آموزش در موریس

آموزش در موریس
وزارت آموزش و منابع انسانی و
وزارت آموزش عالی، علوم، پژوهش و فناوری
وزیر آموزشماهند گانگاپرساد
بودجهٔ آموزش و پرورش ملی (۲۰۱۶)
بودجه۱۶ میلیارد روپیه[۱]
داده‌های همگانی
زبان‌های نخست• انگلیسی
• فرانسوی
• کریول موریس
گونه نظام آموزشیملی
باسوادی (۲۰۲۲)
مجموع۹۱٫۹٪[۲]
مردان۹۳٫۶٪
زنان۹۰٫۳٪
نام‌نویسی (۲۰۲۲)
آموزش عالی۱۰۶٬۳۰۰
گواهی (۲۰۲۲)
آموزش عالی۸٫۸٪[۲]

آموزش در موریس توسط وزارت آموزش و منابع انسانی مدیریت می‌شود که بر توسعه و اداره مدارس دولتی تأمین‌شده از سوی دولت نظارت می‌کند و همچنین نقش مشورتی و نظارتی در قبال مدارس خصوصی دارد. آموزش عالی نیز زیر نظر وزارت آموزش عالی، علوم، پژوهش و فناوری اداره می‌شود. دولت موریس آموزش رایگان را از سطح پیش‌دبستانی تا آموزش عالی برای شهروندانش فراهم می‌آورد و از جولای ۲۰۰۵، حمل‌ونقل رایگان برای همه دانش‌آموزان نیز برقرار شده‌است. تحصیل تا سن ۱۶ سالگی اجباری است.

نظام آموزشی موریس عمدتاً بر پایه نظام آموزشی بریتانیا بنا شده‌است، زیرا این کشور پیش‌تر مستعمره بریتانیا بوده‌است. این نظام از ساختار ۲+۶+۵+۲ پیروی می‌کند و چهار بخش اصلی دارد: پیش‌دبستانی، ابتدایی، متوسطه و آموزش عالی. آموزش زبان‌های انگلیسی و فرانسوی در تمامی مدارس اجباری است و دانش‌آموزان می‌توانند زبان‌های نیاکانی گوناگونی را نیز فراگیرند.

دانش‌آموزان موریسی هر سال در آزمون‌های بین‌المللی سطح عادی (O Level) و سطح پیشرفته (A Level) دانشگاه کمبریج رتبه‌های برتر جهانی را کسب می‌کنند. نرخ سواد بزرگسالان در سال ۲۰۲۲ به ۹۱٫۹٪ رسیده‌است. موریس در میان کشورهای جنوب صحرای آفریقا دارای یکی از بالاترین نرخ‌های سواد است و در سال ۲۰۲۳ در شاخص جهانی نوآوری رتبه پنجاه‌وهفتم جهان و نخست آفریقا را به دست آورد.

پیشینه

پس از استقلال موریس در سال ۱۹۶۸، آموزش به یکی از اصلی‌ترین دغدغه‌های دولت این کشور تبدیل شد تا با چالش‌های تازه پیش رو مواجه شود. سرمایه‌گذاری چشمگیری از منابع انسانی و مادی در بخش آموزش صورت گرفت و پیشرفت‌های درخورِ توجهی در زمینه آموزش ابتدایی رایگان، همگانی و اجباری، آموزش متوسطه رایگان و طیف نسبتاً گسترده‌ای از دوره‌های آموزش عالی در دانشگاه موریس به دست آمد. کتاب‌های درسی دانش‌آموزان پایه‌های اول تا نهم نیز از سال ۲۰۲۰ رایگان شده‌است.

آموزش رایگان در سطح متوسطه از سال ۱۹۷۶ و در سطح پس از متوسطه از سال ۱۹۸۸ برقرار شده‌است. دولت تلاش کرده تا بودجه کافی برای آموزش فراهم کند و حتی بخش بزرگی از هزینه‌های مدارس خصوصی کلیسایی، یعنی مدارس زیر نظر کلیسای کاتولیک، را نیز یارانه‌ای پرداخت نموده‌است. با این حال، مدارس پیش‌دبستانی هنوز عمدتاً خصوصی هستند.

