کشاورزی در نپال

کشاورزی پلکانی در دامنه‌های هیمالیا در بسیاری از روستاهای نپال منظره‌ای رایج است.

زنان نپالی در حال کاشت برنج

کشت در دره کاتماندو

در نپال، اقتصاد تحت سلطه کشاورزی است. در اواخر دهه ۱۹۸۰، این بخش معیشت بیش از ۹۰٪ از جمعیت را تشکیل می‌داد. اگرچه تنها تقریباً ۲۰٪ از کل مساحت زمین قابل کشت بود.

بخش کشاورزی همچنان ستون فقرات اقتصاد ملی باقی مانده است. کشاورزی ۲۴ درصد از تولید ناخالص داخلی (GDP) را تشکیل می‌دهد و منبع اصلی اشتغال برای حدود ۶۲ درصد از خانوارهاست. حدود ۶۷ درصد از کل جمعیت در خانواده‌های کشاورز زندگی می‌کنند. (منبع: بررسی اقتصادی سال ۲۰۸۰/۸۱)

از زمان تدوین «برنامه پنج‌ساله پنجم» (۱۹۷۵ تا ۱۹۸۰)، کشاورزی در بالاترین اولویت قرار گرفته است، زیرا رشد اقتصادی هم به افزایش بهره‌وری محصولات موجود و هم به تنوع‌بخشی به پایه کشاورزی برای استفاده به‌عنوان مواد اولیه صنایع وابسته است. (منبع: A Country Study: Agriculture، ۱۹۹۱، انتشارات واشینگتن GPO برای کتابخانه کنگره، تاریخ دسترسی: ۴ سپتامبر ۲۰۰۸)

به‌گفته گروه بانک جهانی، کشاورزی منبع اصلی تأمین غذا، درآمد و اشتغال برای بخش عمده‌ای از جمعیت نپال است. این بخش حدود ۳۳ درصد از تولید ناخالص داخلی (GDP) کشور را تشکیل می‌دهد.

دولت در تلاش برای افزایش تولید کشاورزی و تنوع بخشیدن به پایه کشاورزی، بر آبیاری، استفاده از کود و حشره‌کش، معرفی ادوات جدید و بذرهای جدید از گونه‌های پربازده و تأمین اعتبار تمرکز کرد. با این حال، عدم توزیع این نهاده‌ها و همچنین مشکلات در تهیه منابع، مانع پیشرفت شد. اگرچه احیای زمین و اسکان در منطقه ترای در حال انجام بود، اما تخریب محیط زیست و عدم تعادل اکولوژیکی ناشی از جنگل‌زدایی نیز مانع پیشرفت شد.

اگرچه فناوری‌های جدید کشاورزی به افزایش تولید مواد غذایی کمک کردند، اما هنوز جا برای رشد بیشتر وجود داشت. با این حال، تجربه گذشته، تنگناهایی را در استفاده از فناوری مدرن برای دستیابی به رشد سالم نشان داد. اهداف متناقض تولید محصولات نقدی هم برای غذا و هم برای نهاده‌های صنعتی نیز مشکل‌ساز بود.

تاریخچه

تولید محصولات کشاورزی در نتیجه این عوامل و همچنین شرایط آب و هوایی نوسانات زیادی داشت. اگرچه تولید کشاورزی از سال ۱۹۷۴ تا ۱۹۸۹ با نرخ متوسط سالانه ۲٫۴ درصد رشد کرد، اما با رشد جمعیت که در همین دوره با نرخ متوسط سالانه ۲٫۶ درصد افزایش یافته بود، همگام نبود. علاوه بر این، نرخ متوسط رشد سالانه تولید غلات غذایی در همین دوره تنها ۱٫۲ درصد بود.

موفقیت‌هایی هم حاصل شد. زمین‌های حاصلخیز در منطقه ترای و دهقانان سخت‌کوش در منطقه هیل، منابع غذایی بیشتری (عمدتاً برنج و ذرت) را فراهم کردند و میزان کالری دریافتی روزانه جمعیت محلی را از حدود ۱۹۰۰ کالری به ازای هر نفر در سال ۱۹۶۵ به بیش از ۲۰۰۰ کالری در سال ۱۹۸۸ افزایش دادند. علاوه بر این، مناطقی که به امکانات آبیاری دسترسی داشتند از تقریباً ۶۲۰۰ هکتار در سال ۱۹۵۶ به نزدیک به ۵۸۳۰۰۰ هکتار تا سال ۱۹۹۰ افزایش یافت.

