفحه از کدکس ساسون.
یک صفحه از دفترنامه ساسون

نام

دفترنامه S1 نام خود را از مالک پیشینش، دیوید سلیمان ساسون (۱۸۸۰-۱۹۴۲)، گرفته است.[۱] او همچنین مالک نسخه‌های خطی مهم دیگری بود، از جمله پنتاتوک دمشق مربوط به سده دهم (ساسون ۵۰۷) که اکنون در کتابخانه ملی اسرائیل در اورشلیم نگهداری می‌شود.[۹][۱۰]

ویژگی‌های داخلی

دفترنامه S1 با سه ستون در هر صفحه نوشته شده است. مسورای کوچک (masora parva) کامل است، اما مسورای بزرگ (masora magna) تنها در چند صفحه دیده می‌شود. علائم اعراب از جمله نقطه تشخیص شین و سین، دَگِش، ماقف و پاسِق به‌طور مکرر حذف شده‌اند. هنگامی که یک حرکت روی همخوان‌های متوالی تکرار می‌شود، S1 اغلب تنها حرکت اول را نشان می‌دهد. به‌طور کلی، الف‌ها به جای حرکت حَطَف، شِوای عادی دریافت می‌کنند. در موارد اختلاف، S1 در ۴۰٪ موارد با سنت بن‌عاشر، در ۲۰٪ موارد با بن‌نفتالی، و در ۴۰٪ موارد با هیچ‌یک همخوانی ندارد. علامت «گَعیا» در هجای باز کمتر از کدکس حلب ثبت شده است. «سوف پَسوک» نیز گاه در پایان آیات فراموش می‌شود.[۷]

تاریخچه و منشاء

دفترنامه S1 شامل یک مسورای بزرگ ناقص (تا فولیوی ۴۵۲) است که ظاهراً توسط کاتب بعدی افزوده شده و به هارون بن موسی بن عاشر و دفترنامه حلب اشاره دارد.[۱] این نسخه توسط مالک کنونی‌اش، جکی صفرا، با روش کربن به اواخر سده نهم تا اوایل سده دهم میلادی تاریخ‌گذاری شده است. ابعاد آن ۱۲ در ۱۴ اینچ (۳۰ × ۳۶ سانتی‌متر) است و دارای یک صحافی چرمی ساده مربوط به قرن بیستم می‌باشد.[۲]

در سده‌های نخستین وجود خود، این کتاب در سراسر خاورمیانه دست‌به‌دست شد و از مالک خود، خلف بن ابراهیم، به اسحاق بن حزقیل العطار منتقل گردید و سپس به پسران او، حزقیل و میمون، رسید.[۱][۹] در سده سیزدهم، این نسخه به کنیسه‌ای در ماکِسین (که امروزه مَرْکَده در استان حسکه سوریه است) وقف شد.[۱][۹] پس از ویرانی کنیسه، یا به دست مغول‌ها در اواخر سده سیزدهم یا به دست تیموریان در آغاز سده پانزدهم، این دفترنامه به ملکیت سلمه بن ابی‌الفخر درآمد، در حالی که کنیسه در انتظار بازسازی بود؛ بازسازی‌ای که هرگز انجام نشد.[۱][۹][۱۱]

یک صفحه از دفترنامه ساسون.

ظهور عمومی دوباره

ششصد سال بعد، این دفترنامه دوباره پدیدار شد؛ زمانی که دیوید سلیمان ساسون آن را در سال ۱۹۲۹ به قیمت ۳۵۰ پوند از مالکی که در آنکارای امروزی ترکیه زندگی می‌کرد،[۱۲] خریداری کرد و برگه‌نشان کتاب خود را به صحافی داخلی نسخه افزود.[۱][۲][۱۳] هرچند این دفترنامه در سده بیستم برای پژوهشگران شناخته‌شده بود، اما همچنان در مالکیت خصوصی باقی ماند.[۹] این نسخه تا سال ۱۹۷۸ در تملک بازماندگان دی.اس. ساسون بود، زمانی که آن‌ها آن را از طریق ساتبیز زوریخ به صندوق بازنشستگی راه‌آهن بریتانیا فروختند. دفترنامه S1 تنها یک‌بار، در سال ۱۹۸۲، در موزه بریتانیا به نمایش گذاشته شد.[14][۱۳] این دست‌نوشته دوباره در ۵ دسامبر ۱۹۸۹ از طریق ساتبیز به حراج گذاشته شد و به قیمت ۲,۰۳۵,۰۰۰ پوند به یک دلال فروخته شد[۱۴] که همان سال آن را به سرمایه‌گذار جکی صفرا واگذار کرد.[۱۳]

