گنجشک درنده
 نشان گروه هکری گنجشک درنده |
گنجشک درنده، نام یک گروه هکری است که چندین بار به زیرساخت‌ها و سامانه‌های دیجیتال ایران حمله سایبری کرده است. از جملۀ این موارد حملهٔ سایبری به جایگاه‌های سوخت و سامانهٔ کارت سوخت در ۲۷ آذر ۱۴۰۲[۱]، حمله سایبری مجدد به جایگاه‌های سوخت، شرکت راه‌آهن و وزارت راه و شهرسازی در آبان سال ۱۴۰۰، هک بانک سپه و صرافی نوبیتکس در خرداد ۱۴۰۴ است.[۲][۳]
برخی خبرگزاری‌ها مدعی شده‌اند که این گروه هکری در اسرائیل مستقر است.[۴]
فهرست حمله‌های سایبری
راه‌آهن و وزارت راه و شهرسازی
این گروه در تیر ۱۴۰۰ به سیستم راه‌آهن و وزارت راه و شهرسازی ایران نفوذ کردند. در این حمله:
- سیستم های کامپیوتری شرکت راه آهن دچار اختلال سراسری شدند.
- فعالیت صدها قطار به تعویق افتاد یا لغو شد.
- ورودی‌ها و خروجی ها، مراکز خرید بلیط، خدمات الکترونیک باری و مسافری مختل شدند.
- سایت شرکت راه آهن، سایت وزارت راه و شهرسازی (mrud.ir) و سایت ثبت‌نام تسهیلات ودیعه مسکن و مسکن ملی (tem.mrud.ir) از دسترس خارج شدند.[۵]
جایگاه‌های سوخت
این گروه دو بار در آبان ۱۴۰۰ و آذر ۱۴۰۲ به ۴۳۰۰[۳] جایگاه سوخت خودرو در سیستم سوخت‌رسانی خودروی ایران حمله سایبری کرد.[۳][۱] این حمله باعث شد مردم در نقاط مختلف ایران برای مدتی نتوانند سوخت دریافت کرده و از خودروهای خود استفاده کنند. این گروه در ایمیلی به صدای آمریکا نوشتند:[۳]
این بار نیز اقدام ما در حین صدمه‌ای محدود به خدمات اضطراری کشور، واکنش به تحریکات سایبری رژیم تروریست‌پرور تهران علیه مردم منطقه و جهان است.
همزمان ویدئوهایی منتشر شد که در برخی بیلبوردهای دیجیتالی در جاده‌های اصفهان نوشته شده بود «بنزین مجانی در پمپ بنزین جماران، خامنه‌ای! بنزین ما کو؟»[۳]
نیویورک تایمز به نقل از دو مقام آمریکایی ادعا کرد اسرائیل عامل این حمله بوده است.[۱]
واکنش‌ها
- ابوالحسن فیروزآبادی، رئیس مرکز ملی فضای مجازی در صداوسیمای دولتی ایران گفت این حمله «احتمالا توسط یک کشور خارجی» بوده اما برای اعلام نام آن کشور «زود است».[۳]
- جواد اوجی، وزیر نفت گفت بر اثر این حمله «تمامی جایگاه‌ها دچار مشکل شدند و همه نازل‌ها از کار افتادند.»[۳]
- ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور ایران گفت «این حمله سایبری نه اولین بار است، نه آخرین بار» و «خودتان را برای پیشگیری و مقابله آماده و ایمن کنید.»[۳]
- ند پرایس، سخنگوی وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا، در پاسخ به پرسش خبرنگاری که پرسید «آمریکا به نوعی در حمله سایبری ادعایی دولت ایران دخالت داشته است و یا از وقوع آن باخبر بوده یا نه» گفت: «پاسخی ندارم.»[۳]
کارخانه‌های فولاد ایران
گنجشک درنده در سال ۱۴۰۱ از طریق حمله سایبری باعث ایجاد آتش‌سوزی گسترده در یک کارخانه فولاد ایران شد. این هک موجب تهدید جان افراد شد.[۶] این گروه ادعا کرد شرکت فولاد خوزستان، شرکت فولاد مبارکه اصفهان و شرکت فولاد هرمزگان را هک کرده و ویدیو‌ها و تصاویری از عملیات خود از جمله دوربین‌های مداربسته منتشر کرد.[۱] این گروه ادعا کرد:[۷]
این حمله سایبری با احتیاط کامل برای جلوگیری از رساندن هر آسیبی به افراد بی‌گناه صورت گرفته است.
