کوروش اسکندرانی
کوروش اسکندرانی یا کوروش اسکندریه فرماندار مسیحی مصر در زمان حمله اعراب به مصر بود که در منابع اسلامی با نام مقوقس شناخته میشود.
زندگی
کوروش اسکندرانی در اواخر قرن ششم میلادی در منطقه قفقاز متولد شد، به همین دلیل در بین مسلمانان با نام مقوقس شناخته میشود.[۱] او یک مسیحی بود که توانست در بین سالهای ۶۲۹ تا ۶۴۰ میلادی از سوی هراکلیوس به عنوان فرماندار مصر در امپراتوری بیزانس منصوب شود و در نهایت در سال ۶۴۲ میلادی درگذشت.[۲] او در زمان حمله اعراب به مصر، فرماندار مصر بود و چند مرتبه با مسلمانان و شخص عمرو عاص مذاکره کرد اما نتیجه ای حاصل نشد و در نهایت از سپاه مسلمانان شکست خورد و مصر را به عمرو عاص تحویل داد.[۳] با توجه به فتح مصر توسط ساسانیان در زمان پادشاهی خسرو پرویز و نامه نوشتن پیامبر اسلام برای مقوقس به عنوان حاکم مصر در آن سالها، با فرض اشتباه نکردن تاریخ نگاران اسلامی و مطابقت کوروش اسکندرانی و مقوقس، این شک و تردید به وجود میآید که ممکن بوده است کوروش اسکندرانی به امپراتوری ساسانی وفادار بوده باشد.
تاریخ اسلامی
در بین نامههای محمد به سران کشورها، در کنار نامهای هرقل، کسری، نجاشی و منذر بن ساوی، نام مقوقس یا همان کوروش اسکندرانی نیز دیده میشود. گفته میشود او نامه محمد را با ادب پاسخ داد اما تغییر دین را نپذیرفت و به عنوان هدیه ماریه قبطیه و خواهرش سیرین را به همراه پارچههایی نفیس به نزد محمد فرستاد.[۴][۵] محمد نیز سیرین را به یکی از اصحابش به نام حسان بن ثابت بخشید، و ماریه را در مالکیت خود گرفت و از آن صاحب فرزند پسری به نام ابراهیم شد که در نوزادی درگذشت.[۶][۷]
منابع
- ↑ Werner., Vycichl (1984) [1983]. Dictionnaire étymologique de la langue copte. Leuven: Peeters. ISBN 9782801701973. OCLC 11900253.
- ↑ Bierbrier, Morris (2008). Historical Dictionary of Ancient Egypt. Scarecrow Press. p. 56. ISBN 978-0-8108-6250-0.
- ↑ Al-Tabari (915). The History of al-Tabari (PDF). Translated by Friedmann, Yohanan. p. 208. ISBN 978-1-4384-0340-3.
- ↑ "Muqawqis and Prophet Muhammad (628 C.E.)". Retrieved 2025-05-08.
- ↑ "A gift from the ruler of Egypt". Retrieved 2025-05-08.
- ↑ تاریخ طبری، جلد چهارم.
- ↑ زبیر بن بکار، الموافقیات.