آفریکانرها

آفریکانرها (به آفریکانس: ‎[afriˈkɑːnərs]‎) یک گروه قومی در جنوب آفریقا هستند که عمدتاً از نوادگان مهاجران هلندی تشکیل شده‌اند که نخستین بار در سال ۱۶۵۲ به دماغه امید نیک رسیدند. تا سال ۱۹۹۴، آنان بر سیاست آفریقای جنوبی و همچنین بر بخش‌های تجاری و کشاورزی کشور تسلط داشتند.

زبان آفریکانس، زبانی که از گویش هلندیِ استان هلند جنوبی تکامل یافته است، زبان مادری آفریکانرها و بیشتر کالرْدهای کیپ است. بر اساس سرشماری ملی آفریقای جنوبی در سال ۲۰۲۲، ۱۰٫۶٪ از مردم این کشور اعلام کردند که آفریکانس زبان اول مورد استفاده در خانهٔ آنان است؛ بدین ترتیب، آفریکانس پس از زولو و خوسا سومین زبان رایج خانگی در کشور به شمار می‌رود.

ورود دریانورد پرتغالی، واسکو دا گاما، به کالیکوتِ هند در سال ۱۴۹۸، راهی برای دسترسی آزاد از اروپای غربی به آسیا از طریق دماغه امید نیک گشود. این دسترسی، تأسیس و حفاظت از ایستگاه‌های بازرگانی در امتداد سواحل آفریقا و آسیا را ضروری ساخت. پرتغالی‌ها در سال ۱۴۸۸ در خلیج موسل پهلو گرفتند، دو سال بعد خلیج تیبل را کاوش کردند و تا سال ۱۵۱۰ به غارت مناطق داخلی پرداختند. اندکی بعد، جمهوری هلند کشتی‌های تجاری به هند اعزام کرد و در سال ۱۶۰۲ کمپانی هند شرقی هلند (Vereenigde Oostindische Compagnie؛ VOC) را بنیان نهاد.

با افزایش حجم ترافیک دریایی که از دماغه عبور می‌کرد، VOC بندر طبیعی آن را به‌عنوان نقطه‌ای ایده‌آل برای آب‌گیری در سفر طولانی به شرق آسیا تشخیص داد و در سال ۱۶۵۲ یک ایستگاه تدارکاتی در آنجا تأسیس کرد. مقام‌های VOC با اسکان دائمی اروپاییان در امپراتوری بازرگانی خود موافق نبودند؛ با این حال، در طول ۱۴۰ سال حاکمیت هلند، بسیاری از کارمندان VOC بازنشسته شدند یا اخراج گشتند و به‌عنوان شهروندان خصوصی در آنجا ماندند. افزون بر این، نیازهای تأمین تدارکات برای پادگان‌های محلی و ناوگان‌های عبوری، اداره را واداشت تا به برخی کارکنان وضعیت «آزاد» اعطا کند و آنان را ملزم سازد که به کشاورزان مستقل تبدیل شوند.

با تشویق موفقیت این تجربه، شرکت از سال ۱۶۸۵ تا ۱۷۰۷ امکان عبور رایگان را برای خانواده‌های هلندیِ مایل به اسکان در دماغه فراهم کرد. در سال ۱۶۸۸، این شرکت اسکان ۲۰۰ پناهندهٔ هوگنوت فرانسوی را که به‌دنبال فرمان فونتن‌بلو مجبور به تبعید شده بودند، حمایت مالی کرد. شرایطی که هوگنوت‌ها بر اساس آن مهاجرت کردند، همان شرایطی بود که به سایر اتباع VOC پیشنهاد می‌شد، از جمله عبور رایگان و تأمین تجهیزات لازم کشاورزی به‌صورت اعتباری.

