گرمابه یان‌یان

حمام تاریخی یان یان

نام	حمام تاریخی یان یان
کشور	ایران
استان	استان زنجان
شهرستان	شهرستان خرمدره
بخش	مرکزی
اطلاعات اثر
نوع بنا	حمام تاریخی
کاربری	چاپخانه، رستوران و مکان تاریخی
دیرینگی	دوره صفوی
بانی اثر	دوره صفوی
معمار اثر	دورۀ صفویه
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت	۳۲۹۳۵
تاریخ ثبت ملی	۱۳۹۸/۱۱/۱۵
اطلاعات بازدید
امکان بازدید	کل ایام هفته
آدرس	خرمدره،خیابان سردار جنگل
گرمابه یان‌یان مکان در ایران

حمام یان یان^[۱][۲]حمامی سنتی در شهرستان خرمدره و استان زنجان است. این حمام در مرکز شهر خرمدره و در میان بافت سنتی در حاشیهٔ رودخانهٔ کبیر رود و ضلع غربی خیابان سردار جنگل واقع است. این بنا با ۲۱۰ مترمربع وسعت با سبک معماری حمام‌های دورهٔ صفوی اما در ابعاد کوچک‌تر ساخته شده‌است^[۳].

تاریخچهٔ ساخت این بنا متعلق به اواخر دورهٔ صفویه بوده و تا حدود ۲۵ سال گذشته نیز استفاده می‌شده‌است اما در چند سال گذشته متروکه شد که در سال ۱۴۰۰ بعد از مدتی تعطیلی و تعمیر دوباره فعالیت خود را با نام مجموعه آیرال شروع کرد. این مجموعه با پذیرایی غذا ، چای و فضای سنتی در خدمت مردم می باشد.^[۴] این بنا در تاریخ ۱۵بهمن ۱۳۹۸ ، با شماره ثبت۳۲۹۳۵ جزو آثار باستانی استان زنجان و ایران و ثبت ملی گردید^[۵]

این بنا درگذشته فضاهایی چون هشتی ورودی، پای‌شوی خانه، گرماخانه، نظافت‌خانه، خزینه‌های آب سرد و آب گرم و گلخن بوده است. ولی امروزه با ثبت در میراث فرهنگی و گردشگری خرمدره به مجموعه تاریخی و غذاخوری تبدیل شده است.^[۶]

کلمه (یان یان). به پهلو حرکت کردن است چون خیابانی که حمام در آن ساخته شده عرض کمی داشته‌است حمام یان یان در ساحل رودخانه شورکات و در زمان برپایی در منتهی الیه سمت شمالی شهر خرمدره قرار داشته، که امروزه با گسترش شهر به سمت جاده ترانزیت، در مرکز آن واقع شده‌است. نزدیکی حمام به رودخانه، احتمالا به منظور دفع فاضلاب یا استفاده از آب رودخانه می‌باشد.^[۷]