گورستان شیخان

آرامستان شیخان یا قبرستان شیخان دومین قبرستان تاریخی جهان اسلام[۱] و از قبرستانهای قدیمی شهر قم است که در نزدیکی حرم فاطمه معصومه واقع شده است.
![]() | |
| جزئیات | |
|---|---|
| بنیانگذاری | بیش از هزار و صد سال پیش |
| مکان | |
| کشور | ایران |
| مختصات | ۳۴°۳۸′۳۳٫۵″ شمالی ۵۰°۵۲′۵۳٫۷″ شرقی / ۳۴٫۶۴۲۶۳۹°شمالی ۵۰٫۸۸۱۵۸۳°شرقی |
| گونه | عمومی، مسلمان، شهدا، تاریخی، ملی |
| سبک | سبک معماری هنری و سنتی |
پیشینه و نام
گورستان شیخان در آغاز بخشی از گورستان کهن و بزرگتر بابلان بوده که بیشتر آن در پی گسترش شهر از میان رفته و تنها همین بخش بر جای ماندهاست. نام «شیخان» (بهمعنای شیخها) از آنرو بر این بخش نهاده شده که آرامگاه دو محدّث بزرگ، زکریا بن آدم و زکریا بن ادریس، در آن جای دارد.[۲]
مدفونان
این قبرستان در حال حاضر، محل دفن برخی از عالمان شیعه همچون زکریا بن ادریس اشعری قمی، زکریا بن آدم اشعری و میرزای قمی و همچنین کشتهشدگان وقایع انقلاب ایران (۱۳۵۷) و سربازان ایرانی کشتهشده در طول جنگ ایران و عراق است.
هشت تن از کشته شدگان انفجار بمب در دفتر حزب جمهوری اسلامی در هفتم تیر ۱۳۶۰ همراه خانوادههایشان و نیز پزشک اطفال محمد قریب در این قبرستان به خاک سپرده شدهاند. همچنین میرزا جواد آقا ملکی تبریزی فقیه و عارف معروف[۳] و نیز فخرالسادات برقعی از مقتولان قتلهای زنجیرهای ایران[۴] در این آرامستان مدفونند.
این قبرستان از نظر وسعت بسیار بزرگتر از وسعت کنونی بوده اما به مرور زمان و به علت عمر زیاد قبور بخشهای دیگر از کاربری قبرستان خارج شده و مجموعه فعلی باقی مانده است، گفتنی است که میدان امام خمینی کنونی نیز جزو قبرستان بوده است.
نگارخانه
آرامگاه زکریا بن آدم اشعری - ۱۳۹۵
بقعهٔ زکریا بن آدم اشعری
آرامگاه میرزای قمی - ۱۳۹۵
قبر محمد قریب - ۱۳۹۵
ورودی گورستان شیخان - ۱۳۹۵
معماری آرامگاههای گورستان
بقعهای در گورستان در عکسی تاریخی (دههٔ ۱۸۹۰ میلادی)
نمایی از گورستان شیخان
جستارهای وابسته
- حرم فاطمه معصومه
- زکریا بن آدم اشعری
- مقابر باغ گنبد سبز
- گلزار شهدای قم
پانویس
- ↑ شیخان قم دومین قبرستان تاریخی جهان اسلام بایگانیشده در ۲۲ ژوئیه ۲۰۱۵ توسط Wayback Machine خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران (ایرنا)
- ↑ «گذری بر گلزار شیخان قم با قدمتی بیش از هزار سال». ایسنا. دریافتشده در ۲۸ ژوئن ۲۰۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ http://www.hawzah.net/fa/magazine/magart/6433/6655/78624
- ↑ «نسخه آرشیو شده». بایگانیشده از اصلی در ۵ فوریه ۲۰۱۲. دریافتشده در ۱۵ مه ۲۰۱۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده)
منابع
- ساختمانها و سازهها در قم
- گورستانهای ایران
- گورستانهای تاریخی شهرستان قم
- گورستانهای قم