یوحنا اسکیلیتزس

سربازان گارد وارنگیان، تصویرگری‌ای برگرفته از رویدادنامهٔ سدهٔ یازدهمی یوحنا اسکیلیتزس.
تصویرگری آتش یونانی در مادرید اسکیلیتزس

یوحنا اسکیلیتزس، که معمولاً به‌صورت لاتین‌شده «یوآنس اسکولیتزس»[الف] (یونانی: Ἰωάννης Σκυλίτζης، ت. «Iōánnēs Skylítzēs»,[ب] یونانی بیزانسی: [ioˈanis sciˈlit.sis]; لاتین: Ioannes Scyllitzes,[پ] لاتین: [jɔˈannes skilˈlit.dzes]؛ اوایل دههٔ ۱۰۴۰ میلادی – پس از ۱۱۰۱ میلادی)[۱] نیز خوانده می‌شود، مورخی بیزانسی از اواخر سدهٔ یازدهم میلادی بود.

زندگی

دربارهٔ زندگی او آگاهی بسیار اندکی در دست است. عنوان اثر او، وی را با لقب کوروپالاتس و درونگاریوس ویگلا پیشین ثبت کرده است، که بر همین اساس، معمولاً او را با فردی به نام یوحنای تراکسیوس یکی می‌دانند.[۲]

اثر اصلی او «خلاصهٔ تاریخ‌ها» (یونانی: Σύνοψις Ἱστοριῶν [ˈsy̜.nop.sis is.to.riˈon]) است که دورهٔ حکومت امپراتوران بیزانس را از مرگ نیکه‌فوروس یکم در سال ۸۱۱ میلادی تا برکناری میخائیل ششم در سال ۱۰۵۷ میلادی در بر می‌گیرد؛ این اثر ادامهٔ رویدادنامه تئوفانس است. ادامه‌ای بر این اثر نیز وجود دارد، موسوم به «اسکیلیتزس کونتینواتوس»، که بازهٔ سال‌های ۱۰۵۷ تا ۱۰۷۹ میلادی را در بر می‌گیرد؛ برخی مورخان گمان می‌کنند این بخش نیز نوشتهٔ خودِ اسکیلیتزس است.[۲]

مادرید اسکیلیتزس

مشهورترین نسخهٔ خطی «خلاصه»، در سدهٔ دوازدهم میلادی در سیسیل تولید شد و به «مادرید اسکیلیتزس" (لاتین: Skyllitzes Matritensis، [sk̟ilˈlit̪.d͡ze̝s ma.t̪riˈt̪ɛn.sis]) شهرت دارد و اکنون در کتابخانه ملی اسپانیا در مادرید نگهداری می‌شود. این نسخه دارای ۵۷۴ مینیاتور است، هرچند نزدیک به ۱۰۰ مینیاتور دیگر از میان رفته‌اند، و تنها رویدادنامهٔ مصورِ بیزانسیِ باقی‌مانده به زبان یونانی است که منبعی دست‌اول و بی‌بدیل برای تجسم بصری بیزانس همان دوران به‌شمار می‌رود.[۲]

یادداشت‌ها

  1. ↑ صورت‌های دیگر لاتین‌شده که در کاربرد رایج‌اند عبارت‌اند از Joannes, Johannes, Iōannēs
  2. ↑ همچنین در زبان یونانی به‌صورت Σκυλλίτζης، «Skyllítzēs» یا Σκυλίτσης، «Skylítsēs» یا Σκυλίτση، «Skylítsē» نیز نوشته شده است
  3. ↑ همچنین در لاتین به‌صورت Scylitia [skiˈli:tsi.a]، Scylitza [skiˈlit.tsa]، یا Schillizzi Error: {{آوا}}: برچسب خصوصی ناشناخته: medieval نیز نوشته شده است

پانویس

منابع

  • AHRB Skylitzes Colloquium, Belfast, 21–22 September 2002, Institute for Byzantine Studies, دانشگاه کوئینز بلفاست.
  • Flusin, B. (trans.), J. -C. Cheynet (ed.), Jean Skylitzès: Empereurs de Constantinople, Ed. Lethielleux, 2004, شابک ‎۲-۲۸۳-۶۰۴۵۹-۱.
  • Kazhdan, Alexander, ed. (1991). Oxford Dictionary of Byzantium. Oxford University Press. p. 1914. ISBN 978-0-19-504652-6.
  • Kiapidou, Eirini-Sophia. Ἡ Σύνοψη Ἱστοριῶν τοῦ Ἰωάννη Σκυλίτζη καὶ οἱ πηγές της (۸۱۱‐۱۰۵۷). Συμβολὴ στὴ βυζαντινὴ ἱστοριογραφία κατὰ τὸν ΙΑ΄ αἰώνα, Athens 2010.
  • Seibt, Werner (1976). "Iohannes Skylitzes. Zur Person des Chronisten". Jahrbuch der Österreichischen Byzantinistik (in German). 25: 81–85.
  • Thurn, Hans, ed. (1973). Ioannis Scylitzae Synopsis historiarum. Berlin-New York: De Gruyter. ISBN 978-3-11-002285-8.
The Thurn edition supersedes the much older one by Migne. A popular edition is being prepared for Kanakis books (with parallel Modern Greek translation) and a facsimile edition of the Madrid is also available from Militos (Μίλητος) Publishers.
  • Wortley, John (trans.). A Synopsis of Byzantine History, 811–1057 (by John Scylitzes, active 1081), Cambridge University Press, 2010.

پیوند به بیرون