آبمار

آبمار
صورت فلکی
آبمار
فهرست ستاره‌های آبمار
کوته‌نوشتHyi
نام لاتینHydrus
بُعد0h05m - 4h40m
میل−۵۸° - −۸۲
چارَک (ربع آسمان)Hydri
پهنه۲۴۳ مربع درجه (شصت و یکمین)
ستارگان اصلی۳
ستاره‌های دارای سیاره۱
ستاره‌های درخشان‌تر از ۳.۰۰m۲
ستاره‌های نزدیک‌تر از ۱۰.۰۰ پارسک (۳۲.۶۲ سال نوری)۱
درخشان‌ترین ستارهبتا آبمار (۲٫۸۲m)
نزدیک‌ترین ستارهبتا آبمار
(۲۴٫۳۷ ly,  pc)
اجرام مسیهندارد
بارش‌های شهابیندارد
صور فلکی
هم‌جوار		ماهی زرین
جوی
ساعت
کوهمیز
هشتک
سیمرغ (مجاور از گوشه)
تور
توکان
رویت‌پذیر از عرض‌های جغرافیایی +۸° و −۹۰°.
بهترین مشاهده در ۲۱:۰۰ (۹ شب) در ماه نوامبر.

آبمار (به انگلیسی: Hydrus) یکی از کوچک‌ترین پیکرهای آسمانی است که در نیمکره جنوبی آسمان قرار دارد. ریشه نام لاتین‌اش به یکی از افسانه‌های یونانی برمی گردد.

آبمار در سال ۱۵۹۵ و توسط دو نفر به نام‌های «پیتر درکسزون» و «فردریک دهاتمن» کشف شد و توسط جاهان بایار و در سال ۱۶۰۳ نقشه‌کشی شد.[۱] فقط یک ستاره در آبمار به نام گاما آبمار نام دیگری برای چینی‌ها به نام فو پی دارد.

آبمار صورت فلکی کوچکی در اعماق نیم‌کره جنوبی آسمانی است. این پیکر آسمانی یکی از دوازده صورت فلکی بود که پتروس پلانسیوس آن را بر پایهٔ رصدهای پیتر دیرکزون کایزر و فردریک دو هاوتمن ابداع کرد و نخستین بار روی یک کرهٔ سماوی با قطر ۳۵ سانتی‌متر که در اواخر سال ۱۵۹۷ (یا اوایل ۱۵۹۸) در آمستردام توسط پلانسیوس و یودوکوس هوندیوس منتشر شد، نقش بست. نخستین ترسیم این صورت فلکی در یک اطلس آسمان، در کتاب اورانومتریا اثر یوهان بایر به سال ۱۶۰۳ انجام گرفت. نیکولاس-لوئی دو لاکای، کاوشگر و اخترشناس فرانسوی، در سال ۱۷۵۶ ستارگان درخشان‌تر آن را نقشه‌برداری و نام‌گذاری بایر کرد. نام این صورت فلکی به معنای «مار آبی نر» است، که در تقابل با مار باریک قرار دارد؛ صورت فلکی بسیار بزرگ‌تری که نمایانگر مار آبی ماده است. آبمار برای بیشتر ناظران نیم‌کره شمالی زیر افق باقی می‌ماند.

درخشان‌ترین ستارهٔ آن، بتا هیدری با قدر ظاهری ۲٫۸ است که همچنین نزدیک‌ترین ستارهٔ نسبتاً پرنور به ستاره قطبی (جنوبی) محسوب می‌شود. گاما هیدری یک غول سرخ متغیر است که بین قدر ۳٫۲۶ و ۳٫۳۳ نوسان می‌کند و قطر آن ۶۰ برابر خورشید است. در نزدیکی آن وی‌دبلیو آبمار قرار دارد که یکی از درخشان‌ترین نواخترهای کوتوله در آسمان است. تاکنون مشخص شده است که چهار سامانهٔ ستاره‌ای در آبمار دارای سیاره فراخورشیدی هستند، از جمله اچ‌دی ۱۰۱۸۰ که می‌تواند میزبان تا نه سیاره باشد.

