کولیگی
| Коллегий (روسی) | |
![]() نشان امپراتوری روسیه | |
![]() نمایی از ساختمان دوازده کولیگی و اطرافش میان سالهای ۱۸۰۲ تا ۱۸۰۵ میلادی | |
| دید کلی سازمان | |
|---|---|
| بنیانگذاری | ۱۷۱۷ |
| برچینش | از ۱۸۰۲ |
| سازمان پسین |
|
| گونهٔ سازمان | سازمان اداری |
| ستاد | ساختمان دوازده کولیگی در سنت پترزبورگ |
کولیگی (به روسی: Коллегий) که در منابع مختلف معمولاً «کالج» یا «وزارتخانه» ترجمه میشود، نام مجموعه سازمانهای اداری امپراتوری روسیه در سده هجدهم میلادی بود که توسط پتر کبیر ابداع شدند. کولیگیها جای پریکازهای سنتی و عقبمانده را گرفتند و در سده نوزدهم، در جریان اصلاحات اداری با وزارتخانههای امپراتوری جایگزین شدند.
تأسیس کولیگیها بخشی از اصلاحات دولتی پتر کبیر بود که در اواخر سلطنت او انجام شد. معروف است که نخستین نشانه از توجه تزار پتر به اصلاح نظام پریکازی و جایگزینی آن با کولیگی به سال ۱۶۹۸ برمیگردد؛ زمانی که فرانسیس لی نویسنده انگلیسی در مشورت با تزار، ایجاد هفت «کمیته» یا «کالج» را به او پیشنهاد کرد. آمادهسازی روشمند برای تأسیس کولیگیها در دهه ۱۷۰۰ با جمعآوری اطلاعات در مورد ساختار دولتی کشورهای اروپای غربی آغاز شد. در بین آنها، کالجهای کشور سوئد که به عنوان «بهترین وزارتخانههای اروپا» شناخته میشدند مورد توجه تزار بود و او سرانجام تصمیم گرفت وزارتخانههای روسیه را با الگوی تمام و کمال از آن کشور تأسیس کند. تزار پتر ابتدا دستور داد بسیاری از کارمندان توانمند اروپایی را برای کار در کولیگیهای آینده استخدام کنند. از سال ۱۷۱۵ تحقیقات و سرانجام دو سال بعد نُه کولیگی روسیه تأسیس شد: کولیگیهای امور خارجه، ارتش، دریاسالاری، عایدات، مخارج، دادگستری، بازرگانی، حسابداری و معدن و صنعت. ریاست هر کولیکی بر عهده یک پرزیدنت و یک معاون او و کارمندان آن شامل گروهی از دادستانها، منشیها، حسابدارها، مشاوران، بازبینان، مترجمان و بایگانیکنندگان بود. بسیاری از کولیگیها در گذر قرن منحل یا ادغام شدند؛ ولی سه کولیگی امور خارجه، ارتش و دریاسالاری موارد اصلی باقی مانند. این نظام در جریان اصلاحات اداری سالهای ۱۱–۱۸۰۲ توسط الکساندر یکم، امپراتور روسیه، به مرور با وزارتخانههای امپراتوری روسیه جایگزین شد.
منابع
Милюков, Павел Николаевич (1895). "Коллегии". Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона [فرهنگ دانشنامهای بروکهاوس و افرون] (به روسی). Vol. XVa. СПб: Брокга́уз и Ефро́н публикации. p. 692–694.
"Коллегии, органы управления". Большая советская энциклопедия [دانشنامه بزرگ شوروی] (به روسی). Vol. XXXIII. Москва: Большая советская энциклопе́дия издательство. 1943. p. 342 & 343.- Бабич, М. В. (2009). "КОЛЛЕ́ГИИ". Большая российская энциклопедия [دانشنامهٔ بزرگ روسی] (به روسی). Vol. 14. Москва: Больша́я росси́йская энциклопе́дия издательство. p. 483.

