یاقوق

یاقوق
یاقوق
روستا
ریشه‌شناسی: از نام شخصی[۱]
نقشه دهه ۱۸۷۰
نقشه دهه ۱۹۴۰
نقشه معاصر
نقشه دهه ۱۹۴۰ با پوشش معاصر
مجموعه‌ای از نقشه‌های تاریخی منطقه پیرامون یاقوق (دکمه‌ها را بزنید)
مختصات: ۳۲°۵۳′۵″ شمالی ۳۵°۲۸′۴۴″ شرقی / ۳۲٫۸۸۴۷۲°شمالی ۳۵٫۴۷۸۸۹°شرقی / 32.88472; 35.47889
شبکه فلسطین۱۹۵/۲۵۴
واحد سیاسیقیمومت بریتانیا بر فلسطین
قضاطبریه
تاریخ تخلیه جمعیتمه ۱۹۴۸[۲]
مساحت
[۳]
 • کل۴٬۲۲۹ دونوم (۴٫۲۲۹ کیلومتر مربع یا ۱٫۶۳۳ مایل مربع)
جمعیت
 (۱۹۴۵)
 • کل۲۱۰[۴][۳]
سکونتگاه‌های کنونیهووک[۵]

یاقوق (یاقوق) روستایی عربی فلسطینی بود که در جریان جنگ داخلی ۱۹۴۷–۱۹۴۸ فلسطین در ماه مه ۱۹۴۸ از سکنه خالی شد. این روستا در ۱۲٫۵ کیلومتری شمال طبریه قرار داشت و بر روی محل روستای کهن یهودی حوقوق ساخته شده بود.

یاقوق از کوچک‌ترین روستاهای قضای طبریه از نظر مساحت و شمار ساکنان به‌شمار می‌رفت. روستا بر فراز تپه‌ای جای داشت و زمین‌های کشاورزی آن ۸٬۵۰۷ دونم وسعت داشت. خانه‌های روستا از سنگ آهک و بازالت تراشیده ساخته شده بودند و به‌صورت خانه‌های حیاط‌دار به هم چسبیده قرار داشتند. در دامنه شمال‌شرقی تپه چشمه‌ای وجود داشت که آب آشامیدنی روستا را تأمین می‌کرد.

پس از تخلیه روستا در سال ۱۹۴۸، ساختمان‌های آن به‌عنوان میدان تمرین ارتش اسرائیل به کار گرفته شد و سرانجام در سال ۱۹۶۸ با بولدوزر تخریب گردید. امروزه کیبوتصی به نام هووک در نزدیکی محل آن واقع است.

پیشینه

این محل نشانه‌هایی از استقرار کنعانیان را در خود دارد و پژوهشگران آن را همان حوقوق تورات می‌دانند که در دوران روم به نام Hucuca شناخته می‌شد.[۶][۷][۸] نخستین یادکرد نام یاقوق در متن «نشانه‌های کتیبه گور» نوشتهٔ ربی یعقوب، فرستاده یشیوای ربی یحیئل پاریسی (پیش از ۱۲۵۷ میلادی) آمده‌است.[۹] همچنین ربی شموئل بن شمشون که در سال ۱۲۱۰ میلادی از سرزمین فلسطین دیدار کرده بود، از یاقوق و آرامگاه حبقوق در نزدیکی آن یاد کرده‌است.[۱۰]

دوران عثمانی

بر پایه دفترهای مالیاتی سال ۱۵۹۶ میلادی، یاقوق بخشی از ناحیه (نهیه) جیره در سنجق صفد امپراتوری عثمانی بود. روستا ۷۰ خانوار و ۲ مرد مجرد داشت که جمعیتی نزدیک به ۳۹۶ تن برآورد می‌شود و همگی مسلمان بودند. ساکنان مالیات ثابتی به نرخ ۲۵ درصد برشماری از فرآورده‌ها و محصولات از جمله گندم، جو، زیتون، بز، کندوی عسل و دستگاه فشار (برای فرآوری انگور یا زیتون) می‌پرداختند که در مجموع ۵٬۱۸۶ آقچه بود. یک‌بیست‌وچهارم درآمد نیز به وقف تعلق می‌گرفت.[۱۱][۱۲]