تاریخچه

آبمار یکی از دوازده صورت فلکی بود که توسط اخترشناس، پتروس پلانسیوس، بر پایهٔ رصدهای آسمان جنوبی توسط کاوشگران هلندی، پیتر دیرکزون کایزر و فردریک دو هاوتمن تثبیت شد. این دو در نخستین سفر تجاری هلند به هند شرقی، معروف به «اِیرسته اسخیپ‌فارت» (Eerste Schipvaart)، دریانوردی کرده بودند. این صورت فلکی نخستین بار روی یک کرهٔ سماوی با قطر ۳۵ سانتی‌متر ظاهر شد که در اواخر ۱۵۹۷ (یا اوایل ۱۵۹۸) در آمستردام توسط پلانسیوس با همکاری یودوکوس هوندیوس منتشر گردید. نخستین ترسیم این صورت فلکی در یک اطلس آسمان در کتاب «اورانومتریا» اثر نقشه‌نگار آلمانی یوهان بایر در سال ۱۶۰۳ بود.[۲][۳] دو هاوتمن آن را در همان سال تحت نام هلندی De Waterslang به معنی «مار آبی» در فهرست ستارگان جنوبی خود گنجاند،[۴] که نشان‌دهندهٔ نوعی مار مشاهده شده در سفر بود نه یک موجود افسانه‌ای.[۵] کاوشگر و اخترشناس فرانسوی، نیکولاس-لوئی دو لاکای، در نسخه ۱۷۵۶ چرخه ستاره‌یاب خود از آسمان‌های جنوبی، آن را l’Hydre Mâle نامید تا آن را از مار باریک مؤنث متمایز کند. نام فرانسوی توسط ژان فورتین در سال ۱۷۷۶ برای «اطلس سماوی» (Atlas Céleste) او حفظ شد، در حالی که لاکای در سال ۱۷۶۳ برای کتاب بازنگری‌شدهٔ خود، Coelum Australe Stelliferum، نام آن را به آبمار (Hydrus) لاتین‌سازی کرد.[۶]

ویژگی‌ها

آبمار (پایین راست) در بخشی از «اورانومتریا» اثر یوهان بایر، نخستین حضور آن در یک اطلس آسمان.

آبمار با شکلی نامنظم،[۷] از جنوب شرقی با کوهمیز، از شرق با جوی، از شمال شرقی با ساعت و تور، از شمال با سیمرغ، از شمال غربی و غرب با توکان و از جنوب با هشتک هم‌مرز است؛ لاکای دُم آبمار را کوتاه کرد تا برای این صورت فلکیِ آخری که ترسیم کرده بود، جا باز کند.[۵] این صورت فلکی با پوشش ۲۴۳ درجه مربع و ۰٫۵۸۹٪ از آسمان شب، از نظر وسعت در میان ۸۸ صورت فلکی رتبهٔ ۶۱ را دارد.[۸] کوته‌نوشت سه حرفی این صورت فلکی، همان‌طور که توسط اتحادیه بین‌المللی اخترشناسی در سال ۱۹۲۲ تصویب شد، "Hyi" است.[۹] مرزهای رسمی صورت فلکی، همان‌طور که توسط اخترشناس بلژیکی اوژن ژوزف دلپورت در سال ۱۹۳۰ تعیین شد، با یک چندضلعی ۱۲ بخشی تعریف می‌شود. در دستگاه مختصات استوایی، مختصات بُعد این مرزها بین 00h 06.1m و 04h 35.1m قرار دارد، در حالی که مختصات میل بین ۵۷٫۸۵- درجه و ۸۲٫۰۶- درجه است.[۱۰] به عنوان یکی از صورت‌های فلکی اعماق جنوبی، در عرض‌های جغرافیایی شمالی‌تر از مدار ۲۶ درجه شمالی در نیم‌کره شمالی زیر افق باقی می‌ماند و در عرض‌های جغرافیایی جنوبی‌تر از مدار ۵۰ درجه در نیم‌کره جنوبی، پیراقطبی (دورقطبی) است.[۷] هرمان ملویل در رمان «موبی دیک» به آبمار و سفینه در زیر «آسمان‌های تابناک جنوبگان» اشاره می‌کند که نشان‌دهندهٔ دانش او از صورت‌های فلکی جنوبی حاصل از سفرهای شکار نهنگ است.[۱۱] خطی که بین محور بلند [[چلیپا (صورت فلکی)|چلیپا] تا بتا هیدری کشیده شود و سپس ۴٫۵ برابر امتداد یابد، نقطه‌ای را دقیقاً در جنوب نشان می‌دهد.[۱۲] آبمار در نیمه‌شبِ حدود ۲۶ اکتبر اوج‌رسی می‌کند (به اوج آسمان می‌رسد).[۱۳]

