گردان یازده شناسایی نیروی هوایی

گردان یازده شناسایی
فعال	۱۳۳۷
کشور	ایران
وفاداری	نیروی هوایی شاهنشاهی ایران
رسته	ارتش جمهوری اسلامی ایران
گونه	نیروی هوایی
نقش	شناسایی
اندازه	پایگاه یکم شکاری مهرآباد
بخشی از	نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران
پادگان/ستاد	تهران پایگاه یکم شکاری مهرآباد
نبردها	جنگ ایران و عراق

گردان ۱۱ شناسایی تحت ساختار نیروی هوایی شاهنشاهی ایران ایجاد شد که شامل دسته ای از خلبانان بسیار حرفه ای بود که برای نفوذ و عکسبرداری از عمق خاک دشمن آموزش دیدند. این گردان در زمان پادشاهی محمد رضا پهلوی و در پایگاه یکم شکاری مهرآباد در سال ۱۳۳۷ تشکیل شد و به مرور تجهیز و حرفه‌ای تر شدند. اولین هواپیمایی که در این گردان به خدمت گرفته شد RT-33 بود و در ادامه هواپیماهای F5 و F4 که پیشرفته تر بودند به خدمت گرفته شدند.

نخستین بار در سال ۱۳۳۷ تحت چارت نیروی هوایی شاهنشاهی ایران در پایگاه یکم شکاری مهرآباد با هواپیماهای RF-5A فریدوم فایتر تشکیل شد که در ابتدای دهه ۷۰ میلادی، ۱۶ فروند جنگنده شناسایی تاکتیکی RF-۴ معروف به فتوفانتوم خریداری و این گردان تکمیل شد. آنچه که گردان ۱۱ شناسایی تاکتیکی را نسبت به دیگر گردان‌های نیروی هوایی متمایز می‌کرد؛ نوع عملیات آن‌ها بود که در عین حالیکه باید عملیات خود را به شکل یک فروندی در عمق خاک دشمن انجام می‌دادند، هیچ سلاحی در این هواپیما حمل نمی‌شد و تنها وسیله دفاعی آن پادهای اخلالگر جنگ الکترونیک ALQ-۱۰۹ و ALQ-۱۱۹ بود؛ این موضوع در شعار این گردان یعنی «تنها، نترس، بی‌سلاح» مشخص است.^[۱]

خلبانان این گردان برخلاف تمام عملیات‌های هوایی باید مأموریت خود را به صورت تک فروندی و بدون هیچ‌گونه سلاح تهاجمی در خاک دشمن انجام می‌دادند. موضوعی که در شعار این گردان یعنی «تنها، نترس، بی‌سلاح» جلوه گر شده است. تنها وسیله دفاعی هواپیماهای گردان یازده شناسایی پادهای اخلالگر جنگ الکترونیک بود. این گردان با انجام عملیات‌های شناسایی در عمق خاک عراق، حمله قریب‌الوقوع این کشور به ایران را به درستی پیش‌بینی کرد و به مسئولان وقت جمهوری اسلامی اطلاع داد هرچند که به این گزارش اعتنایی نشد.^[۱][۲]با شروع جنگ ایران و عراق، بسیاری از عملیات‌های موفق هوایی و زمینی جمهوری اسلامی در جنگ ایران و عراق با پروازهای موفق شناسایی این گردان انجام شد. از جمله مؤثرترین عملیات‌های این گردان، شناسایی محل پل شناور عراق بر روی اروند رود بود که مورد شناسایی قرار گرفت و با انهدام آن به وسیله فانتوم‌های نهاجا در روز ۳ خرداد ۱۳۶۱ زمینه برای آزادسازی خرمشهر فراهم شد.^[۳]