کشتی سنگین‌بر

یک نمونه کشتی سنگین‌بر
MV Blue Marlin در حال حمل یواس‌اس Cole پس از آسیب‌دیدگی ناشی از انفجار بمب القاعده.
کشتی موتوردار دن لیفتر در سال ۱۹۸۳ RFA Sir Tristram را پس از آسیب‌دیدگی شدید در جنگ فالکلند (۱۹۸۲)، به بریتانیا بازمی‌گرداند.
شناور ناکامل پشتیبانی بالگردنشین استرالیایی HMAS Adelaide سوار بر کشتی بلو مارلین.
شناور ژی یوان کو متعلق به شرکت کاسکو شیپینگ در کوراسائو در حال حمل سه شناور کوچک‌تر بر روی عرشه.[۱]
شناور نیمه‌شناور سوپر سِروَنت ۴ از گروه اسپلیتهوف در حال جابه‌جایی قایق‌های تفریحی در کوراسائو.
کشتی باری پروژه‌ای هپی دایموند پهلوگرفته در فریمنتل، استرالیا.

کشتی سنگین‌بَر (انگلیسی: Heavy-lift ship) نوعی کشتی است که برای جابه‌جایی بارهای بسیار بزرگی طراحی شده که کشتی‌های معمولی توان حمل آن‌ها را ندارند.

توصیف

کشتی‌های سنگین‌بر چند گونه‌اند:

کشتی‌های نیمه‌شناور

کشتی‌های نیمه‌شناور برای بارگیری، آب درون خود می‌کشند تا بار—که معمولاً شناور دیگری است—بتواند روی عرشه شناور شود و سپس با بالا آمدن کشتی، بالاتر از سطح آب قرار گیرد.[۲] مخزن‌های تعادل این کشتی‌ها پر از آب می‌شوند تا عرشهٔ بارگیر به زیر سطح آب برود و موقعیت مناسب برای ورود سکوی نفتی، دیگر شناورها یا محموله‌های شناور دیگر فراهم شود (بارگیری با روش شناورسازی). سپس آب مخازن با تلمبه خالی می‌شود و عرشه برای نگه‌داشتن بار بالا می‌آید. برای ایجاد تعادل در بار، می‌توان آب مخازن را با نسبت‌های نامساوی تخلیه کرد.[۲] این کشتی‌ها معمولاً دارای یک عرشهٔ گود، دراز و کم‌ارتفاع میان اتاق فرماندهی در جلو و بخش پیشرانه در پاشنه هستند.[۲] این شناورها از نظر ساختار ظاهری شباهت‌هایی به کشتی فله‌بر خشک یا برخی گونه‌های کشتی نفت‌کش دارند.[۲]

شناورهای بارگیری با روش شناورسازی، سازه‌ها و دکل‌های حفاری نفت را جابه‌جا می‌کنند. سرعت انتقال این دکل‌ها توسط این شناورها از محل ساخت تا محل حفاری، نزدیک به سه تا چهار برابرِ حالتی است که دکل‌ها خود به‌تنهایی حرکت کنند. استقرار سریع دکل در محل حفاری صرفه‌جویی اقتصادی فراوانی به همراه دارد. افزون بر این، این شناورها محموله‌های با ابعاد نامتعارف و بزرگ و انواع قایق‌های تفریحی را نیز ترابری می‌کنند.[۳]

نمونه‌ها

بسیاری از کشتی‌های بزرگ‌تر در این رده به شرکت هلندی بوسکالیس تعلق دارند، از جمله Mighty Servant 1، بلو مارلین و MV Black Marlin. شرکت بوسکالیس این شناورها را هنگام خرید شرکت داک‌وایز در سال ۲۰۱۳ در اختیار گرفت. داک‌وایز در سال ۲۰۰۴ پهنای عرشهٔ بلو مارلین را افزایش داد و آن را تا پیش از به آب انداختن Dockwise Vanguard در سال ۲۰۱۲، به بزرگ‌ترین شناور ترابری سنگین‌بر جهان تبدیل کرد.