ویژگی‌ها

صورت فلکی آبمار آن‌گونه که با چشم غیرمسلح دیده می‌شود

ستارگان

کایزر و دو هاوتمن در واژه‌نامهٔ مالایی و ماداگاسکاری خود، پانزده ستاره را به این صورت فلکی اختصاص دادند؛ ستاره‌ای که بعدها آلفا آبمار نام گرفت سر را نشان می‌داد، گاما سینه را، و تعدادی ستاره که بعدها به توکان، تور، کوهمیز و ساعت اختصاص یافتند، بدن و دم را مشخص می‌کردند.[۱۴] لاکای در سال ۱۷۵۶، ۲۰ ستاره را نقشه‌برداری کرد و با نام‌گذاری بایر، آن‌ها را از آلفا تا تاو نامید. از این میان، او نشان‌های اتا، پی و تاو را هر کدام دو بار برای سه مجموعه از دو ستارهٔ نزدیک به هم استفاده کرد و امیکرون و خی را حذف نمود. او «رو» (Rho) را به ستاره‌ای اختصاص داد که اخترشناسان بعدی نتوانستند آن را پیدا کنند.[۱۵]

بتا هیدری، درخشان‌ترین ستاره در آبمار، ستاره‌ای زرد با قدر ظاهری ۲٫۸ است که در فاصلهٔ ۲۴ سال نوری از زمین قرار دارد.[۱۶] جرم این ستاره حدود ۱۰۴٪ جرم خورشیدی و شعاع آن ۱۸۱٪ شعاع خورشید است و درخشندگی آن به بیش از سه برابر خورشید می‌رسد.[۱۷] طیف‌سنجی نجومی این ستاره با رده‌بندی ستارگان G2 IV مطابقت دارد، که ردهٔ «IV» نشان می‌دهد این ستاره یک زیرغول است. بدین‌سان، این ستاره از نظر تکامل ستارگان اندکی جلوتر از خورشید است و ذخیرهٔ سوخت هیدروژن در ساختار ستاره‌ای (هسته) آن رو به اتمام است. این نزدیک‌ترین ستارهٔ زیرغول به خورشید و یکی از قدیمی‌ترین ستارگان در همسایگی منظومهٔ ماست. با سنی که بین ۶٫۴ تا ۷٫۱ میلیارد سال تخمین زده می‌شود، این ستاره شباهت‌هایی به چهرهٔ احتمالی خورشید در آینده‌ای بسیار دور دارد که آن را به جرمی جذاب برای اخترشناسان تبدیل کرده است.[۱۷] این ستاره همچنین نزدیک‌ترین ستارهٔ درخشان به ستاره قطبی (جنوبی) است.[۷]

در لبهٔ شمالی صورت فلکی و درست در جنوب غربی آخرالنهر، آلفا آبمار قرار دارد؛[۱۸] یک ستارهٔ زیرغول سفید با قدر ۲٫۹ که در فاصلهٔ ۷۲ سال نوری از زمین واقع شده است.[۱۹] این ستاره با ردهٔ طیفی F0IV,[۲۰] در حال خنک شدن و بزرگ شدن است، زیرا ذخیرهٔ هیدروژن خود را مصرف می‌کند. جرم آن دو برابر و پهنای آن ۳٫۳ برابر خورشید است و ۲۶ برابر درخشنده‌تر از آن می‌باشد.[۱۹] خطی که بین آلفا آبمار و [[بتا قنطورس] کشیده شود، توسط قطب جنوب سماوی به دو نیم تقسیم می‌شود.[۱۳]

در گوشهٔ جنوب شرقی صورت فلکی، گاما هیدری قرار دارد؛[۷] یک غول سرخ با ردهٔ طیفی M2III که در فاصلهٔ ۲۱۴ سال نوری از زمین واقع است.[۲۱] این یک ستارهٔ متغیر نیمه‌منظم است که بین قدر ۳٫۲۶ و ۳٫۳۳ نوسان می‌کند. رصدها در طول پنج سال نتوانستند تناوب (دوره‌مندی) آن را تعیین کنند.[۲۲] جرم آن حدود ۱٫۵ تا ۲ برابر خورشید است و تا حدود ۶۰ برابر قطر خورشید منبسط شده است. این ستاره با درخشندگی حدود ۶۵۵ برابر خورشید می‌تابد.[۲۳] در ۳ درجه‌ای شمال شرقی گاما، وی‌دبلیو آبمار قرار دارد که یک نواختر کوتوله از نوع اس‌یو خرس بزرگ (SU Ursae Majoris) است. این یک ستاره دوتایی نزدیک (هم‌جوار) است که از یک کوتوله سفید و ستاره‌ای دیگر تشکیل شده است؛ کوتولهٔ سفید مواد را از ستارهٔ دیگر به درون یک قرص برافزایشی درخشان می‌کشد. این سامانه‌ها با فوران‌های مکرر و ابرفوران‌های کمتر مکرر مشخص می‌شوند. فوران‌های عادی هموار هستند، در حالی که ابرفوران‌ها، «ابربرآمدگی» های (superhumps) کوتاهی از فعالیت شدید نشان می‌دهند.[۲۴] این ستاره که یکی از درخشان‌ترین نواخترهای کوتوله در آسمان است،[۲۵] دارای قدر پایهٔ ۱۴٫۴ است و می‌تواند در اوج فعالیت تا قدر ۸٫۴ روشن شود.[۲۴] بی‌ال آبمار سامانهٔ دوتایی نزدیک دیگری است که از یک ستارهٔ کم‌جرم و یک کوتولهٔ سفید با مغناطیس قوی تشکیل شده است. این‌ها که به عنوان متغیر قطبی یا ای‌ام هرکول (AM Herculis) شناخته می‌شوند، تابش‌های نوری و فروسرخ قطبیده و تابش‌های شدید پرتو ایکس نرم و سخت را با بسامد دوره چرخش کوتولهٔ سفید—که در این مورد ۱۱۳٫۶ دقیقه است—تولید می‌کنند.[۲۶]

