گنجشک
| گنجشک | |
|---|---|
![]() | |
| گنجشک خانگی | |
| ردهبندی علمی | |
| فرمانرو: | |
| شاخه: | |
| رده: | |
| راسته: | |
| زیرراسته: | |
| تیره: | گنجشکان[۳] ایلیگر، ۱۸۱۱ |
| سردهها | |
گُنْجـِشْکْ به پرندگان خانوادهٔ گنجشکان گفته میشود، که خود در راستهٔ گنجشکسانان میگنجند. گنجشک خانگی معروفترین گونهٔ گنجشک است که در تعداد بسیار زیاد در همۀ قارههای جهان و بیشتر در مناطق شهری زندگی میکند. گنجشک پرندهای است کوچک با نوک کلفت و مخروطی و پاهای نسبتاً کوتاه که اغلب پر و بال رنگارنگ ندارد. گنجشکها بیشتر بهصورت اجتماعی به سر میبرند و بهطور گروهی زادوولد میکنند. در بیشتر گونهها دودیسی جنسی (تفاوت نر و ماده) دیده میشود. در سوراخهای درختان، شکاف دیوار و صخرهها لانه میسازند. بیشتر از دانهها و مواد گیاهی و گاه جانوری تغذیه میکنند. معمولاً گنجشکهایی که در شهرها زندگی میکنند از نوع گنجشک خانگی و گنجشک درختی هستند.
گونهها
فهرست زیر شامل گونههای گنجشک به تفکیک سرده است:[۴][۵][۶]
- سردۀ چشمسفید دارچینی (Hypocryptadius)
- سردۀ گنجشکهای راستین (true sparrows)
- گنجشک تاغی، Passer ammodendri
- گنجشک خانگی، Passer domesticus
- گنجشک ایتالیایی، Passer italiae
- گنجشک سینهسیاه، Passer hispaniolensis
- گنجشک بلوچی، Passer pyrrhonotus
- گنجشک سومالی، Passer castanopterus
- گنجشک حنایی، Passer rutilans
- گنجشک پشتساده، Passer flaveolus
- گنجشک رودخانهای، Passer moabiticus
- گنجشک ایاگو، Passer iagoensis
- گنجشک بزرگ، Passer motitensis
- گنجشک کنیا، Passer rufocinctus
- گنجشک کردفان، Passer cordofanicus
- گنجشک شلی، Passer shelleyi
- گنجشک سقطرا، Passer insularis
- گنجشک عبد الکوری، Passer hemileucus
- گنجشک دماغه، Passer melanurus
- گنجشک سرخاکستری شمالی، Passer griseus
- گنجشک سوینسون، Passer swainsonii
- گنجشک نوکطوطی، Passer gongonensis
- گنجشک سواحلی، Passer suahelicus
- گنجشک سرخاکستری جنوبی، Passer diffusus
- گنجشک بیابانی، Passer simplex
- گنجشک درختی، Passer montanus
- گنجشک طلایی سودان، Passer luteus
- گنجشک طلایی عربی، Passer euchlorus
- گنجشک بلوطی، Passer eminibey
- سردۀ گنجشکهای صخره (petronias or rock sparrows)
- گنجشک صخرهای خالزرد، Petronia pyrgita
- گنجشک گلوزرد، Petronia xanthocollis
- گنجشک صخرهای گلوزرد، Petronia superciliaris
- گنجشک صخرهای درختی، Petronia dentata
- گنجشک کوهی، Petronia petronia
- سردۀ گنجشک خاکی (Carpospiza)
- گنجشک خاکی، Carpospiza brachydactyla
- سردۀ گنجشک برفی (snowfinches)
- گنجشک برفی بالسفید، Montifringilla nivalis
- گنجشک برفی تبتی، Montifringilla adamsi
- گنجشک برفی دمگاهسفید، Montifringilla taczanowskii
- گنجشک برفی پدر داوید، Montifringilla davidiana
- گنجشک برفی گردنحنایی، Montifringilla ruficollis
- گنجشک برفی بلنفورد، Montifringilla blanfordi
- گنجشک برفی افغانستانی، Montifringilla theresae
زیستگاه
زیستگاه مناطق مسکونی، کشاورزی، و به ندرت دور از محل آدمی زندگی میکند. در سوراخها و پرچینها، روی شاخههای درخت و در مناطق مختلف لانه میسازد. گنجشک امروزه تقریباً در همه جای جهان یافت میشود. بیشتر گنجشکها آوازی دلفریب و موزیکال دارند. اغلب گنجشکها لانه خود را در بوتهزارها و علفزارها میسازند، اما نوعی گنجشک لانهاش را در جاهای بلندتری نسبت به گنجشکان دیگر میسازد. گاهی لانه را بر فراز درختان همیشهسبز تا ۸ متر ارتفاع میسازد. لانه آنها از خار و خاشاک و الیاف گیاهی، و گاهی از شاخههای کوچک درختان است. همچنین میتوان گنجشکهارا در باغهای کشاورزی یافت.
