آموزش در زامبیا
آموزش در زامبیا در سطوح گوناگونی سازمان‌دهی شده‌است. آموزش پایه به سه سطح تقسیم می‌شود: ابتدایی، متوسطه پایین و متوسطه بالا. آموزش عالی در زامبیا در سال‌های اخیر به دلیل افزایش دانشگاه‌ها و کالج‌های خصوصی پیشرفت چشمگیری داشته‌است. بزرگ‌ترین دانشگاه دولتی این کشور دانشگاه زامبیا است که در پایتخت لوساکا در کنار جاده بزرگ شرقی واقع است و دانشجویان داخلی و بین‌المللی زیادی را پذیرش می‌کند.
دانشگاه کوپربلت دومین دانشگاه بزرگ دولتی است که در استان کوپربلت در شهر کیتو قرار دارد. جوان‌ترین دانشگاه دولتی دانشگاه مولونگوشی است که پردیس اصلی آن ۲۶ کیلومتر شمال کابووی جای دارد. افزون بر اینها، دانشگاه‌های کوچک‌تر متعددی اعم از دولتی و خصوصی نیز در این کشور فعالیت می‌کنند.
آموزش در زامبیا با کمبود منابع مزمن روبه‌روست و استانداردهای آموزشی در بسیاری از مدارس پایین است. با این حال، سازمان‌های خیریه متعددی در داخل و خارج از کشور برای بهبود وضعیت آموزش، به‌ویژه برای کودکان آسیب‌پذیر، تلاش می‌کنند.
آموزش پیش‌دبستانی، ابتدایی و متوسطه
آموزش ابتدایی در زامبیا پایه و اساس نظام آموزشی این کشور به‌شمار می‌رود و از پایه اول تا هفتم را دربرمی‌گیرد. دانش‌آموزان در پایان پایه هفتم باید در آزمون‌های شورای امتحانات زامبیا شرکت کنند.[۲] مدارس ابتدایی در سراسر کشور پراکنده‌اند و زامبیا نزدیک به ۱۱۰ بخش دارد. مدارس ابتدایی در مالکیت دولت، بخش خصوصی یا جوامع محلی هستند. معلمان این مدارس اغلب به‌صورت داوطلبانه یا با حقوق اندک کار می‌کنند، مگر آنکه مدرسه مورد حمایت مؤسسات خیریه باشد.
با استثنای چند مدرسه خصوصی برتر، مدارس زامبیا با کمبود مزمن منابع آموزشی روبه‌رویند و سطح آموزشی بسیار پایین است. برخی مدارس جامعه‌محور کارمزد قابل توجهی دریافت می‌کنند و به مدارس خصوصی درجه پایین شباهت دارند، اما بیشتر آنها بسیار ارزان هستند و به دانش‌آموزانی خدمت می‌دهند که مدرسه دولتی محلی برایشان دور یا غیرقابل‌دسترس است.
سطوح آموزشی در زامبیا به شرح زیر است:
- آموزش پیش‌دبستانی، مهدکودک و دوره آمادگی
- ابتدایی، پایه‌های ۱ تا ۷
- متوسطه پایین، پایه‌های ۸ تا ۹
- متوسطه بالا، پایه‌های ۱۰ تا ۱۲
پس از پایان دوره ابتدایی، دانش‌آموزان می‌توانند مستقیماً وارد دوره متوسطه شوند. متأسفانه در برخی مناطق زامبیا هیچ مدرسه متوسطه‌ای وجود ندارد. در مناطق روستایی، برخی دانش‌آموزان برای دسترسی به آموزش ابتدایی مسیرهای طولانی را طی می‌کنند که این خود مانعی جدی در راه آموزش نسل‌های آینده بوده‌است.
نظام آموزشی
نظام آموزشی زامبیا دارای چهار سطح است:
سطح آموزش پیش‌دبستانی
- مهدکودک
- دوره آمادگی (بدون آزمون ملی)
سطح ابتدایی
- پایه‌های ۱ تا ۷
- آموزش در این سطح در تمام مدارس دولتی رایگان است. (آزمون ملی)
دوره متوسطه پایین
- پایه‌های ۸ تا ۹
- از نظر تئوری رایگان است، اما الزامات متعددی وجود دارد.
دوره متوسطه بالا
- پایه‌های ۱۰ تا ۱۲
- آموزش در این سطح از سال ۲۰۲۲ در تمام مدارس دولتی و مدارس با کمک مالی دولتی رایگان است.
