گویش فارسی قوچانی

فارسی قوچانی
قُچونی
زبان بومی در ایران
استان خراسان رضوی
استان خراسان شمالی
منطقهشهرستان قوچان
شهرستان فاروج
الفبای فارسی
کدهای زبان
ایزو ۳–۶۳۹

فارسی قوچانی گویشی فارسی است که مردم فارسی‌زبانِ، شهرستان قوچان و شهرستان فاروج، به آن سخن می‌گویند.[۱] ریشه این گویش فارسی خراسانی است. با این همه وام‌واژه های بسیاری از زبان‌های کردی کرمانجی و ترکی خراسانی در گویش قوچانی دیده می‌شود(در برابر بجنوردی کمتر است).[۲] گویش قوچانی به گویش مردم فارسی‌زبان بجنورد و گویش نیشابوری و کاشمری نزدیکی دارد.

برخی واژگان

  • خُش: مادرزن
  • خُسور: پدرزن
  • برار: برادر
  • حُولی: خانه، حیاط
  • وخه: پاشو
  • دلنگون: آویزان
  • تُمون: تنبان
  • نَلی: تشک
  • مِخت: میخ (در دیگر مناطق خراسان مِخ است)
  • مَندو، مین: میان
  • اُوسَنَه: داستان، افسانه
  • چُخت: سقف، محل زندگی پرنده
  • دولَخت: گرد و خاک
  • مَیجیری: صندوقچه
  • قنجیر: چروک، فرورفته
  • تریخ: راست، صاف
  • خِلطه: گونی
  • قبرقه: قفسه سینه
  • زِلَه: لاغر، درمانده
  • نَشُو: نشسته
  • کُخ: کرم، حشرات
  • تیار: درست، آماده
  • یانسَر: لجباز
  • پِشینگ: پاشیده شدن مایعات
  • لُر: آب دهان
  • اُکچَه: آروغ
  • چِنَق: چانه
  • میس: مس
  • دُوری: بشقاب
  • مَندَه: خسته
  • وَمَندَ: وامانده
  • پوفلَه: تاول
  • خوردی: کوچک
  • آنُخ: کاکوتی
  • لَتَه: پارچه
  • کَلپَسَه: مارمولک
  • سُلاخ: سوراخ
  • بی: علامت تعجب
  • زِر: زیر
  • بید: بود

جستارهای وابسته

منابع

  1. گفت، محمد. «معرفی جاهای دیدنی شهرستان فاروج | شهری زیبا در استان خراسان شمالی». www.otaghak.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۸-۲۶.
  2. «قدمت ۵۰۰ ساله زبان کردی کرمانجی». ایسنا. ۲۰۲۱-۱۱-۰۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۸-۲۶.