کمربند ناهید

کمربند ناهید  که همچنین کمربند زهره، قوس ضدگرگ‌ومیش یا ضدگرگ‌ومیش نیز نامیده می‌شود[۱]  یک پدیدهٔ جوی است که اندکی پیش از طلوع خورشید یا پس از غروب و در هنگام گرگ‌ومیش دیده می‌شود. این پدیده درخشش صورتی‌رنگی است که ناظر را در بر می‌گیرد و تقریباً تا ۱۰–۲۰ درجه بالای افق امتداد می‌یابد. این پدیده در مقابل پس‌تاب ظاهر می‌شود و بازتاب آن نیز هست.

از یک دیدگاه، کمربند ناهید در واقع همان سرخ‌تاب کوهستانی است که در هنگام گرگ‌ومیش در نزدیکی افق و بالای نقطهٔ پادخورشیدی دیده می‌شود. همانند سرخ‌تاب کوهستانی، پراکنده‌پشتی نور خورشید سرخ‌شده نیز کمربند ناهید را ایجاد می‌کند. با این حال برخلاف سرخ‌تاب کوهستانی، نوری که توسط ذرات معلق ریز پراکنده می‌شود و قوس صورتی کمربند را پدید می‌آورد، در ارتفاع بالای اتمسفر می‌درخشد و مدتی پس از غروب یا پیش از طلوع خورشید ادامه می‌یابد.[۲]

با پیشرفت گرگ‌ومیش، این قوس با نوار تاریک سایهٔ زمین یا «گوهٔ گرگ‌ومیش» از افق جدا می‌شود. درخشش صورتی ناشی از پراکنش ریلی نوری است که از خورشید در حال برآمدن یا فرو رفتن می‌آید و سپس توسط ذرات پراکنده‌پشتی می‌شود. اثر مشابهی را می‌توان بر روی «ماه خونین» در هنگام ماه‌گرفتگی کامل مشاهده کرد. صبح کاذب و پادتاب، که بر اثر بازتاب پخشیده نور خورشید از غبار بین سیاره‌ای در منظومهٔ شمسی پدید می‌آیند، نیز پدیده‌هایی مشابه‌اند.

کمربند ناهید را می‌توان در ماه‌های زمستان با رنگ صورتی زنده‌تری مشاهده کرد، در مقایسه با ماه‌های تابستان که بالای نوار زرد-نارنجی نزدیک افق کم‌رنگ‌تر و محوتر دیده می‌شود.

نگارخانه

جستارهای وابسته

منابع

  1. «antitwilight» در مریام-وبستر
  2. Powell, Jonathan (2018). "Atmospheric Factors and Features". The Patrick Moore Practical Astronomy Series. Cham: Springer International Publishing. pp. 105–130. doi:10.1007/978-3-319-97701-0_8. ISBN 978-3-319-97700-3. ISSN 1431-9756.
  3. "ALMA and Chajnantor at Twilight". ESO Picture of the Week. Retrieved 18 January 2014.

پیوند به بیرون