- نظام آموزشی GCSE
- آزمون ASAT در پایه ۹
آموزش عالی
در زامبیا سه دانشگاه دولتی و چندین مدرسه فنی وجود دارد که آموزش عالی ارائه می‌دهند. وزارت علوم، فناوری و آموزش حرفه‌ای (MSTVT) نیز در سال ۱۹۹۲ برای پیشبرد رشد در حوزه‌های فناوری تأسیس شد.[۳][۴][۵] فرصت‌های آموزشی فراتر از دوره متوسطه در زامبیا محدود است. پس از پایان دوره متوسطه، دانش‌آموزان عمدتاً در کالج‌های مختلف سراسر کشور به تحصیل ادامه می‌دهند. پذیرش در این مراکز معمولاً بر اساس توانایی علمی انجام می‌شود و رقابت برای کسب جایگاه بسیار شدید است.
معرفی شهریه در اواخر دهه ۱۹۹۰ آموزش دانشگاهی را برای برخی افراد غیرقابل‌دسترس کرده‌است، هرچند دولت به صورت نظری بورس‌های تحصیلی دولتی فراهم می‌کند. دانشگاه کوپربلت در اواخر دهه ۱۹۸۰ افتتاح شد و بیشتر محوطه سابق دانشگاه صنعتی در کیتو را در خود جای داد.[۶][۷] چندین کالج تربیت معلم نیز دوره‌های دوساله آموزشی ارائه می‌دهند و بیمارستان‌های میسیونری در سراسر کشور آموزش پرستاری با استانداردهای بین‌المللی فراهم می‌کنند. چندین مدرسه مسیحی نیز آموزش در سطح حوزه دینی (سمینری) ارائه می‌دهند.
دانشگاه‌های اصلی زامبیا عبارت‌اند از:
- دانشگاه زامبیا (UNZA)
- دانشگاه کوپربلت (CBU)
- دانشگاه مولونگوشی (MU)
- دانشگاه گیدئون رابرت (GRU)
- دانشگاه آمریکایی تکسیلا زامبیا (TAU)
- DMI St. Eugene University (DMISEU)
- دانشگاه لوساکا (UNILUS)
- دانشگاه روسانگو (RU)
- دانشگاه کاوندیش زامبیا (CUZ)
- Lusaka Apex Medical University (LAMU)
- دانشگاه آزاد زامبیا (ZOU)
- Woodlands University College
- دانشگاه کوامه نکرومه (KWANU)
- University of Africa (UOA)
- University of Barotseland
- Information and Communication University (ICU)
- Mukuni University (MU)
- دانشگاه ایدن
- Kitwe College University of Education
- Africa Research University (ARU)
مراکز دیگر آموزش عالی
افزون بر دانشگاه‌ها و کالج‌های یادشده، کشور دارای یکی از قدیمی‌ترین مراکز آموزش از راه دور است. کالج آموزش از راه دور زامبیا (ZACODE)، پیشتر با نام کالج ملی مکاتبه‌ای شناخته می‌شد، از سال ۱۹۶۳ فعالیت داشته‌است. این کالج در ابتدا در کالج اولین هون مستقر بود و سپس از لوساکا به لوانشیا منتقل شد. این کالج زمانی ۳۰٬۰۰۰ دانش‌آموز داشت.
مراکز تکمیلی آموزش عالی شامل موارد زیر می‌شوند:
حمایت سازمان‌های خیریه
سازمان‌های خیریه متعددی از مدارس و دانش‌آموزان زامبیا حمایت می‌کنند تا آنها بتوانند تحصیل خود را به پایان برسانند. صندوق سیسیلی هزینه تحصیل بیش از ۱۱٬۰۰۰ کودک را (تا ژوئن ۲۰۱۰) تأمین می‌کند[۱۶] و مدرسه جامعه بوافانو در لوساکا را به‌طور کامل تأمین مالی می‌کند.[۱۷] Brighter Futures Zambia هزینه تحصیل کودکان یتیم و آسیب‌پذیر در منزه در استان جنوبی را پوشش می‌دهد. Impact Network ده مدرسه در استان شرقی زامبیا را با استفاده از مدل نوآورانه یادگیری الکترونیکی اداره می‌کند.[۱۸] سازمان‌های کمفد و Bakashana نیز از زنان و دختران جوان در زامبیا برای تکمیل تحصیلات مدرسه‌ای حمایت می‌کنند. مدرسه خیریه Sun-spring آموزش پایه رایگان به کودکان یتیم و آسیب‌پذیر در محله نگ‌امبه در حومه لوساکا ارائه می‌دهد.[۱۹]
جستارهای وابسته
- فهرست مدارس زامبیا
- فهرست دانشگاه‌های زامبیا
- کتاب‌شناسی تاریخ زامبیا
منابع
- ↑ «Budget Speeches». Republic of Zambia Ministry of Finance. ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۱۰ مارس ۲۰۱۷.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Examinations Council of Zambia | An Examining Body of Excellence» (به انگلیسی آمریکا). دریافت‌شده در ۲۴ مه ۲۰۲۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Glavin, Chris (13 مارس 2019). "Higher Education in Zambia | K12 Academics". www.k12academics.com (in English). Archived from the original on 19 مه 2021. Retrieved 19 مه 2021.
