یاصور

یاصور
یاصور
ریشه‌شناسی: نام شخصی[۱]
نقشه دهه ۱۸۷۰
نقشه دهه ۱۹۴۰
نقشه معاصر
نقشه دهه ۱۹۴۰ با پوشش معاصر
مجموعه‌ای از نقشه‌های تاریخی منطقه پیرامون یاصور
یاصور در قیمومت بریتانیا بر فلسطین واقع شده
یاصور
یاصور
مختصات: ۳۱°۴۵′۵۶″ شمالی ۳۴°۴۴′۵۳″ شرقی / ۳۱٫۷۶۵۵۶°شمالی ۳۴٫۷۴۸۰۶°شرقی / 31.76556; 34.74806
شبکه فلسطین۱۲۶/۱۳۰
واحد سیاسیقیمومت بریتانیا بر فلسطین
قضاغزه
تاریخ تخلیه۱۱ ژوئن ۱۹۴۸[۲]
مساحت
 • کل۱۶٬۳۹۰ دونوم (۱۶٫۳۹ کیلومتر مربع یا ۶٫۳۳ مایل مربع)
جمعیت
 (۱۹۴۵[۳])
 • کل۱٬۰۷۰[۴][۳]
علت تخلیهحمله نظامی نیروهای یه‌شو
شهرک‌های کنونیتالمی یحیئل،[۵] بنی عایش[۵]

یاصور (یاصور) روستایی فلسطینی در ۴۰ کیلومتری شمال شرقی غزه بود که در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل تخلیه و ویران شد. ساکنان این روستا در ۹ ژوئن ۱۹۴۸ بر اثر حمله نظامی گردان نخست تیپ ۸۴ گیواتی اسرائیل در چارچوب عملیات باراک از روستا گریختند.

روستای یاصور در حدود ۲۴۴ خانه، یک مدرسه ابتدایی پسرانه و یک مسجد داشت. پس از جنگ، این منطقه به کشور اسرائیل الحاق شد و شهرک‌های تالمی یحیئل و بنی عایش بر زمین‌های پیشین یاصور بنا شدند. ویرانه‌های بافت ساخته‌شده روستا تخریب شد و امروزه محل آن در یک شهرک صنعتی میان بنی عایش و پایگاه هوایی هاتزر قرار دارد.

پیشینه

سفالینه‌هایی از دوره بیزانس در یاصور یافت شده‌است.[۶]

در دوره مملوکی (۱۲۰۵–۱۵۱۷ میلادی) ایستگاه پست میان غزه و دمشق در یاصور قرار داشت، هرچند بعدها این ایستگاه به روستای بیت دراس منتقل شد.[۵]

دوره عثمانی

یاصور در سال ۱۵۱۷ میلادی همراه با دیگر نقاط سرزمین فلسطین به امپراتوری عثمانی ملحق شد. بر پایه دفاتر مالیاتی سال ۱۵۹۶، این روستا در ناحیه (نَهیه) غزه از سنجق غزه قرار داشت و ۵۵ خانوار همگی مسلمان با جمعیت تخمینی ۳۰۳ نفر در آن زندگی می‌کردند. ساکنان مالیات ثابتی به نرخ ۲۵ درصد بر محصولات کشاورزی شامل گندم، جو، میوه و کنجد و نیز بر دیگر اموال مانند بزها، کندوهای عسل و گاومیش‌ها می‌پرداختند که در مجموع ۱۶٬۰۰۰ آقچه بود. تمام درآمد به یک نهاد خیریه وقفی اسلامی تعلق می‌گرفت.[۷]

پژوهشگر آمریکایی ادوارد رابینسون در سال ۱۸۳۸ به سرزمین فلسطین سفر کرد و یاصور را به‌عنوان روستایی مسلمان‌نشین در ناحیه غزه ثبت نمود.[۸][۹]

جیمز ترنر بارکلی نیز در کتاب خود با عنوان The City of the Great King (۱۸۵۸) از عبور از کنار یاصور، بیت داجن و الصرفند در سفر میان یافا و حیفا یاد کرده‌است.[۱۰]