در سال ۱۸۳۸ یاقوق به‌عنوان روستایی مسلمان‌نشین در ناحیه الشاغور میان صفد، عکا و طبریه ثبت شد.[۱۳]

در سال ۱۸۷۵ ویکتور گرن روستا را دارای نزدیک به ۲۰ خانه سنگی توصیف کرد.[۱۴] در سال ۱۸۸۱ گزارش «بررسی فلسطین غربی» صندوق اکتشاف فلسطین جمعیت روستا را نزدیک به ۲۰۰ تن مسلمان ذکر کرد که زمین‌های کشاورزی حاصلخیزی آن را احاطه کرده بودند. آب‌انبارهای فراوانی در منطقه وجود داشت و چشمه‌ای با کیفیت خوب در آنجا یافت می‌شد.[۱۵]

فهرست جمعیتی نزدیک به سال ۱۸۸۷ نشان می‌دهد که یاقوق ۱۰۵ ساکن داشت که همگی مسلمان بودند.[۱۶]

دوران قیمومت بریتانیا

در سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که از سوی مقام‌های قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام شد، «یاقوق و مواسی» ۲۹۴ نفر جمعیت داشت که همگی مسلمان بودند.[۱۷] این شمار در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین به ۱۵۳ تن در ۲۸ خانه کاهش یافت که همه مسلمان بودند.[۱۸]

بر پایه آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۲۱۰ مسلمان بود[۴] و مساحت کل زمین‌هایش ۸٬۵۰۷ دونم.[۳][۱۹] از این میان ۱٬۰۱۰ دونم به کشت غلات، ۲۴ دونم به باغ‌های آبی[۲۰][۲۱] و ۱۳ دونم به بافت ساخته‌شده (شهری) اختصاص داشت.[۲۲] بر اساس بررسی سال ۱۹۴۵، از مجموع ۸٬۵۰۷ دونم زمین روستا ۴٬۲۲۹ دونم در مالکیت عربی، ۴٬۲۷۵ دونم در مالکیت یهودی و ۳ دونم زمین عمومی بود.[۲۳]

کیبوتصی با نام کهن تورات یعنی هووک در ۱۱ ژوئیه ۱۹۴۵ در نزدیکی محل روستا بنیان‌گذاری شد.[۲۴]

جنگ ۱۹۴۸ و پیامدهای آن

پس از تخلیه ساکنان روستا در مه ۱۹۴۸، یاقوق به‌عنوان میدان تمرین ارتش اسرائیل به کار گرفته شد تا اینکه در سال ۱۹۶۸ با بولدوزر ویران گردید.[۲۵] ولید خالدی در سال ۱۹۹۲ این محل را چنین توصیف کرد:

آوار سنگی سراسر محل را پوشانده‌است. یک درخت نخل در میانه و نخلستانی از زیتون در کناره آن دیده می‌شود. بخشی از زمین‌های پیرامون را اسرائیلی‌ها کشت می‌کنند و بقیه به‌عنوان چراگاه به کار می‌رود. آبراهه‌ای که از غرب می‌گذرد بخشی از آبرسان ملی اسرائیل است؛ طرحی آبی که آب دریاچه طبریه را به دشت‌های ساحلی مرکزی منتقل می‌کند.[۲۱]

درخت نخل تنها در میان بازمانده‌های روستای یاقوق

جمعیت

شمار ساکنان یاقوق در طول سده‌ها دگرگونی‌هایی را تجربه کرد. جدول زیر روند تغییرات جمعیت را نشان می‌دهد:

سالجمعیتتوضیح
۱۵۹۶نزدیک به ۳۹۶۷۰ خانوار و ۲ مجرد؛ همه مسلمان[۱۱]
نزدیک به ۱۸۸۱نزدیک به ۲۰۰مسلمان[۱۵]
نزدیک به ۱۸۸۷۱۰۵مسلمان[۲۶]
۱۹۲۲۲۹۴مسلمان[۱۷]
۱۹۳۱۱۵۳در ۲۸ خانه[۱۸]
۱۹۴۵۲۱۰مسلمان[۴]

منابع

  1. ↑ Palmer, 1881, p. 138
  2. ↑ Morris, 2004, p. xvii, village #73. Gives cause of depopulation as "?"
  3. 1 2 3 Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 73
  4. 1 2 3 Government of Palestine, Department of Statistics, 1945, p. 12
  5. ↑ Khalidi, 1992, p. 547
  6. ↑ Conder and Kitchener (1881), SWP I, p. 420
  7. ↑ Khalidi, 1992, p. 546
  8. ↑ Leibner (2009), p. 151
  9. ↑ Lissovsky, Nurit (2008). "Hukkok, Yaquq and Habakkuk's Tomb: Changes over Time and Space" Palestine Exploration Quarterly 140 (2): 103–118.
  10. ↑ Prawer، Joshua (۲۰۰۰). תולדות היהודים בממלכת הצלבנים. Yad Ben Zvi. ص. ۲۱۶, ۲۲۱.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  11. 1 2 Hütteroth and Abdulfattah, 1977, p. 177. Quoted in Khalidi, 1992, p. 546
  12. ↑ Note that Rhode, 1979, p. 6 بایگانی‌شده در ۱ مارس ۲۰۲۰ توسط Wayback Machine writes that the register that Hütteroth and Abdulfattah studied was not from 1595/6, but from 1548/9
  13. ↑ Robinson and Smith, 1841, vol. 3, 2nd appendix, p. 133
  14. ↑ Guérin, 1880, p. 354 ff
  15. 1 2 Conder and Kitchener, 1881, SWP I, p. 364. Quoted in Khalidi, 1992, p. 547
  16. ↑ Schumacher, 1888, p. 174
  17. 1 2 Barron, 1923, Table XI, Sub-district of Tiberias, p. 39
  18. 1 2 Mills, 1932, p. 85
  19. ↑ Khalidi, 1992, p. 546
  20. ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 123
  21. 1 2 Khalidi, 1992, p. 547
  22. ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 173
  23. ↑ «Village Statistics, 1945, p. 12». Government of Palestine. دریافت‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  24. ↑ Ein Hokuk and the story of Habakkuk Ynetnews, 21 March 2007
  25. ↑ Magness, J. (۲۰۱۲). «Huqoq - ۲۰۱۱ Preliminary Report». Hadashot Arkheologiyot – Excavations and Surveys in Israel (۱۲۴).{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  26. ↑ Schumacher, 1888, p. 174

کتاب‌شناسی

  • Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. مؤسسه مطالعات فلسطین. شابک ۰-۸۸۷۲۸-۲۲۴-۵.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. شابک ۹۷۸-۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۶.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Hütteroth، W. -D. (۱۹۷۷). Historical Geography of Palestine, Transjordan and Southern Syria in the Late ۱۶th Century. Erlanger Geographische Arbeiten. شابک ۳-۹۲۰۴۰۵-۴۱-۲.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Conder، C.R. (۱۸۸۱). The Survey of Western Palestine: Memoirs of the Topography, Orography, Hydrography, and Archaeology. Committee of the Palestine Exploration Fund.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Guérin، V. (۱۸۸۰). Description Géographique Historique et Archéologique de la Palestine. L'Imprimerie Nationale.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Palmer، E.H. (۱۸۸۱). The Survey of Western Palestine: Arabic and English Name Lists. Committee of the Palestine Exploration Fund.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Leibner، Uzi (۲۰۰۹). Settlement and History in Hellenistic, Roman, and Byzantine Galilee. Mohr Siebeck. شابک ۹۷۸۳۱۶۱۴۹۸۷۱۸.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون

الگو:روستاهای عربی فلسطینی تخلیه‌شده در جنگ ۱۹۴۸

This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.