دیدکلی

وزارت آموزش و منابع انسانی بر همه اقدامات مربوط به پشتیبانی از آموزش نظارت و پایش می‌کند. مرجع صلاحیت‌های موریس، نهاد تنظیم‌کننده بخش آموزش فنی و حرفه‌ای است.[۳] کمیسیون آموزش عالی مسئولیت تخصیص بودجه عمومی و پیشبرد، برنامه‌ریزی و هماهنگی توسعه آموزش و کارآموزی پس از متوسطه را بر عهده دارد. طرح راهبردی این کمیسیون، موریس را به‌عنوان کانون دانشی منطقه‌ای و مرکز تعالی آموزشی تصور می‌کند و یادگیری آزاد و از راه دور را برای گسترش دسترسی به آموزش پس از متوسطه در سطح محلی و منطقه‌ای ترویج می‌دهد.[۴]

نظام آموزشی موریس از ساختار رسمی ۲+۶+۵+۲ پیروی می‌کند و به چهار بخش اصلی تقسیم می‌شود: پیش‌دبستانی، ابتدایی، متوسطه و آموزش عالی. علاوه بر این، آموزش پیش‌حرفه‌ای و فنی-حرفه‌ای نیز برای فارغ‌التحصیلان مدرسه و دانش‌آموزان خارج از جریان آکادمیک پیش‌بینی شده‌است.

مدارس پیش‌دبستانی دانش‌آموزان را از سن سه سالگی می‌پذیرند. کودکان از پنج تا یازده سالگی به مدرسه ابتدایی می‌روند و از پایه اول تا پایه ششم پیش می‌روند. آموزش ابتدایی با آزمون ملی گواهینامه دستاورد مدرسه ابتدایی (PSAC) به پایان می‌رسد. دانش‌آموزان موفق در این آزمون وارد مدارس متوسطه می‌شوند و بهترین نتایج به ورود در مدارس متوسطه ملی منجر می‌شود. آموزش متوسطه معمولاً هفت سال طول می‌کشد (از پایه هفتم تا یازدهم). در سال سوم تحصیل متوسطه، ارزیابی ملی در پایه نهم برگزار می‌شود. از پایه دهم به بعد، دانش‌آموزان بر اساس درس‌های انتخابی‌شان تفکیک می‌شوند. در پایان سال پنجم متوسطه، دانش‌آموزان در آزمون گواهینامه مدرسه (SC) دانشگاه کمبریج شرکت می‌کنند و پس از قبولی می‌توانند دوره دوساله‌ای را با آزمون گواهینامه عالی مدرسه (HSC) به پایان برسانند.[۵]

تدریس انگلیسی و فرانسوی در همه مدارس اجباری است. دانش‌آموزان همچنین می‌توانند زبان‌های نیاکانی رایج در موریس را بیاموزند که شامل عربی، بوجپوری، هندی، ماندارین، مراتی، سانسکریت، تامیلی، تلوگو و اردو می‌شوند. ایتالیایی و اسپانیایی نیز تدریس می‌شوند و از سال ۲۰۱۲، کریول موریس نیز در مدارس ابتدایی معرفی شد.

سال تحصیلی از سی‌ونه هفته تشکیل می‌شود که به سه ترم سیزده‌هفته‌ای تقسیم می‌گردد.[۳] برای مدارس متوسطه، ترم اول از ۱۲ ژانویه تا ۶ آوریل، ترم دوم از ۲۳ آوریل تا ۲۰ ژوئیه و ترم سوم از ۱۳ اوت تا ۱ نوامبر است. برای مدارس ابتدایی، ترم اول از ۱۲ ژانویه تا ۶ آوریل، ترم دوم از ۲۳ آوریل تا ۲۰ ژوئیه و ترم سوم از ۲۰ اوت تا ۹ نوامبر است.[۶]

ساختار

جریان آکادمیک

جریان آکادمیک، مسیر استاندارد آموزشی است که امکان پیشرفت از مدرسه ابتدایی به متوسطه و سپس به مؤسسات آموزش عالی را فراهم می‌کند. دانش‌آموزانی که قصد دارند در آموزش عالی یا مؤسسات خارجی ثبت‌نام کنند، معمولاً این مسیر را دنبال می‌کنند.