در سال ۱۸۶۳ کاوشگر فرانسوی ویکتور گِرَن روستا را بر فراز تپه‌ای با ۴۵۰ ساکن توصیف کرد. خانه‌ها از خشت ساخته شده بودند و مزارع تنباکو و زیتون پیرامون آن‌ها را فراگرفته بود. تنها بازمانده باستانی‌ای که او مشاهده کرد ستونی از سنگ مرمر خاکستری‌سفید در نزدیکی یک چاه آب بود.[۱۱] فهرست روستایی عثمانی در حدود ۱۸۷۰ جمعیت یاصور را ۱۰۳ نفر (تنها مردان) در ۷۲ خانه ثبت کرده‌است.[۱۲][۱۳]

در سال ۱۸۸۲ بررسی فلسطین غربی (صندوق اکتشاف فلسطین) یاصور را روستایی «معمولی از خشت» توصیف کرد که چاهی در جنوب و باغ‌های بزرگی در شمال و شرق آن قرار داشت.[۱۴]

دوره قیمومت بریتانیا

واحدی از فوش هگانا هنگام عبور از یاصور، ۱۹۳۸–۱۹۳۹

بر پایه سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که از سوی مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام شد، جمعیت یاصور ۴۵۶ نفر و همگی مسلمان بودند.[۱۵] در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین روستا ۱۲۹ خانه مسکونی و جمعیتی شامل ۶۴۸ مسلمان، ۵ مسیحی و ۱ یهودی داشت.[۱۶]

در آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت یاصور ۱٬۰۷۰ مسلمان بود[۴] و مساحت کل زمین‌های آن ۱۶٬۳۹۰ دونوم گزارش شد.[۳] از این میزان، ۶۳۶ دونوم به مرکبات و موز، ۱۸۰ دونوم به باغ‌ها و زمین‌های آبی، ۱۲٬۱۷۳ دونوم به غلات اختصاص داشت[۱۷] و ۳۵ دونوم بافت ساخته‌شده بود.[۱۸]

بنا بر منبع عربی، نخستین مدرسه ابتدایی روستا در سال ۱۹۲۳ گشایش یافت و تا اواسط دهه ۱۹۴۰ شمار دانش‌آموزان آن به ۱۳۲ نفر رسیده بود.[۵]

همچنین در اواخر دوره عثمانی و آغاز دوره قیمومت بریتانیا، یکی از نخستین فرودگاه‌های فلسطین در نزدیکی روستا ساخته شد که بعدها به پایگاه هوایی هاتزر تبدیل گردید.[۱۹]

یاصور، ناحیه غزه، ۱۹۴۵، مقیاس ۱:۲۵۰٬۰۰۰

۱۹۴۸ و پس از آن

بنا بر منابع فلسطینی و اسرائیلی، یاصور درست پیش از آغاز نخستین آتش‌بس جنگ، در شب ۱۰ تا ۱۱ ژوئن ۱۹۴۸ به اشغال درآمد. گردان نخست تیپ ۸۴ گیواتی در پایان عملیات باراک به روستا یورش برد و ساکنان آن را وادار به فرار کرد.[۲۰]

در اوایل ۱۹۴۹ گزارش شد که بسیاری از ساکنان یاصور در چادرهایی در اردوگاه آوارگان مغازی در نوار غزه زندگی می‌کردند.[۲۱]

ولید خالدی در سال ۱۹۹۲ وضعیت روستا را چنین توصیف کرده‌است:

روستا منطقه‌ای نظامی بسته و حصارکشی‌شده‌است. در ورودی روستا تابلویی با عنوان «شرکت صنعتی تولید قطعات هواپیما ت.ا.ت.» دیده می‌شود. تنها یک خانه ویران‌نشده در حدود ده متری ورودی برجاست. در کنار آن خانه‌ای ویران و چند بوته صبر (کاکتوس) قرار دارد. جاده‌ای خاکی که دو سوی آن را صبر و درختان زیتون و بادام پوشانده از مرز جنوبی حصار می‌گذرد. درون و بیرون حصار نیز درختان اکالیپتوس کاشته شده‌است.