در اینجا ترجمهٔ بخش‌های درخواستی با رعایت اصول نگارشی و واژگان فارسی مورد نظر شما ارائه می‌شود:

دو ستارهٔ دوتایی نوری قابل توجه در آبمار وجود دارند. پی آبمار که از پی۱ آبمار و پی۲ آبمار تشکیل شده است، با دوربین دوچشمی قابل تفکیک است.[۷] پی۱ در فاصلهٔ حدود ۴۷۶ سال نوری،[۲۷] یک غول سرخ با ردهٔ طیفی M1III است که قدر آن بین ۵٫۵۲ و ۵٫۵۸ تغییر می‌کند.[۲۸] پی۲ یک غول نارنجی با ردهٔ طیفی K2III و قدر ۵٫۷ است که در فاصلهٔ حدود ۴۸۸ سال نوری از زمین قرار دارد.[۲۹]

اتا آبمار دیگر دوتایی نوری است که از اتا۱ و اتا۲ تشکیل شده است.[۷] اتا۱ یک ستارهٔ رشتهٔ اصلی آبی-سفید با ردهٔ طیفی B9V است که گمان می‌رفت متغیر باشد[۳۰] و در فاصلهٔ بیش از ۷۰۰ سال نوری قرار دارد.[۳۱] اتا۲ دارای قدر ۴٫۷ و یک غول زرد با ردهٔ طیفی G8.5III در فاصلهٔ حدود ۲۱۸ سال نوری است[۳۲] که از رشتهٔ اصلی خارج شده (تکامل یافته) و در حال انبساط و خنک شدن است تا به یک غول سرخ تبدیل شود. محاسبات جرم آن نشان می‌دهد که به احتمال زیاد در بیشتر عمرش یک ستارهٔ رشتهٔ اصلی سفید نوع A با جرمی حدود دو برابر خورشید بوده است. سیاره‌ای به نام اتا۲ آبمار بی، با جرمی بیش از ۶٫۵ برابر جرم مشتری، در سال ۲۰۰۵ کشف شد که هر ۷۱۱ روز یک بار در فاصلهٔ ۱٫۹۳ واحد نجومی به دور اتا۲ می‌گردد.[۳۳]مشخص شده است که سه سامانهٔ دیگر دارای سیاره هستند، که مهم‌ترین آن‌ها ستارهٔ خورشیدسان اچ‌دی ۱۰۱۸۰ است. این ستاره هفت سیاره (و احتمالاً دو سیارهٔ اضافی، در مجموع نه سیاره) دارد که تا سال ۲۰۱۲ بیشترین تعداد در میان تمام سامانه‌های شناخته‌شده، حتی بیشتر از منظومهٔ حورشیدی، بوده است.[۳۴] این ستاره که در فاصلهٔ ۱۲۷ سال نوری (۳۹ پارسک) از زمین قرار دارد،[۳۵] دارای قدر ظاهری ۷٫۳۳ است.[۳۶]

جی‌جی ۳۰۲۱ یک خورشیدسان—ستاره‌ای بسیار شبیه به خورشید—است که در فاصلهٔ حدود ۵۷ سال نوری قرار دارد و دارای ردهٔ طیفی G8V و قدر ۶٫۷ است.[۳۷] این ستاره یک همدم سیاره غول‌پیکر (جی‌جی ۳۰۲۱ بی) دارد. این سیاره در فاصلهٔ حدود ۰٫۵ واحد نجومی از ستارهٔ خود می‌چرخد، حداقل جرمی برابر با ۳٫۳۷ برابر مشتری دارد و دورهٔ گردش آن حدود ۱۳۳ روز است.[۳۸] این سامانه پیچیده است، چرا که ستارهٔ کم‌نور جی‌جی ۳۰۲۱ بی در فاصلهٔ ۶۸ واحد نجومی به دور آن می‌چرخد؛ این ستاره یک کوتولهٔ سرخ با ردهٔ طیفی M4V است.[۳۹]