ساختار رسمی آموزش در جریان آکادمیک
مقطع سن وضعیت پیش‌نیازها پایه آزمون‌ها
پیش‌دبستانی ۳ تا ۵ سال هیچ سال اول
سال دوم
سال سوم
ابتدایی ۵ تا ۱۱ سال اجباری آموزش پیش‌دبستانی پایه ۱ (Standard I)
پایه ۲ (Standard II)
پایه ۳ (Standard III)
پایه ۴ (Standard IV)
پایه ۵ (Standard V)
پایه ۶ (Standard VI)





گواهینامه دستاورد مدرسه ابتدایی (PSAC)
متوسطه پایین ۱۲ تا ۱۴ سال اجباری گواهینامه دستاورد مدرسه ابتدایی (PSAC) پایه ۷ (Form I)
پایه ۸ (Form II)
پایه ۹ (Form III)


گواهینامه ملی آموزش (NCE)
متوسطه بالا ۱۵ تا ۱۸ سال اختیاری گواهینامه ملی آموزش (NCE) پایه ۱۰ (Form IV)
پایه ۱۱ (Form V)
پایه ۱۲ (Lower VI)
پایه ۱۳ (Upper VI)
گواهینامه مدرسه (O Level)
گواهینامه عالی مدرسه (A Level)
آموزش عالی ۱۸ سال به بالا اختیاری گواهینامه عالی مدرسه منتهی به مدارک کارشناسی، کارشناسی ارشد، پی‌اچ‌دی و سایر مدارک دانشگاهی

*با معرفی برنامه نُه‌ساله آموزشی (NYS) در ژانویه ۲۰۱۷، اصطلاحات قدیمی «Standard» و «Form» از آن پس با «Grade» (پایه) جایگزین شدند.

جریان حرفه‌ای

کسانی که مایل به کسب مهارت‌های فنی و حرفه‌ای هستند، یا آن‌هایی که نتوانسته‌اند هیچ مرحله‌ای از جریان آکادمیک را از گواهینامه آموزش ابتدایی به بعد تکمیل کنند، می‌توانند وارد جریان حرفه‌ای شوند. این جریان آموزش فنی و حرفه‌ای (TVET) در زمینه مهارت‌های زندگی و شغلی ارائه می‌دهد. دارندگان دیپلم ملی عالی (HND) می‌توانند با اعتبار پیشرفته وارد مقطع کارشناسی شوند و به جریان آکادمیک بازگردند.

ساختار رسمی آموزش در جریان حرفه‌ای
مدرک پیش‌نیازها پایه مسیر ادامه
گواهینامه پیش‌حرفه‌ای پایه ششم ابتدایی Form I
Form II
Form III
Form IV
گواهینامه ملی فنی پایه
گواهینامه ملی فنی پایه گواهینامه Form III یا گواهینامه پیش‌حرفه‌ای سال اول
سال دوم
سال سوم
گواهینامه ملی فنی سطح دو
گواهینامه ملی فنی سطح دو گواهینامه ملی فنی پایه سال اول
سال دوم
سال سوم
گواهینامه ملی فنی سطح سه
گواهینامه ملی فنی سطح سه گواهینامه ملی فنی سطح دو سال اول
سال دوم
سال سوم
مدارک پس از متوسطه در موریس

آمار

نرخ سواد بزرگسالان (هر دو جنس) بر اساس سرشماری آمار موریس در سال ۲۰۱۱، ۸۹٫۸٪ برآورد شد؛ نرخ سواد مردان ۹۲٫۳٪ و زنان ۸۷٫۳٪ بود.[۷] بر اساس سرشماری ۲۰۲۲، نرخ سواد بزرگسالان به ۹۱٫۹٪ افزایش یافت (مردان ۹۳٫۶٪ و زنان ۹۰٫۳٪).[۲] سهم جمعیت دارای آموزش عالی نیز تا سال ۲۰۲۲ به ۸٫۸٪ رسید.[۸][۲] برای سال ۲۰۱۱، هزینه دولت برای آموزش حدود ۱۱٬۷۰۹ میلیون روپیه تخمین زده شد که معادل ۱۲٫۵٪ از کل هزینه‌های دولتی بود.[۱]

