کویر یونسی
| کویر یونسی | |
|---|---|
| نام دیگر | ریگزار یونسی |
| نوع | کویر |
| موقعیت | استان خراسان رضوی، شهرستان بجستان، بخش یونسی، شمال شرق شهر یونسی |
| مختصات | ۳۴°۴۱′۵۸″شمالی ۵۸°۳۲′۵۰″شرقی / ۳۴٫۶۹۹۳۹۶۷۶°شمالی ۵۸٫۵۴۷۱۴۰۸۸°شرقی |
| آب و هوا | گرم و خشک |
کویر یونسی (که با نام ریگزار یونسی نیز شناخته می‌شود) یکی از چشم‌نوازترین گستره‌های شنی در ایران است که در استان خراسان رضوی، در شهرستان بجستان و در بخش یونسی واقع شده است.[۱] این کویر به‌عنوان نزدیکترین جاذبهٔ کویری گردشگری به مرکز استان خراسان رضوی (شهر مشهد) شناخته می‌شود و می‌تواند گردشگران بسیاری را به خود جذب کند.[۲]
موقعیت جغرافیایی
کویر یونسی در شمال شرق شهر یونسی و در مسیر تربتحیدریه به گناباد و بجستان قرار دارد.[۳] مختصات جغرافیایی این کویر عبارت است از `۳۴٫۶۹۹۳۹۶۷۶` و `۵۸٫۵۴۷۱۴۰۸۸`.[۱]
دسترسی
برای رسیدن به کویر یونسی ابتدا باید به سمت مشهد حرکت کنید. پس از ورود به مشهد، مسیر خود را به سوی شهرستان بجستان در جنوب این شهر ادامه دهید. مسیر از مشهد تا بجستان حدود ۶ ساعت به طول می‌انجامد و پس از رسیدن به بجستان، می‌توانید به سمت کویر یونسی حرکت کنید که در فاصلهٔ کوتاهی از این شهرستان در بخش یونسی واقع شده است.[۱] از دیگر مزیت‌های این کویر، نزدیکی به جاده‌های مواصلاتی و راه‌آهن است.[۲]
زمین‌شناسی
از جمله پدیده‌های ژئومورفولوژیکی شاخص آن می‌توان به رمل‌ها (تپه‌های ماسه‌ای)، ریپل مارک‌ها، نبکاها (تپه‌های ماسه‌ای پوشیده از گیاه) و حوضچه‌های نمک طبیعی اشاره کرد که از منحصر‌به‌فردترین جاذبه‌های این کویر به شمار می‌روند.[۲][۳]
اقلیم
منطقه کویر یونسی دارای آب و هوای گرم و خشک است. با وجود گرمای روز، نسیم‌های خنک شبانه شرایط ایده‌آلی برای کمپینگ و رصد ستارگان فراهم می‌کند.[۱]
پیشینه تاریخی
این کویر در گذشته نه تنها به عنوان یک جاده مهم تجاری در مسیر جاده ابریشم عمل می‌کرد، بلکه محلی برای استراحت کاروان‌ها و تجار بوده و یکی از پایگاه‌های مهم تبادل فرهنگی دوره‌های مختلف تاریخی ایران به شمار می‌رود.[۱]
بر اساس منابع تاریخی، مارکو پولو، جهانگرد شهیر ایتالیایی، در سفر خود به شرق از منطقه کویر یونسی عبور کرده است. کتاب «Through Persia on a side-saddle» نوشته «الا ک. سایکس» (۱۹۰۱) به‌صراحت اشاره دارد که مارکوپولو این منطقه ناخوشایند را از جنوب به شمال درنوردید.[۴] همچنین در منابع داخلی، روزنامه همشهری در مطلبی با عنوان «مارکوپولو؛ نخستین مسافر این منطقه بود» به عبور او از بیابان‌های این منطقه اشاره کرده است.[۵]
گردشگری
کویر یونسی به دلیل زیبایی طبیعی و شرایط مناسب برای کویرنوردی، هر ساله میزبان طبیعت‌دوستان و گردشگران بسیاری است.[۱] از جمله فعالیت‌هایی که بازدیدکنندگان می‌توانند در این کویر انجام دهند عبارت است از:
- عکاسی از تپه‌های ماسه‌ای و غروب‌های نفس‌گیر
- رصد ستارگان در شب‌های کویر[۳][۲]
- کمپینگ و اطراق شبانه در تپه‌های شنی[۲]
- پیاده‌روی روی رمل‌ها و ماسه‌های بادی[۲]
- بازدید از تپه‌های نمکی و آشنایی با چگونگی برداشت نمک در حاشیهٔ «کال شور»[۲]
بهترین زمان بازدید از این کویر، ماه‌های پاییز، زمستان و بهار است.[۳][۲] همچنین اگر روز قبل از بازدید باران ببارد، طراوت و شادابی خاصی به طبیعت بخشیده می‌شود.[۲] در فصل زمستان و خصوصاً ایام یخبندان که حوضچه‌های نمکی بدون بارندگی پر از آب می‌شوند، جاذبه‌ای زیبا و درخور توجه پدید می‌آید.[۲]
جاذبه‌های اطراف
در نزدیکی کویر یونسی، جاذبه‌های گردشگری دیگری نیز وجود دارد:
- پل یونسی: این بنای تاریخی از یادگارهای دوره صفویه است که در فاصله ۴۵ کیلومتری بجستان قرار دارد. معماری این پل متشکل از ۹ چشمه طاق جناقی و آبروهای نیمه‌مدور است که در بخشی از آن سنگ با ملاط ساروج و قسمت‌های دیگر از آجر و گچ ساخته شده است.[۳]
- اقامتگاه بومگردی امیری: واقع در روستای فخرآباد شهرستان بجستان، این اقامتگاه شامل خانه‌های روستایی قدیمی با سبک معماری درون‌گرای مناطق کویری ایران است که بازسازی شده است.[۳]
همایش کویرنوردی
در مهرماه ۱۳۹۸، همایش استانی کویرنوردی با حضور ۵۵ نفر از کوهنوردان شهرستان‌های مشهد، بجستان، بردسکن، خلیل‌آباد و کاشمر در شهرستان بجستان برگزار شد.[۶]
جستارهای وابسته
منابع
- 1 2 3 4 5 6 "کویر یونسی". climbers.ir. Retrieved 2026-07-12.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 "کویر یونسی نزدیکترین جاذبه کویری گردشگری به مرکز استان خراسان". قدس آنلاین. 2025-07-12. Retrieved 2026-07-12.
- 1 2 3 4 5 6 "کویرنوردی در بجستان با طعم تماشای آسمان پرستاره". خبرگزاری میراث آریا. 2020-08-13. Retrieved 2026-07-12.
- ↑ Sykes, Ella C. (1901). Through Persia on a side-saddle. Philadelphia: J. B. Lippincott Co.
- ↑ "مارکوپولو؛ نخستین مسافر این منطقه بود". روزنامه همشهری.
- ↑ "برگزاری همایش کویر نوردی در بجستان". قدس آنلاین. 2019-10-12. Retrieved 2026-07-12.