یخ‌رانی

این کوه یخ پوشیده از واریزه، از انتهای یخچال طبیعی شریدان آلاسکا جدا شد.

یخ‌رانی (انگلیسی: Ice rafting) انتقال مواد گوناگون به‌وسیلهٔ یخ شناور است.[۱] اجسام گوناگونی که بر روی یخ نهشته می‌شوند، سرانجام ممکن است درون یخ محبوس شوند. هنگامی که یخ پس از مقداری رانده‌شدن ذوب می‌شود، این اجسام بر کف پهنه آبی، برای نمونه بر بستر رودخانه یا کف اقیانوس، نهشته می‌شوند.[۲][۳] این نهشته‌ها واریزه‌های یخ‌رانده (ice rafted debris یا IRD) یا نهشته‌های یخ‌رانده نامیده می‌شوند. یخ‌رانی در دوره‌های یخچالی پلیستوسن، زمانی که سطح دریاها بسیار پایین بود و بخش بزرگی از خشکی‌ها زیر توده‌های بزرگ (لایه‌های) یخ پوشیده بود، یکی از سازوکارهای اصلی انتقال رسوب بود. رانده‌شدن رسوب‌هایی با اندازه‌های گوناگون به آب‌های عمیق‌تر اقیانوس به‌وسیلهٔ کوه‌های یخ به فرایندی نسبتاً مهم تبدیل شد. یخ‌رانی همچنان تا امروز نیز رخ می‌دهد، هرچند تأثیر آن به‌طور چشمگیری کمتر و اندازه‌گیری آن دشوارتر شده‌است.

ذوب‌شدن کوه‌های یخ بزرگ، رسوبی با اندازه‌های گوناگون، که معمولاً رسوب دریایی یخچالی نامیده می‌شود، بر روی فلات قاره و مناطق دریایی عمیق‌تر نهشته می‌کند.

از یخ‌رانی می‌توان برای تحلیل الگوی رانش یخ با تطبیق‌دادن رسوب رانده‌شده با خاستگاه آن استفاده کرد.[۲][۳]

یخ‌رانی باید در باستان‌شناسی نیز به‌عنوان یکی از علل احتمالی جابه‌جایی اشیای باستان‌شناختی در نظر گرفته شود.

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ Bates, Robert L.; Jackson, Julia A. (1984-04-11). Dictionary of Geological Terms (3rd ed.). Garden City, N.Y: Anchor. p. 251. ISBN 0-385-18101-9.
  2. 1 2 Bischof, Jens (January 2002). "Ice In The Greenhouse: Earth May Be Cooling, Not Warming" (PDF). Quest. Vol. 5, no. 1. دانشگاه اولد دامینیون. pp. 8–11. Archived from the original (PDF) on 5 July 2016.
  3. 1 2 Bischof, Jens (2000). "The concept of ice rafting". Ice Drift, Ocean Circulation and Climate Change. Springer-Praxis Books. Springer-Verlag. pp. 9–10. ISBN 978-1852336486.
This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.