موسم تخمگذاری
موسم تخمگذاری و جفتگیری گنجشکها معمولاً از نیمه فصل بهار آغاز میشود و تا اواخر بهار ادامه دارد. ماده از ۴ تا ۶ تخم سفیدرنگ با نشانههای قهوهای میگذارد. گنجشکهایی که در ناحیههای معتدل به سر میبرند، گاه با فرارسیدن پاییز و زمستان به سوی ناحیههای گرمسیر مهاجرت میکنند.
نگارخانه
گنجشک نر- یک گنجشک خانگی که خوابیدهاست
گنجشک رودخانهای نر
گنجشک کوهی- جوجه گنجشک
گنجشک برفی بالسفید
گنجشک سرخاکستری جنوبی
گنجشک سرخاکستری شمالی
گنجشک بلوچی یا گنجشک سند
گنجشک بلوطی
گنجشک ساوانا
گنجشک ایتالیایی
گنجشک بزرگ
گنجشک گلوزرد
گنجشک کنیا
تخم گنجشک خانگی
گنجشک خانگی ماده
پانویس
- ↑ Passeriformes
- ↑ Passeri
- ↑ Passeridae
- ↑ Summers-Smith, J. Denis (2009). "Family Passeridae (Old World Sparrows)". Handbook of the Birds of the World. Volume 14: Bush-shrikes to Old World Sparrows. Barcelona: Lynx Edicions. ISBN 978-84-96553-50-7.
{{cite book}}: Unknown parameter|editors=ignored (|editor=suggested) (help) - ↑ Fjeldså, J.; Irestedt, M.; Ericson, P. G. P.; Zuccon, D. (2010). "The Cinnamon Ibon Hypocryptadius cinnamomeus is a forest canopy sparrow" (PDF). Ibis. 152 (4): 747–760. doi:10.1111/j.1474-919X.2010.01053.x. Archived from the original (PDF) on 10 August 2017. Retrieved 18 July 2016.
- ↑ BirdLife International (2010). "Species factsheet: Passer hemileucus". Archived from the original on 21 September 2011. Retrieved 24 June 2010.
منابع
- دکتر:، العلوی، هادی، «(عالم الطیور و الحیوانات) »، دارالعودة، بیروت، لبنان، چاپ پنجم سال ۱۹۹۸ میلادی به (عربی).
- عطاءالله، سمیر، (موسوعة المعلومات العامة) . دار عطاءالله للنشر والتوزیع، بیروت، لبنان، چاپ هشتم، سال انتشار ۱۹۸۴ میلادی به (عربی).
- "منبع جعبهزیست" (به انگلیسی). ویکیپدیای انگلیسی. Retrieved 16 November 2008.
- سایت مجله دلگرم. خواص گوشت گنجشک