اچ‌دی ۲۰۰۰۳ ستاره‌ای با قدر ۸٫۳۷ است. این یک ستارهٔ رشتهٔ اصلی زرد با ردهٔ طیفی G8V است که اندکی خنک‌تر و کوچک‌تر از خورشید بوده و در فاصلهٔ حدود ۱۴۳ سال نوری قرار دارد. این ستاره دو سیاره دارد که جرم آن‌ها حدود ۱۲ و ۱۳٫۵ برابر جرم زمین است و دوره‌های گردششان به ترتیب کمتر از ۱۲ و ۳۴ روز می‌باشد.[۴۰]

اجرام ژرفای آسمان

آبمار تنها شامل اجرام کم‌نور در ژرفای آسمان است. آی‌سی ۱۷۱۷ جرمی در ژرفای آسمان بود که توسط اخترشناس دانمارکی، جان لوئیس امیل درایر، در اواخر سدهٔ نوزدهم کشف شد. جرمی که در مختصات مشاهده‌شدهٔ درایر قرار داشت دیگر آنجا نیست و اکنون یک معماست. به احتمال بسیار زیاد، این جرم یک دنباله‌دار کم‌نور بوده است.[۴۱] PGC 6240، معروف به کهکشان رز سفید، یک کهکشان مارپیچی غول‌پیکر است که توسط پوسته‌هایی شبیه به گلبرگ‌های رز احاطه شده و در فاصلهٔ حدود ۳۴۵ میلیون سال نوری از منظومهٔ شمسی واقع است. نکتهٔ غیرمعمول این است که این کهکشان دارای گروه‌هایی از خوشه‌های کروی با سه سن متمایز است که نشان‌دهندهٔ دوره‌هایی از شکل‌گیری پس‌فوران ستاره‌ای به دنبال ادغام با کهکشانی دیگر می‌باشد.[۴۲] این صورت فلکی همچنین حاوی یک کهکشان مارپیچی به نام ان‌جی‌سی ۱۵۱۱ است که نسبت به ناظران زمینی از لبه دیده می‌شود و به آسانی با تلسکوپ‌های آماتوری قابل مشاهده است.[۱۳]

ابر ماژلانی بزرگ که بخش عمدهٔ آن در ماهی زرین واقع شده، تا آبمار امتداد می‌یابد.[۴۳] خوشهٔ کروی NGC 1466 یکی از اجزای حاشیه‌ای این کهکشان است و شمار زیادی متغیر آرآر شلیاقی را در خود جای داده است. قدر این جرم ۱۱٫۵۹ است و تصور می‌شود که قدمت آن بیش از ۱۲ میلیارد سال باشد.[۴۴] دو ستاره، یکی اچ‌دی ۲۴۱۸۸ با قدر ۶٫۳ و دیگری اچ‌دی ۲۴۱۱۵ با قدر ۹٫۰، در نزدیکی آن و در پیش‌زمینه قرار دارند.[۱۳] ان‌جی‌سی ۶۰۲ متشکل از یک سحابی گسیلشی و یک خوشه ستاره‌ای بازِ جوان و درخشان است که یکی از اجزای بیرونی در لبهٔ شرقی ابر ماژلانی کوچک—که خود یک کهکشان اقماری برای راه شیری است—به‌شمار می‌آید.[۴۵] بخش عمدهٔ این ابر در صورت فلکی همسایه، توکان، قرار دارد.[۴۶]

