کفه نمکی بردسکن
| کفه نمکی بردسکن | |
|---|---|
 چشم‌انداز کفه نمکی بردسکن | |
 موقعیت در استان | |
| موقعیت | شهرستان بردسکن، شهرستان بجستان، شهرستان بشرویه |
| مساحت | ۷۸۸۸ هکتار |
| حوضهٔ آبریز | کویر مرکزی |
| ریزشگاه رودهای | رودخانه حصار، رودخانه خارزنج، رودخانه درونه، رودخانه سنگ نصوح، رودخانه شش‌طراز، رودخانه نابای، کال شور بشرویه، کال شور تربت حیدریه، کال سالار |
کفه نمکی بردسکن[۱] یا کویر نمک بجستان[۲][۳] (به انگلیسی: Bajestan Playa)با نام علمی پالایا یکی از آثار میراث طبیعی ایران است که در گذشته به شکل سنتی و به عنوان معدن نمک بهره‌برداری می‌شده است، همچنین در چرم سازی و سالامبور (دباغی پوست) مورد استفاده قرار می‌گرفته است. پالایا در پست‌ترین مناطق بعضی از حوضه‌های آبریز دشت‌های مسطحی با مشخصات ویژه تشکیل می‌شود که عمدتاً در مناطق خشک و به نسبت گرم و کم‌باران قرار گرفته‌اند و اغلب توسط نهشته‌های دریاچه‌ای و تناوب لایه‌های رس، سیلت و نمک پوشیده می‌شود.[۴]
موقعیت جغرافیایی
منطقه طبیعی کفه نمک در جنوب شهرستان بردسکن و در ۱۲ کیلومتری جنوب روستای رحمانیه در بخش شهرآباد قرار دارد این پهنه نمکی از سطح دریاهای آزاد ۸۰۵ متر ارتفاع دارد و با وسعت تقریبی ۷۸۸۸ هکتار متعلق به دوران سوم (کرتاسه) و چهارم (آئوسن) زمین‌شناسی است که با جهتی شمال شرقی ـ جنوب غربی در جنوب شهرستان بردسکن واقع شده و به‌طور کلی اتفاقات زمین‌شناسی منطقه موجب پدید آمدن چشم‌اندازی زیبا از طبیعت بیابانی ـ کویری و رسوبات تبخیری نمکی شده است.
اقلیم
این منطقه دشتی هموار است که در آن پستی و بلندی خاصی مشاهده نمی‌شود و از نظر اقلیمی در ناحیه گرم و خشک بیابانی قرار گرفته، تعداد ماه‌های خشک آن ۷ ماه و حدود ۹۵ روز در سال یخبندان است.
گونه‌های گیاهی
هرچند که در این کفه نمکی امکان رشد گیاهان وجود ندارد، اما در حاشیه‌های این زیستگاه کویری گونه‌های گیاهی شورپسند از جمله سالسولا، سالیکورنیکم، گز، آتریپلکس رشد می‌کنند و همچنین گونه‌های مختلفی از پرندگان دیده می‌شوند.
ویژگی‌ها
جلوه‌های زیبای بلورهای نمک در حال شکل‌گیری، تراکم ساختاری بلورهای نمک بر روی شنزارها، ایجاد چاله‌های نمکی و حوضچه‌های آب حاصل از تعریق خاک از دیگر ویژگی‌های منحصر به فرد این زیستگاه طبیعی است و آن را در کشور و منطقه به یک زیستگاه منحصر به فرد تبدیل کرده است.
ثبت ملی
کفه نمکی بردسکن در ۸ دی ۱۳۹۰ به‌عنوان نخستین اثر طبیعی از استان خراسان رضوی در فهرست آثار میراث طبیعی ایران با شماره ۱۵۷ به ثبت رسیده است.[۵]
منابع
- ↑ «کویر نمک بردسکن، نگینی در دل کویر ایران». www.isna.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۸-۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «دومین پلایای بزرگ ایران؛ شاهکاری از رسوب و تبخیر در خراسان رضوی». www.isna.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۸-۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «برداشت نمک از حوضچه های نمکی دومین پلایای ایران + فیلم و تصاویر». باشگاه خبرنگاران جوان.
- ↑ «کویر نمک بردسکن در فهرست آثار طبیعی کشور به ثبت رسید». ویگاه میراث آریا. ۱۷ دی ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از اصلی در ۸ ژانویه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۲۰۱۲/۰۴/۰۲.
{{cite web}}: تاریخ وارد شده در|تاریخ بازبینی= - ↑ ««کفه نمکی» بردسکن در فهرست آثار طبیعی کشور به ثبت رسید». شرکت مدیریت زیارت و گردشگری میزبان زائر مشهدالرضا. ۵ تیر ۱۳۹۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۲ اوت ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۱ شهریور ۱۳۹۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
سایت باشگاه خبرنگاران، تاریخ بازبینی:۲۰۱۲/۰۴/۰۲
- آثار طبیعی ملی ایران
- جاذبه‌های طبیعی شهرستان بردسکن