Ç
Ç ، ç یا C-سدیل یکی از حروف الفبای لاتین است.برعلاوه حرف Ç ، ç -سدیل یکی از حروف الفبای ترکی استانبولی، ترکی آذربایجانی ، ترکمنی٫ فارسی لاتین و زبان شغنانی میباشد.[۱] همچنی در الفبای لاتین زبانهای تاتاری، تاتاری کریمه و کردی است. این حرف نشان دهندهٔ آوای /ʃ/ (ش) میباشد.
در گذشته در الفبای رومانیایی گاه از این حرف به جای Ș استفادهمیشد.[۲]
کاربردها
- در فارسی لاتین، نویسهٔ Ç ç برای بازنمایی همخوان /t͡ʃ/ (حرف «چ» در خط فارسی) بهکار میرود. این واج، همخوان انسدادی–سایشی بیواک است و در واژگانی مانند «چشم» (Çaşm) و «چوب» (Çub) دیده میشود. انتخاب نویسهٔ Ç بهجای ترکیبهای چندحرفی (مانند ch) باعث میشود صدای /t͡ʃ/ (چ) با یک نویسهٔ یکتا و ساده نمایش داده شود و اصل «یک واج = یک نویسه» در این نظام حفظ گردد.
- در الفبای آوانگاری بینالمللی، [ç] نشاندهندهٔ همخوان سایشی کامی بیواک است.
- در زبانهای فرانسوی، کاتالان، اکسیتان و پرتغالی Ç آوای س را میرساند.
- در زبانهای فریولی، ترکی استانبولی، آلبانیایی، تاتار، ترکی آذربایجانی، ترکمنی و کردی زازاکی و کرمانجی این نویسه صدای /چ/(t͡ʃ) را میرساند.
- در زبان مانکس، çh به صورت /t͡ʃ/ تلفظ میشود.
- در انگلیسی و باسک این نویسه در وامواژگان دیدهمیشود.
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ "الفبای شغنانی". ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد. 2023-06-27.
- ↑ "الفبای ترکی استانبولی". ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد. 2022-10-31.
Wikipedia contributors, "Ç," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Ç&oldid=617385176 (accessed July 22, 2014).