منابع

  1. ↑ Chandra :: Photo Album :: Constellation Hydrus
  2. ↑ Ridpath, Ian. [(http://www.ianridpath.com/startales/bayer-southern.html) "Johann Bayer's Southern Star Chart"]. Star Tales. self-published. Retrieved 23 August 2013. {{cite web}}: Check |url= value (help)
  3. ↑ [(http://chandra.harvard.edu/photo/constellations/hydrus.html) "Hydrus (Water Snake)"]. Chandra X-ray Observatory. Retrieved 10 July 2012. {{cite web}}: Check |url= value (help)
  4. ↑ Ridpath, Ian. [(http://www.ianridpath.com/startales/startales1c.html#houtman) "Frederick de Houtman's Catalogue"]. Star Tales. self-published. Retrieved 11 September 2013. {{cite web}}: Check |url= value (help)
  5. 1 2 Ridpath, Ian. [(http://www.ianridpath.com/startales/hydrus.html) "Hydrus—the Lesser Water Snake"]. Star Tales. self-published. Retrieved 29 September 2013. {{cite web}}: Check |url= value (help)
  6. ↑ Ridpath, Ian. [(http://www.ianridpath.com/startales/lacaille.html) "Lacaille's Southern Planisphere of 1756"]. Star Tales. self-published. Retrieved 29 September 2013. {{cite web}}: Check |url= value (help)
  7. 1 2 3 4 5 6 Motz, Lloyd; Nathanson, Carol (1991). The Constellations: An Enthusiast's Guide to the Night Sky. London, United Kingdom: Aurum Press. pp. 385, 391. ISBN 978-1-85410-088-7.
  8. ↑ Bagnall, Philip M. (2012). [(https://books.google.com/books?id=KcIg02TKW6QC&pg=PA251) The Star Atlas Companion: What You Need to Know about the Constellations]. New York City: Springer. p. 251. ISBN 978-1-4614-0830-7. {{cite book}}: Check |url= value (help)
  9. ↑ Russell, Henry Norris (1922). "The New International Symbols for the Constellations". Popular Astronomy. 30: 469. Bibcode:1922PA.....30..469R.
  10. ↑ "Hydrus, Constellation Boundary". The Constellations. Archived from the original on 28 January 2023. Retrieved 11 September 2013.
  11. ↑ Zimmerman, Brett (1998). [(https://archive.org/details/hermanmelvillest0000zimm) Herman Melville: Stargazer]. Montreal, Quebec: McGill-Queen's University Press. pp. (https://archive.org/details/hermanmelvillest0000zimm/page/5) 5]. ISBN 978-0-7735-1786-8. {{cite book}}: Check |url= value (help)
  12. ↑ Stilwell. Alexander (2010). [(https://books.google.com/books?id=ZKRfAu1xfOMC&pg=PT201) Crisis Survival]. SAS and Elite Forces Survival Guide. London, United Kingdom: Amber Books. p. 201. ISBN 978-1-908696-06-9. {{cite book}}: Check |url= value (help)
  13. 1 2 3 4 Malin, David; Frew, David J. (1995). [(https://books.google.com/books?id=EQAYGmZT0o8C&pg=PA259) Hartung's Astronomical Objects for Southern Telescopes: A Handbook for Amateur Observers]. Cambridge, United Kingdom: Cambridge University Press. p. 259. ISBN 978-0-521-55491-6. {{cite book}}: Check |url= value (help)
  14. ↑ Knobel, Edward B. (1917). "On Frederick de Houtman's Catalogue of Southern Stars, and the Origin of the Southern Constellations". ام‌ان‌رس. 77 (5): 414–32 [422]. Bibcode:1917MNRAS..77..414K. doi:10.1093/mnras/77.5.414.
  15. ↑ Wagman, Morton (2003). Lost Stars: Lost, Missing and Troublesome Stars from the Catalogues of Johannes Bayer, Nicholas Louis de Lacaille, John Flamsteed, and Sundry Others. Blacksburg, ویرجینیا: The McDonald & Woodward Publishing Company. pp. 176–77. ISBN 978-0-939923-78-6.
  16. ↑ [(http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=Beta+hyi&NbIdent=1&Radius=2&Radius.unit=arcmin&submit=submit+id) "Beta Hydri"]. SIMBAD Astronomical Database. Centre de Données astronomiques de Strasbourg. Retrieved 11 September 2013. {{cite web}}: Check |url= value (help)
  17. 1 2 Brandão, I. M.; Doğan, G.; Christensen-Dalsgaard, J.; Cunha, M. S.; Bedding, T. R.; Metcalfe, T. S.; Kjeldsen, H.; Bruntt, H.; et al. (March 2011). "Asteroseismic Modelling of the Solar-type Subgiant Star β Hydri". Astronomy & Astrophysics. 527: A37. arXiv:1012.3872. Bibcode:2011A&A...527A..37B. doi:10.1051/0004-6361/201015370. S2CID 37441284.
  18. ↑ Moore, Patrick (2005). [(https://archive.org/details/observersyearnig00moor) The Observer's Year: 366 Nights of the Universe] (2nd ed.). New York City: Springer. p. (https://archive.org/details/observersyearnig00moor/page/n149) 4]. ISBN 978-1-85233-884-8. {{cite book}}: Check |url= value (help)