[۵]

شهرک‌های تالمی یحیئل و بنی عایش به‌ترتیب در سال‌های ۱۹۴۹ و ۱۹۵۸ بر زمین‌های روستا بنیان‌گذاری شدند.[۵]

جغرافیا

یاصور بر تپه‌ای به ارتفاع ۵۰ متر در دشت ساحلی واقع بود و از راه‌های فرعی به جاده اصلی منتهی به مَجدَل (عسقلان) در جنوب غربی و جاده منتهی به شهر رمله در شمال شرقی متصل می‌شد. از جنوب روستا وادی الزریق می‌گذشت که سرشاخه‌ای از وادی صقریر بود.[۲۲]

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ Palmer, 1881, p. 277
  2. ↑ Morris, 2004, p. xix, village #277
  3. 1 2 3 Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 46
  4. 1 2 Department of Statistics, 1945, p. 32
  5. 1 2 3 4 5 6 Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. مؤسسه مطالعات فلسطین. شابک ۰-۸۸۷۲۸-۲۲۴-۵.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) ص ۱۳۹
  6. ↑ Dauphin، C. (۱۹۹۸). La Palestine byzantine, Peuplement et Populations. Archeopress. شابک ۰-۸۶۰۵۴۹-۰۵-۴.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) ص ۸۶۳
  7. ↑ Hütteroth، W. -D. (۱۹۷۷). Historical Geography of Palestine, Transjordan and Southern Syria in the Late ۱۶th Century. Erlanger Geographische Arbeiten. شابک ۳-۹۲۰۴۰۵-۴۱-۲.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) ص ۱۵۱؛ نقل‌شده در Khalidi, 1992, ص ۱۳۹
  8. ↑ Robinson، E. (۱۸۴۱). Biblical Researches in Palestine, Mount Sinai and Arabia Petraea. Crocker & Brewster.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) جلد ۲، ص ۳۷۰
  9. ↑ Robinson and Smith, vol 3, 2nd appendix, p. 118
  10. ↑ Barclay، J. T. (۱۸۵۸). The City of the Great King. J. Challen and sons.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) ص ۵۷۸
  11. ↑ Guérin، V. (۱۸۶۹). Description Géographique Historique et Archéologique de la Palestine. L'Imprimerie Nationale.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) جلد ۱، صص ۶۷–۶۸
  12. ↑ Socin, A. (۱۸۷۹). «Alphabetisches Verzeichniss von Ortschaften des Paschalik Jerusalem». Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins. ۲: ۱۵۵.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  13. ↑ Hartmann, M. (۱۸۸۳). «Die Ortschaftenliste des Liwa Jerusalem». Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins. ۶: ۱۳۳.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  14. ↑ Conder، C.R. (۱۸۸۲). The Survey of Western Palestine. Committee of the Palestine Exploration Fund.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) جلد ۲، ص ۴۱۴؛ نقل‌شده در Khalidi, 1992, ص ۱۳۹
  15. ↑ Palestine: Report and General Abstracts of the Census of ۱۹۲۲. Government of Palestine. ۱۹۲۳.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) ص ۹
  16. ↑ Census of Palestine ۱۹۳۱. Government of Palestine. ۱۹۳۲.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) ص ۶
  17. ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 88
  18. ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 138
  19. ↑ «یاصور (قریة)». الموسوعة الفلسطینیة. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۲۳.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  20. ↑ «Welcome to Yasur». Palestine Remembered. دریافت‌شده در ۲۰۰۷-۱۲-۰۸.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  21. ↑ Gallagher، Nancy (۲۰۰۷). Quakers in the Israeli-Palestinian Conflict: The Dilemmas of NGO Humanitarian Activism. The American University in Cairo Press. شابک ۹۷۷-۴۱۶-۱۰۵-X.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) ص ۷۵
  22. ↑ «یاصور (قریة)». الموسوعة الفلسطینیة. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۲۳.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون

This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.