همزمان کانال تلگرامی شرکت فولاد خوزستان هم هک شد و اطلاعیه‌ای از طرف روابط عمومی این شرکت در درباره تعطیلی موقت این شرکت منتشر شد: «شرکت فولاد خوزستان به دلایل معضلات فنی قادر به ادامه فعالیت نبوده و تا اطلاع ثانوی تعطیل است.» امین ابراهیمی، مدیرعامل این شرکت این اطلاعیه را تکذیب کرد.[۷]
واکنش‌ها
- مرکز ملی فضای مجازی نوشت بخشی از سیستم‌های فناوری اطلاعات فولاد مورد حمله سایبری «دشمنان خارجی» قرار گرفته و بخش‌هایی از شرکت فولاد هرمزگان و خوزستان دچار اختلال در تولید شده است و «به سرعت سیستم‌های امنیتی نسبت به مهار و دفع آثار حمله سایبری مذکور اقدام کردند.»[۷]
- امین ابراهیمی مدیرعامل شرکت صنایع فولاد خوزستان گفت این حمله خسارتی نداشته ولی «سیستم آی تی، ایجاد یک باگ را نشان می‌دهد».[۷]
بانک سپه
در خرداد ۱۴۰۴ این گروه به بانک سپه حمله سایبری کرد و خدمات این بانک را برای مدتی مختل کرد. این گروه در پیام خود نوشتند:[۶]
بانک سپه نهادی بود که از تحریم‌های بین‌المللی عبور می‌کرد و با استفاده از پول مردم ایران، از پروکسی‌های تروریستی رژیم، برنامه موشکی بالستیک و برنامه نظامی هسته‌ای آن حمایت می‌کرد.
صرافی نوبیتکس
در جریان جنگ ایران و اسرائیل در خرداد ۱۴۰۴، این گروه بیش از ۹۰ میلیون دلار از دارایی کاربران صرافی نوبیتکس (بزرگترین شرکت رمزارز ایران) را به سرقت برده و به کیف پولی بدون کلید خصوصی منتقل کردند و در عمل سوزاندند.[۶]
واکنش‌ها
جستارهای وابسته
منابع
- 1 2 3 4 «گروه گنجشک درنده مسئولیت حمله سایبری به پمپ بنزین‌ها در شهرهای مختلف ایران را برعهده گرفت». ایران اینترنشنال. ۲۰۲۳-۱۲-۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۲-۱۸.
- ↑ «گنجشک درنده؛ گروه هکری که پشت حمله‌های سایبری به ایران قرار دارد، کیست؟». euronews. ۲۰۲۵-۰۶-۲۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۸-۰۴.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 «گروه «گنجشک درنده» مسئولیت هک سیستم سوخت‌رسانی را پذیرفت؛ رئیسی: «آخرین» حمله سایبری نخواهد بود». صدای آمریکا. ۵ آبان ۱۴۰۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۲۸.
- ↑ «ادعای گروه هکری «گنجشک درنده» دربارهٔ اختلال جایگاه‌های سوخت ایران». خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency. ۲۰۲۳-۱۲-۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۲-۱۸.
- ↑ «حمله سایبری به ایران یک ماه قبل از اعلام رخ داده بود». دریافت‌شده در ۲۵ ژوئن ۲۰۲۵.
- 1 2 3 تایدی، جو. ««گنجشک درنده» ۹۰ میلیون دلار از شرکت رمزارزی ایرانی به سرقت برد تا «پیامی ارسال کند»». دریافت‌شده در ۲۵ ژوئن ۲۰۲۵.
- 1 2 3 4 «حمله سایبری به شرکت‌های اصلی صنعت فولاد در ایران». دریافت‌شده در ۲۵ ژوئن ۲۰۲۵.
- ↑ عباسی، زهرا. «واکنش تلگرام به هک ۱۰۰ میلیون دلاری نوبیتکس؛ کانال گنجشک درنده مسدود شد!». رمزارز نیوز. دریافت‌شده در ۲۵ ژوئن ۲۰۲۵.