  19. 1 2 Kaler, Jim. [(http://stars.astro.illinois.edu/sow/alphahyi.html) "Alpha Hydri"]. Stars. University of Illinois. Retrieved 12 September 2013. {{cite web}}: Check |url= value (help)
  20. ↑ [(http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=Alpha+hydri&NbIdent=1&Radius=2&Radius.unit=arcmin&submit=submit+id) "LTT 1059—High Proper-motion Star"]. SIMBAD Astronomical Database. Centre de Données astronomiques de Strasbourg. Retrieved 12 September 2013. {{cite web}}: Check |url= value (help)
  21. ↑ [(http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=Gamma+hydri&NbIdent=1&Radius=2&Radius.unit=arcmin&submit=submit+id) "Gamma Hydri—Variable Star"]. SIMBAD Astronomical Database. Centre de Données astronomiques de Strasbourg. Retrieved 12 September 2013. {{cite web}}: Check |url= value (help)
  22. ↑ Tabur, V.; Bedding, T. R.; Kiss, L. L.; Moon, T. T.; Szeidl, B.; Kjeldsen, H. (2009). "Long-term Photometry and Periods for 261 Nearby Pulsating M Giants". Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. 400 (4): 1945–61. arXiv:0908.3228. Bibcode:2009MNRAS.400.1945T. doi:10.1111/j.1365-2966.2009.15588.x. S2CID 15358380.
  23. ↑ Kaler, Jim. [(http://stars.astro.illinois.edu/sow/gammahyi.html) "Gamma Hydri"]. Stars. University of Illinois. Retrieved 12 September 2013. {{cite web}}: Check |url= value (help)
  24. 1 2 BSJ (19 July 2010). [(http://www.aavso.org/vsots_vwhyi) "VW Hydri"]. AAVSO Website. American Association of Variable Star Observers. Retrieved 12 September 2013. {{cite web}}: Check |url= value (help)
  25. ↑ Vogt, N. (1974). "Photometric Study of the Dwarf Nova VW Hydri". Astronomy and Astrophysics. 36: 369–78. Bibcode:1974A&A....36..369V.
  26. ↑ Middleditch, John; Imamura, James N.; Steiman-Cameron, Thomas Y. (1997). "Discovery of Quasi-periodic Oscillations in the AM Herculis Object BL Hydri". Astrophysical Journal. 489 (2): 912–16. Bibcode:1997ApJ...489..912M. doi:10.1086/304834.
  27. ↑ [(http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=Pi1+hydri&NbIdent=1&Radius=2&Radius.unit=arcmin&submit=submit+id) "HR 667"]. SIMBAD Astronomical Database. Centre de Données astronomiques de Strasbourg. Retrieved 12 September 2013. {{cite web}}: Check |url= value (help)
  28. ↑ [(http://www.aavso.org/vsx/index.php?view=detail.top&oid=39391) "NSV 767"]. International Variable Star Index. AAVSO. 18 January 2010. Retrieved 12 September 2013. {{cite web}}: Check |url= value (help)
  29. ↑ [(http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=Pi2+hydri&NbIdent=1&Radius=2&Radius.unit=arcmin&submit=submit+id) "HR 678"]. SIMBAD Astronomical Database. Centre de Données astronomiques de Strasbourg. Retrieved 12 September 2013. {{cite web}}: Check |url= value (help)
  30. ↑ [(http://www.aavso.org/vsx/index.php?view=detail.top&oid=16482) "Eta1 Hydri"]. International Variable Star Index. AAVSO. 4 January 2010. Retrieved 12 September 2013. {{cite web}}: Check |url= value (help)
  31. ↑ [(http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=Eta1+Hyi&NbIdent=1&Radius=2&Radius.unit=arcmin&submit=submit+id) "Eta 1Hydri—Variable Star"]. SIMBAD Astronomical Database. Centre de Données astronomiques de Strasbourg. Retrieved 12 September 2013. {{cite web}}: Check |url= value (help)
  32. ↑ [(http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=Eta2+Hyi&NbIdent=1&Radius=2&Radius.unit=arcmin&submit=submit+id) "HR 570—Star"]. SIMBAD Astronomical Database. Centre de Données astronomiques de Strasbourg. Retrieved 27 September 2013. {{cite web}}: Check |url= value (help)
  33. ↑ Setiawan, J.; Rodmann, J.; Da Silva, L.; Hatzes, A. P.; Pasquini, L.; Von Der Lühe, O.; De Medeiros, J. R.; Döllinger, M. P.; et al. (2005). "A Substellar Companion Around the Intermediate-mass Giant star HD 11977". Astronomy & Astrophysics. 437 (2): L31–L34. arXiv:astro-ph/0505510. Bibcode:2005A&A...437L..31S. doi:10.1051/0004-6361:200500133. S2CID 6362483.