شرکت کاسکو شیپینگ ناوگانی از ۱۶ فروند شناور نیمه‌شناور در اندازه‌های گوناگون دارد که به ادعای این شرکت، بزرگ‌ترین ناوگان نیمه‌شناور سنگین‌بر جهان است.[۴][۵]

بخش ترابری قایق‌های تفریحی شرکت هلندی اسپلیتهوف[۶] با این گونه شناورها به صاحبان قایق‌های تفریحی خدماتی ارائه می‌دهد[۷] تا قایق آن‌ها بتواند «در زمان لازم در همان جایی باشد که می‌خواهند».[۸]

نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا از سال ۲۰۱۳ با به‌خدمت‌گیری نخستین کشتی نیمه‌شناور خود، USNS Montford Point، به توانایی مستقلی در زمینه ترابری سنگین‌بر دست یافته است.

Zhen Hua 33 و سازهٔ Guldbron در استکهلم، سوئد، ۱۱ مارس ۲۰۲۰.

نیروی دریایی ارتش آزادی‌بخش خلق نیز از سال ۲۰۱۵ شناورهای نیمه‌شناور را به‌کار گرفته است.[۹]

شرکت ترابری دریایی شانگهای ژنهوا که بازوی تخصصی ترابری دریایی شرکت صنایع سنگین شانگهای ژنهوا (شنهوا) است، ناوگانی از ۲۰ تا ۲۵ شناور ویژه با عرشهٔ بزرگ را اداره می‌کند.[۱۰]

کشتی‌های محموله پروژه‌ای

کشتی‌های باری پروژه‌ای شناورهای غیرنیمه‌شناوری هستند که محموله‌های سنگین و بزرگ را با دست‌کم یک چرثقیل سوار بر عرشه و با تکیه بر آب مخازن تعادل برای پایداری و ثبات دریانوردی بارگیری می‌کنند.[۱۱] گنجایش این شناورها بین ۱۳٬۰۰۰ تا ۱۹٬۰۰۰ تناژ وزن مرده است. از جمله بارهایی که این کشتی‌ها جابه‌جا می‌کنند می‌توان به جرثقیل‌های کانتینری، قطعات پل‌ها و لوله‌های مکشی اشاره کرد.[۱۱]

تاریخچه

در دههٔ ۱۹۲۰ میلادی، شرکت کشتیرانی دی‌دی‌جی هانسا در برمن با نیاز روزافزونی برای جابه‌جایی لوکوموتیوهای مونتاژشده به راج بریتانیا روبه‌رو شد. این نیاز به ساخت نخستین شناور سنگین‌بر در جهان، یعنی کشتی اس‌اس Lichtenfels انجامید که به یک دکل بارگیری ۱۲۰ تن (۱۱۸ تن بزرگ؛ ۱۳۲ تن کوچک) مجهز بود.[۱۲] پس از جنگ جهانی دوم، شرکت دی‌دی‌جی هانسا به بزرگ‌ترین شرکت کشتیرانی ترابری سنگین‌بر در جهان تبدیل شد. توان بارگیری ناوگان این شرکت در سال ۱۹۷۸ با تجهیز مجدد کشتی فله‌بر ساخت ژاپن با نام «ام‌وی تریفلس» با دو دکل بارگیری اشتیلکن ۳۲۰-تن (یکا) (۳۱۵-تن-بزرگ؛ ۳۵۳-تن-کوچک) به بیشترین میزان خود رسید. با این حال، چندی پس از آن در سال ۱۹۸۰، این شرکت ورشکسته شد. بدین ترتیب، تنها شرکت‌های کشتیرانی هلندی جامبو، بیگ‌لیفت شیپینگ[۱۳] (که تا سال ۲۰۰۱ ماموت شیپینگ نام داشت) و شرکت سال هوی لیفت[۱۴] به‌عنوان کارشناسان تخصصی ترابری بارهای سنگین باقی ماندند.

رویدادها

نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا برای بازگرداندن ناوهای جنگی آسیب‌دیده به آمریکا برای بازسازی و تعمیر از این نوع کشتی‌ها بهره برده است.[۱۵] نخستین مورد مربوط به ناوچهٔ یواس‌اس Samuel B. Roberts بود که بر اثر برخورد با یک مین دریایی در بخش میانی خلیج فارس در ۱۴ آوریل ۱۹۸۸ تا مرز غرق شدن پیش رفت. این ناوچه ابتدا تا دبی یدک کشیده شد و سپس با شناور Mighty Servant 2 روی آب به نیوپورت (رود آیلند) بازگردانده شد.[۱۶]

یازده سال بعد، شناور MV Blue Marlin ناوشکن موشک‌انداز آمریکایی یواس‌اس Cole را پس از آسیب‌دیدگی در انفجار یواس‌اس کول در ۱۲ اکتبر ۲۰۰۰، از عدن در یمن به پسکگولا (میسیسیپی) منتقل کرد.

