گوهر خاتون (همسر محمد یکم سلجوقی)

گوهر خاتون همسر محمد یکم سلجوقی از زنان صاحب اقتدار سلجوقی بود[۱]

گوهر خاتون، همسر سلطان محمد بن ملک شاه در این دوره نفوذ قابل توجهی داشت.[۲] او زنان پرجراتی بود که صاحب دیوان مخصوص بود دو تن از وزیران گوهر خاتون:امیر عمید،کمال‌الملک بعد ها نامش بوالقاسم انس آبادی تغییر یافت کمال‌الملک به تدریج نفوذ زیادی نزد گوهر خاتون پیدا کرد و جایگاه امیر عمید را گرفت. گوهر خاتون که شایستگی و تجربه او را بیشتر از امیر عمید می‌دانست[۳] وزیر دیوان او کمال الملک سمیرمی، بود سرو صورتی داد و به آن اعتبار بخشید و خود را محبوب او ساخت و در موقع مرگ وزیر او، رئیس دیوان گردید. گوهر خاتون او را به سلطان معرفی کرد و او هم وی را مشرف الممالک و سپس مشرف خود کرد بالاخره در سال ۱۹/۵۱۲ - ۱۱۱۸ وزیر اعظم محمود بن ملکشاه گردید.[۴]هنگامی که امیر عمید از کمال‌الملک، که گوهر خاتون را در امور کشور برجسته کرده بود، خواست که برکنار شود، گوهر خاتون او را تهدید کرد و گفت که در صورت لزوم دستور برکناری او را خواهد داد. او حتی با ابراز این که ممکن است سوء قصدی علیه جان کمال‌الملک صورت گیرد، از او محافظت کرد[۵]گوهر خاتون ۳ بار وزیر خود را تغییر داد. این نشان می‌دهد که او در زمینه اداری چقدر مؤثر است. همچنین گوهر خاتون با پدرش اسماعیل بن یاقوتی در مورد این واقعیت که سربازان آذربایجانی باید به دلیل حقوقش در آذربایجان به او وفادار باشند، مشورت کرد و سلطان این موضوع را با گواهی ویژه تأیید کرد.[۶]

گوهر خاتون داری زمینی بود در سمیرم اصفهان که مالیات انجا را برای خودش دریافت میکرد[۷]

گوهر خاتون در زندگی سیاسی سلجوقیان نقش برجسته داشت.این بانو دفتر ویژه‌ای به نام «دفتر خاتونی» داشت که شامل تعدادی کارمند اداری بود که وظیفه آن ها مدیریت زمین‌ها و املاک او بود.[۸]

همچنیم بنظر میرسد ابوطاهرخاتونی در خدمت گوهر خاتون بوده است که لقب خاتونی را دریافت کرده است[۹]

منابع

  1. ↑ شهاب الدین زیدری نسوی (۱۳۶۵) سیرت جلال الدین منکبرنی تصحیح مجتبی مینوی تهران انتشارات علمی و فرهنگی، ص ۶۰.
  2. ↑ مقاله:Empire builders: Tracing the urban footprints of Seljuk women from Khorasan to Anatolia:Akram Hosseini،Nazanin Zavar.
  3. ↑ مجله جندی شاپور ۲۲ صفحه ای ۹.
  4. ↑ سیری در تاریخ ایران بعد از اسلام :آن ک . س لمتون صفحه ای۷۲_۷۳.
  5. ↑ HERALDIC WOMEN IN THE INTERNALمقاله: POLICY OF THE GREAT SELJUK STATE:Fatma İNCE.
  6. ↑ مقاله:HERALDIC WOMEN IN THE INTERNAL :POLICY OF THE GREAT SELJUK.STATE:Fatma İNC.
  7. ↑ مجله جندی شاپور ۲۲ صفحه ای ۹.
  8. ↑ مقاله:الأميرات السلجوقيات ودورهن السياسي والعسكري حتى سنة :زهراء محسن حسن الحسني جامعة المثنى كلية التربية.
  9. ↑ الْمُعْجَمِ في مَعَايير اشعارِ الْعَجَمِ :شمس الدین محمد بن قيس الرازی صفحه ای ۲۹.
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.