  34. ↑ Tuomi, Mikko (April 2012). "Evidence for 9 planets in the 10180 system". Astronomy & Astrophysics. 543: A52. arXiv:1204.1254. Bibcode:2012A&A...543A..52T. doi:10.1051/0004-6361/201118518. S2CID 15876919.
  35. ↑ Gill, Victoria (24 August 2010). [(https://www.bbc.co.uk/news/science-environment-11070991) "Rich exoplanet system discovered"]. BBC News. Retrieved 24 August 2010. {{cite news}}: Check |url= value (help)
  36. ↑ [(http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-basic?Ident=HD+10180) "HD 10180—Star"]. SIMBAD. Centre de Données astronomiques de Strasbourg. Retrieved 13 September 2013. {{cite web}}: Check |url= value (help)
  37. ↑ [(http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=GJ+3021&NbIdent=1&Radius=2&Radius.unit=arcmin&submit=submit+id) "HD 1237—Pre-main sequence Star"]. SIMBAD. Centre de Données astronomiques de Strasbourg. Retrieved 28 September 2013. {{cite web}}: Check |url= value (help)
  38. ↑ Naef, D.; Mayor, M.; Pepe, F.; Queloz, D.; Santos, N. C.; Udry, S.; Burnet, M. (2001). "The CORALIE survey for southern extrasolar planets V. 3 new extrasolar planets". Astronomy and Astrophysics. 375 (1): 205–18. arXiv:astro-ph/0106255. Bibcode:2001A&A...375..205N. doi:10.1051/0004-6361:20010841. S2CID 16606841.
  39. ↑ Chauvin, G.; Lagrange, A. -M.; Udry, S.; Mayor, M. (2007). "Characterization of the Long-period Companions of the Exoplanet Host Stars: HD 196885, HD 1237 and HD 27442". Astronomy and Astrophysics. 475 (2): 723–27. arXiv:0710.5918. Bibcode:2007A&A...475..723C. doi:10.1051/0004-6361:20067046. S2CID 16950822.
  40. ↑ Brandão, I. M.; Dogan, G.; Christensen-Dalsgaard, J.; Cunha, M. S.; Bedding, T. R.; Metcalfe, T. S.; Kjeldsen, H.; Bruntt, H.; Arentoft, T. (2011). "The HARPS search for southern extra-solar planets XXXIV. Occurrence, mass distribution and orbital properties of super-Earths and Neptune-mass planets". arXiv:1109.2497 [astro-ph.EP].
  41. ↑ Bagnall, Philip M. (2012). [(https://books.google.com/books?id=KcIg02TKW6QC&pg=PA251) The Star Atlas Companion: What You Need to Know about the Constellations]. New York City: Springer. pp. 251–52. ISBN 978-1-4614-0830-7. {{cite book}}: Check |url= value (help)
  42. ↑ Maybhate, Aparna; Goudfrooij, Paul; Schweizer, François; Puzia, Thomas; Carter, David (2007). "Evidence for Three Subpopulations of Globular Clusters in the Early-Type Poststarburst Shell Galaxy AM". Astronomical Journal. 1729. 134 (5): 139–655. arXiv:0707.3133. Bibcode:2007AJ....134.1729M. doi:10.1086/521817. S2CID 12557470.
  43. ↑ Ellyard, David; Tirion, Wil (2008) [1993]. [(https://books.google.com/books?id=5Gn0ivM4EK0C&pg=PA48) The Southern Sky Guide] (3rd ed.). Port Melbourne, Victoria: Cambridge University Press. p. 48. ISBN 978-0-521-71405-1. {{cite book}}: Check |url= value (help)
  44. ↑ Westerlund, Bengt E. (1997). [(https://books.google.com/books?id=OSiPrgHFOYUC&pg=PA57) "The Age Distribution of Cloud Clusters"]. The Magellanic Clouds. Cambridge, United Kingdom: Cambridge University Press. p. 57. ISBN 978-0-521-48070-3. {{cite book}}: Check |chapter-url= value (help)
  45. ↑ Bakich, Michael E. (2010). [(https://books.google.com/books?id=qEhpS7d5ZdAC&pg=PA373) 1001 Celestial Wonders to See Before You Die: The Best Sky Objects for Star Gazers]. New York City: Springer. p. 373. ISBN 978-1-4419-1777-5. {{cite book}}: Check |url= value (help)
  46. ↑ {{cite book|author1=Moore, Patrick |author2=Tirion, Wil |title=Cambridge Guide to Stars and Planets|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge, United Kingdom |date=1997|page=[(https://archive.org/details/cambridgeguideto00moor/page/194) 194]|isbn=978-0-521-58582-8|url=(https://archive.org/details/cambridgeguideto00moor)%7Curl-access=registration}}
  • Ian Ridpath and Wil Tirion (2007). Stars and Planets Guide, Collins, London. ISBN 978-0-00-725120-9. Princeton University Press, Princeton. ISBN 978-0-691-13556-4.

پیوند به بیرون



در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ آبمار موجود است.
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.