تلاش‌های پیشین برای کشت تاکستان یا بهره‌برداری از باغ‌های زیتون برای تولید میوه ناموفق بوده بود، و امید می‌رفت که مهاجران هوگنوت که به کشاورزی مدیترانه‌ای خو گرفته بودند، در جایی موفق شوند که هلندی‌ها ناکام مانده بودند. آنان با سربازان VOC که از آسیا بازمی‌گشتند—عمدتاً آلمانی‌هایی که از طریق شبکهٔ گستردهٔ جذب نیروی شرکت به آمستردام هدایت و سپس به ماورای دریاها اعزام می‌شدند—تقویت شدند. با وجود ملیت‌های گوناگون، این مهاجران از یک زبان مشترک استفاده می‌کردند و نگرش‌های مشابهی نسبت به سیاست داشتند. ویژگی‌های مشترک آنان مبنایی برای شکل‌گیری هویت و آگاهی آفریکانری فراهم آورد.

در سدهٔ بیستم، ملی‌گرایی آفریکانری در قالب احزاب سیاسی و انجمن‌های بسته‌ای مانند برودر بوند بروز یافت. در سال ۱۹۱۴، حزب ملی برای ترویج منافع آفریکانرها تأسیس شد. این حزب با پیروزی در انتخابات عمومی سال ۱۹۴۸ به قدرت رسید. حزب ملی به‌خاطر اجرای سیاست سخت‌گیرانهٔ جداسازی نژادی (آپارتاید) و اعلام جمهوری آفریقای جنوبی در سال ۱۹۶۱ شناخته می‌شود.

پس از دهه‌ها ناآرامی داخلی و تحریم‌های بین‌المللی که به مذاکرات دوجانبه و چندجانبه برای پایان دادن به آپارتاید انجامید، آفریقای جنوبی در سال ۱۹۹۴ نخستین انتخابات چندنژادی خود را با حق رأی همگانی برگزار کرد. در نتیجهٔ این انتخابات، حزب ملی از قدرت کنار رفت و سرانجام در سال ۲۰۰۵ منحل شد.

نیاکان ایشان مهاجرانی هلندی بودند که در سده‌های هفدهم و هجدهم میلادی به این سرزمین آمدند و سپس مردمانی دیگر با تبارهای آلمانی، فرانسوی، بلژیکی و اسکاندیناوی با ایشان آمیخته شدند. تا سال ۱۹۹۴ کشاورزی و سیاست در آفریقای جنوبی در تسلط ایشان بود. آفریکانس زبان نخست آفریکانرها و بیشتر رنگین‌پوستان کیپ و سومین زبان رایج در آفریقای جنوبی است. این زبان حاصل درآمیزی زبان هلندی رایج در هلند جنوبی با واژه‌هایی گرفته‌شده از بردگان هند شرقی هلند (اندونزی کنونی) و ماداگاسکار است. آفریکانرهای پیرامون ۵٫۲٪ جمعیت آفریقای جنوبی را شامل می‌شوند. مجموع جمعیت ایشان پیرامون ۳٫۵ میلیون تن برآورد می‌شود.

از ۱۹۹۴ میلادی تعدادی از سفیدپوستان آفریقای جنوبی دست به مهاجرت از این کشور زدند. امروزه پیرامون ۱۰۰هزار آفریکانر در نامیبیا می‌زیند. تعداد قابل توجهی از ایشان نیز به کشورهای عضو اتحادیه کشورهای همسود کوچیده‌اند. هلند، امارات متحده عربی و ایالات متحده آمریکا نیز شماری از آفریکانرهای مهاجر را به خود پذیرفته‌اند. در ۲۰۱۱ میلادی نیز شماری از آفریکانرهای برای کمک به کشاورزی در بحران گرجستان به این کشور نقل مکان کرده‌اند.

آفریکانرها سنت ادبی به‌نسبت بلندی دارند و شاعران و نویسندگان برجسته‌ای داشته‌اند، از جمله جان ماکسول کوتسی برندهٔ جایزه نوبل.

• بوئرها

• مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Afrikaners». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۶ اکتبر ۲۰۱۶.