این نسخه در ماه مه ۲۰۲۳ در ساتبیز نیویورک به قیمت ۳۸.۱ میلیون دلار به فروش رسید. دفترنامه پیش از حراج در لندن، و در آنو – موزه ملت یهود (ANU) ، کتابخانه بریدوِل در دانشگاه متدیست جنوبی در دالاس، لس‌آنجلس و نیویورک به نمایش گذاشته شده بود.[۱][۱۵] این نسخه توسط انجمن آمریکایی دوستان موزه ملت یهود (ANU) در تل‌آویو با کمک اهدا‌یی از آلفرد ه. موزس خریداری شد.[۱۶] این خرید آن را به چهارمین کتاب و نسخه خطی گران‌قیمت فروخته‌شده در تاریخ تبدیل می‌کند.[۱۶]

جستارهای وابسته

پانویس

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Fenstermaker, Will (February 15, 2023). "The Remarkable History of Codex Sassoon". Sothebys. Retrieved February 22, 2023.
  2. 1 2 3 Magazine, Smithsonian; Kuta, Sarah. "World's Oldest Near-Complete Hebrew Bible Goes to Auction". Smithsonian Magazine. Retrieved 2023-02-23.
  3. ↑ Bergman, Ronen (2012-07-25). "A High Holy Whodunit". The New York Times. ISSN 0362-4331. Retrieved 2023-02-22.
  4. ↑ https://books.google.com/books?id=48XYAAAAMAAJ
  5. ↑ Wurthwein, Ernst; Fischer, Alexander Achilles (2014-11-27). The Text of the Old Testament: An Introduction to the Biblia Hebraica. Wm. B. Eerdmans Publishing. p. 42. ISBN 978-0-8028-6680-6.
  6. ↑ Brotzman, Ellis R. (1994). Old Testament Textual Criticism: A Practical Introduction. Baker Academic. p. 58. ISBN 978-0-8010-1065-1.
  7. 1 2 Yeivin, Israel (1980). Introduction to the Tiberian Masorah. Scholars Press. pp. 21–22. ISBN 978-0-89130-374-9.
  8. ↑ Barthélemy, Dominique (2012-11-01). Studies in the Text of the Old Testament: An Introduction to the Hebrew Old Testament Text Project. Penn State Press. p. 304. ISBN 978-1-57506-670-7.
  9. 1 2 3 4 5 Martin, Guy. "10th Century Hebrew Bible Known As The Codex Sassoon Could Bring Up To $50 Million At Auction". Forbes. Retrieved 2023-02-22.
  10. ↑ Schultz, Abby. "A 'Crucial Bridge' to History, the Codex Sassoon Could Fetch $50 Million"
  11. ↑ Gritten, David (18 May 2023). "Oldest most complete Hebrew Bible sells for $38m at auction". BBC News. Archived from the original on 18 May 2023. Retrieved 18 May 2023.
  12. ↑ https://www.sothebys.com/en/buy/auction/2023/codex-sassoon-the-earliest-most-complete-hebrew-bible/codex-sassoon-circa-900-land-of-israel-or-syria
  13. 1 2 3 Schuessler, Jennifer (2023-02-15). "Oldest Nearly Complete Hebrew Bible Heads to Auction". The New York Times. ISSN 0362-4331. Retrieved 2023-02-23.
  14. ↑ https://www.sothebys.com/en/auctions/ecatalogue/2012/the-history-of-script-sixty-important-manuscript-leaves-from-the-schyen-collection/lot.11.html
  15. ↑ https://www.sothebys.com/en/buy/auction/2023/codex-sassoon-the-earliest-most-complete-hebrew-bible
  16. 1 2 https://www.bloomberg.com/news/articles/2023-05-17/oldest-existing-hebrew-bible-codex-sasson-sells-for-38-1-million-at-sothebys
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.