برنج مهم‌ترین محصول غلات است. در سال ۱۹۶۶، کل تولید برنج به کمی بیش از ۱ میلیون تن رسید؛ تا سال ۱۹۸۹ بیش از ۳ میلیون تن تولید شد. نوسان در تولید برنج به دلیل تغییرات بارندگی بسیار رایج بود؛ با این حال، به‌طور کلی، تولید برنج پس از معرفی تکنیک‌های جدید کشت و همچنین افزایش زمین‌های زیر کشت افزایش یافته بود. تا سال ۱۹۸۸، تقریباً ۳٫۹ میلیون هکتار زمین زیر کشت برنج بود. بسیاری از مردم نپال زندگی خود را وقف کشت برنج برای امرار معاش می‌کنند. در سال ۱۹۶۶، تقریباً ۵۰۰۰۰۰ تن ذرت، دومین محصول غذایی عمده، تولید شد. تا سال ۱۹۸۹، تولید ذرت به بیش از ۱ میلیون تن افزایش یافت.

یک کشاورز قهوه نپالی

سایر محصولات غذایی شامل گندم، ارزن، جو و قهوه بودند، اما سهم آنها در بخش کشاورزی اندک بود. افزایش تولید محصولات نقدی که به عنوان نهاده برای صنایع جدید استفاده می‌شدند، در اوایل دهه ۱۹۷۰ غالب بود. نیشکر و تنباکو نیز از دهه ۱۹۷۰ تا ۱۹۸۰ افزایش قابل توجهی در تولید نشان دادند. سیب زمینی و تولید دانه‌های روغنی از سال ۱۹۸۰ رشد متوسطی را نشان داده بودند. گیاهان دارویی در شمال در دامنه‌های هیمالیا کشت می‌شدند، اما افزایش تولید به دلیل تخریب مداوم محیط زیست محدود بود. طبق آمار دولت، تولید شیر، گوشت و میوه بهبود یافته بود، اما تا اواخر دهه ۱۹۸۰ هنوز به نقطه‌ای نرسیده بود که غذای متعادل از نظر تغذیه‌ای برای اکثر مردم در دسترس باشد. علاوه بر این، افزایش تولید گوشت و شیر تا سال ۱۹۸۹ به سطح مطلوب تولید نرسیده بود. نپال بیش از ۵۰٪ از مردم را در کشاورزی دارد. غلات غذایی ۷۶ درصد از کل تولید محصولات کشاورزی را در سال‌های ۱۹۸۸–۱۹۸۹ تشکیل می‌دادند. در سال‌های ۱۹۸۹–۱۹۹۰، علیرغم شرایط نامساعد آب و هوایی و کمبود نهاده‌های کشاورزی، به ویژه کود، افزایش تولید ۵ درصدی مشاهده شد. در واقع، نوسانات شدید آب و هوایی اغلب بر سطح تولید تأثیر می‌گذاشت. برخی از دستاوردهای تولید در طول دهه ۱۹۸۰ به دلیل افزایش بهره‌وری نیروی کار (حدود ۷ درصد در طول پانزده سال) بود؛ سایر دستاوردها به دلیل افزایش استفاده از زمین و شرایط آب و هوایی مطلوب بود. طبق اطلاعات آماری کشاورزی نپال (۲۰۰۸–۲۰۰۹)، تنها ۶۵٫۶ درصد از مردم به کشاورزی وابسته هستند و ۲۱ درصد از زمین‌ها کشت می‌شوند در حالی که ۶٫۹۹ درصد از زمین‌ها کشت نشده‌اند.

تولید و تجارت

رتبه نپال در تولیدات کشاورزی (داده‌ها در سال ۲۰۱۶)
نام محصول	رتبه جهانی
دانه فلفل سیاه
بادام هندی
قهوه
نارگیل
برنج، شالیزار	۱۷
لاستیک
سیب زمینی شیرین
چای

آبیاری

از ۲٫۷ میلیون هکتار زمین کشاورزی در نپال، تنها ۱٫۳ میلیون هکتار دارای امکانات آبیاری است. اکثر سیستم‌های آبیاری در مقیاس کوچک و متوسط هستند.

یک مطالعه اخیر که توسط شبکه دانش آب و هوا و توسعه (CDKN) تأمین مالی شده است، نشان داد که سالانه حدود ۰٫۸ درصد از تولید ناخالص داخلی کشاورزی به دلیل تغییرات آب و هوایی و رویدادهای شدید از بین می‌رود. نیاز به بهبود بهره‌وری کشاورزی و همچنین مقاوم‌تر کردن آن در برابر عدم قطعیت آب و هوایی و تغییرات کلی وجود دارد. افزایش اخیر سیل و خشکسالی نگرانی‌هایی را مبنی بر تغییر سریع آب و هوا و لزوم بازنگری در ترتیبات موجود برای طراحی و مدیریت آبیاری ایجاد کرده است.

پروژه‌های آبیاری:

• پروژه آبیاری بابایی
• پروژه چند منظوره انحراف بهری بابایی
• پروژه آبیاری ماهاکالی
• پروژه آبیاری رانی جمارا کولاریا
• پروژه آبیاری سیکتا
• پروژه انحراف مسیر دریایی سانکوشی