در سال ۲۰۰۴، شناور بلو مارلین بزرگ‌ترین سکوی نفتی نیمه‌شناور جهان یعنی Thunder Horse PDQ متعلق به شرکت بی‌پی را از کارخانهٔ کشتی‌سازی کشتی‌سازی و مهندسی دریایی دوو در کره جنوبی به کیوویت در اینگلساید (تگزاس) رساند.[۱۷]

همچنین ناوشکن یواس‌اس Fitzgerald پس از برخورد سال ۲۰۱۷ با ACX Crystal از ژاپن به آلاباما جابه‌جا شد.

نیروی دریایی آمریکا کشتی‌های سنگین‌بر دیگری را نیز برای ترابری شناورهای کوچک‌تر مانند کشتی مین‌روب یا شناور گشتی اجاره کرده است. از آنجا که هیچ شناور سنگین‌بر نیمه‌شناوری با پرچم آمریکا وجود ندارد، نیروی دریایی این کشور برای اجارهٔ آن‌ها از بازار تجاری جهانی معمولاً به فرماندهی ترابری نظامی دریایی تکیه می‌کند.[۱۵]

جستارهای وابسته

  • شناور نظامی نیمه‌شناور


منابع

  1. ↑ "Zhi Yuan Kou". COSCO Heavy Transport. Retrieved 21 April 2024.
  2. 1 2 3 4 Wijnolst, N.; Wergeland, Tor (2009), Shipping Innovation, IOS Press, p. 831, ISBN 9781586039431
  3. ↑ Golson, Jordan (July 8, 2014). "The Enormous Ship That Submerges Itself to Carry Entire Oil Rigs". WIRED (in American English). Retrieved 2018-03-30.
  4. ↑ "Semi-Submersible Fleet". COSCO Heavy Transport. Retrieved 21 April 2024.
  5. ↑ "COSCO SHIPPING Specialized's XIANG TAI KOU Delivered". COSCO Heavy Transport. 16 January 2024. Retrieved 21 April 2024.
  6. ↑ "Spliethoff Group". Spliethoffgroup.com. Retrieved May 24, 2026.
  7. ↑ "214m Yacht Servant - a technical perspective". Superyachtnews.com. February 17, 2022. Retrieved May 24, 2026.
  8. ↑ "DYT Yacht Transport". DYT Yacht Transport. Retrieved 21 April 2024.
  9. ↑ "Photos show China has fielded another semi-submersible transport ship". Defense News. Retrieved 16 July 2025.
  10. ↑ "ZPMC Maritime transport and installation". ZPMC. Retrieved 28 February 2026.
  11. 1 2 van Hoorn, Frank (2008), "Heavy-lift transport ships—Overview of existing fleet and future developments", in Choo, Yoo Sang; Edelson, David N. (eds.), Marine Operations Specialty Symposium, Singapore: Research Publishing Services, pp. 83–99, ISBN 9789810802264
  12. ↑ "Lichtenfels". DDG Hansa. Retrieved 23 May 2010.
  13. ↑ "BigLift Shipping, Key in heavy lift". Bigliftshipping.com. Retrieved May 24, 2026.
  14. ↑ "SAL Heavy Lift – We Innovate Solutions - Home". sal-heavylift.com.
  15. 1 2 D'Costa, Ian (August 13, 2017). "These are the massive ships the Navy uses to carry other ships around". Business Insider. Retrieved 2018-03-30.
  16. ↑ "No Higher Honor: USS Roberts Aboard Mighty Servant II". Navybook. 2010. Retrieved 23 May 2010.
  17. ↑ "Projects: Thunder Horse PDQ". Dockwise. 2010. Archived from the original on 6 August 2010. Retrieved 23 May 2010.

پیوند به بیرون