آرداک مانوکیان

اسقف اعظم آرداک مانوکیان
اسقف اعظم ارمنی‌های تهران
نام بومی	آرداک مانوکیان
کلیسا	کلیسای حواری ارمنی
جانشین	سبوه سرکیسیان
اطلاعات فردی
زادهٔ	۲۲ ژانویهٔ ۱۹۳۱ بیروت، لبنان
درگذشت	۱۵ اکتبر ۱۹۹۹ (۶۸ سال) تهران، ایران
خاکسپاری	کلیسای سرکیس مقدس
ملیت	ارمنی‌های لبنان
مذهب	کلیسای حواری ارمنی

آرداک مانوکیان (به زبان ارمنی Արտակ արքեպիսկոպոս Մանուկյան - به زبان لاتین Ardak Manoukian)، (زادهٔ ۲۲ ژانویه ۱۹۳۱ میلادی در بیروت، لبنان - درگذشته ۱۵ اکتبر ۱۹۹۹^[۱] در تهران، ایران)، اسقف اعظم ارمنی‌های تهران از سال ۱۹۶۱ تا ۱۹۹۹ (میلادی) بود.

در سال ۲۲ ژانویهٔ ۱۹۳۱ (۲ بهمن ۱۳۰۹) در بیروت به دنیا آمد. بعد از فراگیری علوم دینی در مدرسهٔ مذهبی کیلیکیه و کسب مقامات مذهبی از دانشگاه الهیات لوزان فارغ‌التحصیل شده و به مقام‌های عالی کلیسایی نائل گردید.

وی در سال ۱۹۵۹ (۱۳۳۸) به عنوان رهبر دینی ارمنی‌های تهران منصوب گشت. در طی دوران خدمتش کلیساهای کلیسای تارگمانچاتس مقدس، کلیسای سرکیس مقدس و کلیسای گریگور لوساووریچ مقدس در تهران و کلیسای مسروپ مقدس احداث و مقر خلیفه‌گری تهران به صورت رسمی افتتاح گردید.

اسقف اعظم آرداک مانوکیان به مدت چند سال مدرس رشتهٔ زبان و ادبیات ارمنی دانشگاه تهران بود.

اسقف اعظم آرداک مانوکیان در ۱۵ اکتبر ۱۹۹۹ (۲۳ مهر ۱۳۷۸) در تهران درگذشت و در کلیسای سرکیس مقدس به خاک سپرده شد.

از وی ۳۴ عنوان کتاب در زمینه‌های مذهبی، اخلاقی، تاریخی و تحقیقی به چاپ رسیده است که برخی از آن‌ها به فارسی و انگلیسی نیز ترجمه شده‌اند. از جمله آثار وی عبارتنداز: «اعیاد کلیسای ارمنی»، «سایه، روشن»، «نقش آب در مراسم مذهبی»، «خاطرات یک سنگ»، «دو قطب»، «فرهنگ و دین» و همچنین مجموعه اشعار «خورشید در شب»، «انعکاس بر روی کره» و غیره. وی همچنین مؤلف کتاب‌های دینی مدارس ارمنی است.

• 
  آرداک مانوکیان، اسقف اعظم ارمنی‌های تهران، با سید روح‌الله خمینی در مدرسه علوی، فوریه ۱۹۷۹

• لازاریان، ژانت د (۱۳۸۲). «روحانیون». دانشنامه ایرانیان ارمنی. تهران: انتشارات هیرمند. صص. ۷۶–۷۵. شابک ۹۶۴-۶۹۷۴-۵۰-۳.
• «درگذشت آرتاک مانوکیان خلیفه ارمنیان حوزه تهران». فصلنامه فرهنگی پیمان. سال سوم (۹ و ۱۰). پاییز و زمستان ۱۳۷۸.
• روبرت صافاریان. «موزه اسقف اعظم آرداک مانوکیان، موزه ارامنه ایران (به مناسبت پنجمین سالگرد تأسیس آن)». hooys.com. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۹ نوامبر ۲۰۱۵.
• «موزهٔ آرداک مانوکیان، موزهٔ ارمنیان تهران - شورای خلیفه گری ارامنه». tehranprelacy.com.
• اسدی، بیژن (۱۳۷۹). نخبگان خاورمیانه. مرکز پژوهش‌های علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه. ص. ۳۲۹.