- ↑ Kelly، M. J. (۱۹۹۹). The origins and development of education in Zambia: from pre-colonial times to ۱۹۹۶: a book of notes and readings. Lusaka, Zambia: Image Publishers. شابک ۹۹۸۲-۸۳۹-۰۰-۴. OCLC 45419429.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Explore the Network». UNESCO. دریافت‌شده در ۲۹ مه ۲۰۲۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Carmody، Brendan Patrick (۲۰۰۴). The evolution of education in Zambia. Lusaka, Zambia: Bookworld Publishers. شابک ۹۹۸۲-۲۴-۰۲۷-۷. OCLC 60359713.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Explore the Network». unirank.org/reviews/۴۹۱۸.htm. دریافت‌شده در ۲۹ مه ۲۰۲۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «National Institute of Public Administration | The best Training Institution». nipa.ac.zm (به انگلیسی آمریکا). دریافت‌شده در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Northern Technical College (NORTEC) – Creative Minds and Hands». nortec.edu.zm (به انگلیسی آمریکا). بایگانی‌شده از اصلی در ۵ دسامبر ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Home». nrdc.biz. دریافت‌شده در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Evelyn Hone College of applied Arts and Commerce». evelynhone.edu.zm (به انگلیسی آمریکا). بایگانی‌شده از اصلی در ۲۱ ژوئن ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «The University Teaching Hospital». uth.gov.zm (به انگلیسی آمریکا). دریافت‌شده در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "Ngoma Dolce Music Academy". Ngoma Dolce Music Academy (in English). Retrieved 24 نوامبر 2018.
- ↑ «Northrise University – Empowering the people of Zambia, one student at a time» (به انگلیسی آمریکا). Northrise University. دریافت‌شده در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۸.
{{cite web}}:|archive-date=نیازمند|archive-url=است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) نگهداری یادکرد:خدمت بایگانی منسوخ (رده) نگهداری یادکرد:وضعیت پیوند (رده) - ↑ "Chikankata Mission, Zambia – Chikankata Mission". www1.salvationarmy.org (in English). Archived from the original on 11 دسامبر 2013. Retrieved 24 نوامبر 2018.
- ↑ «CAF helps Cecily's Fund to support children orphaned by AIDS». Charities Aid Foundation. دریافت‌شده در ۸ ژوئن ۲۰۱۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Cecily's Fund: What We Do». cecilysfund.org. بایگانی‌شده از اصلی در ۳ ژوئیه ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۸ ژوئن ۲۰۱۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Impact Network». Impact Network. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ ژوئن ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۲۵ مه ۲۰۱۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Frank Masanta Jr؛ Kenneth Muller. «Education for all children». دریافت‌شده در ۲۲ ژانویه ۲۰۱۶.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Education in Zambia». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۹ مه ۲۰۲۶.
پیوند به بیرون
- آمار آموزشی و کیفیت آموزش در زامبیا، کنسرسیوم جنوب و شرق آفریقا برای پایش کیفیت آموزشی (SACMEQ)
- Educationzambia.com
- مرور کلی نظام آموزشی زامبیا
| کشورهای مستقل | آفریقای جنوبی • آنگولا • اتیوپی • اریتره • الجزایر • اوگاندا • بنین • بوتسوانا • بورکینافاسو • بوروندی • تانزانیا • توگو • تونس • جمهوری آفریقای مرکزی • جمهوری دموکراتیک کنگو • جمهوری کنگو • جیبوتی • چاد • رواندا • زامبیا • زیمبابوه • ساحل عاج • سائوتومه و پرینسیپ • سنگال • سوازیلند • سودان • سومالی • سیرالئون • سیشل • غنا • کامرون • کنیا • کومور • کیپ ورد • گابن • گامبیا • گینه استوایی • گینه بیسائو • گینه • لسوتو • لیبریا • لیبی • ماداگاسکار • مالاوی • مالی • مراکش • مصر • موریتانی • موریس • موزامبیک • نامیبیا • نیجر • نیجریه | .svg.png) |
|---|---|---|
| ایالت‌ها با رسمیت محدود | جمهوری دموکراتیک عربی صحرا • سومالی‌لند | |
| قلمروهای وابسته و سرزمین‌های دیگر | جزایر قناری / سبته / ملیلیه / پلاساس د سبرانیا (اسپانیا) • مادیرا (پرتغال) • مایوت / رئونیون (فرانسه) • سنت هلینا / اسنشن / تریستان (انگلستان) • صحرای غربی | |