بخش‌های آموزشی

آموزش پیش‌دبستانی

آموزش پیش‌دبستانی کودکان ۳ تا ۵ ساله را در برمی‌گیرد. شمار کودکان در مدارس پیش‌دبستانی ۳۳٬۹۰۱ نفر بود که ۵۱٪ پسر و ۴۹٪ دختر بودند. نسبت ثبت‌نام ناخالص (تعداد دانش‌آموزان ثبت‌نام‌شده در ازای هر ۱۰۰ نفر از جمعیت ۴ تا ۵ ساله) به ۹۷٪ می‌رسد و میانگین تعداد دانش‌آموز به ازای هر معلم ۱۳ نفر است.[۱] در مارس ۲۰۱۱، شمار مدارس پیش‌دبستانی ۱٬۰۱۸ واحد بود؛ ۹۸۵ واحد در جزیره موریس و ۳۳ واحد در جزیره رودریگز. ۷۵٪ از این مدارس مؤسسات خصوصی بودند، ۱۸٪ در محوطه مدارس ابتدایی دولتی و زیر نظر مرجع مراقبت و آموزش کودکان خردسال اداره می‌شدند و ۷٪ باقیمانده توسط مراجع آموزشی کاتولیک یا هندو یا شوراهای شهری/روستایی اداره می‌شدند.[۱]

آموزش ابتدایی

تا مارس ۲۰۱۱، تعداد ۳۰۵ مدرسه ابتدایی با ۱۱۶٬۰۶۸ دانش‌آموز (۵۱٪ پسر، ۴۹٪ دختر) وجود داشت. کل کادر آموزشی ۸٬۲۶۶ نفر بود که از این میان ۴٬۲۲۷ معلم عمومی و ۱٬۳۵۰ معلم زبان‌های شرقی بودند. نسبت ثبت‌نام ناخالص (برای گروه سنی ۶ تا ۱۱ سال) ۱۰۰٪ و نسبت دانش‌آموز به معلم ۲۷ بود.[۱] کودکان از سن پنج سالگی در پایه اول ابتدایی ثبت‌نام می‌کنند و به‌صورت خودکار تا پایه ششم ارتقا می‌یابند. این نظام بسیار رقابتی است و از پایه پنجم آماده‌سازی دوساله برای آزمون گواهینامه آموزش ابتدایی (CPE) آغاز می‌شود. پنج درس اجباری در این آزمون وجود دارد: انگلیسی، فرانسوی، ریاضیات، علوم و تاریخ و جغرافیا. دانش‌آموزانی که در آزمون CPE قبول نشوند، می‌توانند یک بار دیگر در آن شرکت کنند؛ عدم قبولی در هر دو نوبت مانع از ورود به آموزش متوسطه می‌شود و این دانش‌آموزان می‌توانند وارد آموزش فنی و حرفه‌ای شوند. نرخ قبولی در آزمون CPE از ۶۸٫۱٪ در سال ۲۰۰۹ به ۶۸٫۵٪ در سال ۲۰۱۰ افزایش یافت.[۱]

از سال ۲۰۰۲، دولت برنامه‌های آموزشی ویژه‌ای در برخی مدارس ابتدایی با عملکرد پایین اجرا کرده‌است. این ابتکار با عنوان Zones d'Education Prioritaires (Z.E.P) شناخته می‌شود و در راستای دستیابی به اهدافش، تلاش می‌کند تا کل جامعه مدرسه‌ای شامل کارکنان، والدین، سازمان‌های غیردولتی و انجمن‌های محلی را درگیر کند.[۹]

آموزش متوسطه

گواهینامه آموزش ابتدایی (CPE) که اکنون با نام گواهینامه دستاورد مدرسه ابتدایی (PSAC) شناخته می‌شود، معیار پذیرش در دبیرستان است. دانش‌آموز از پایه هفتم (Form I) وارد دبیرستان شده و تا پایه دوازدهم (Form VI) پیش می‌رود که در مجموع هفت سال تحصیل را دربرمی‌گیرد. از پایه هفتم تا هشتم، آزمون‌های داخلی توسط خود مدرسه برگزار می‌شود. حوزه‌های یادگیری برای دانش‌آموزان پایه هفتم تا نهم عبارت‌اند از: زبان‌ها (انگلیسی، فرانسوی، هندی و سایر زبان‌ها)، ریاضیات، علوم (زیست‌شناسی، شیمی، فیزیک)، فناوری (فناوری اطلاعات، طراحی و فناوری، خانه‌داری)، تندرستی، علوم اجتماعی (تاریخ، جغرافیا، جامعه‌شناسی) و فعالیت‌های هنری (هنرهای بصری، موسیقی و نمایش و رقص).[۱۰] در سال ۲۰۱۲، ارزیابی ملی در پایه نهم (Form III) برای دانش‌آموزان معرفی شد که توسط سندیکای آزمون‌های موریس برگزار می‌شود.[۱۱]

دانش‌آموزان در پایه دهم (Form IV) باید حداقل شش درس اصلی برای آزمون گواهینامه مدرسه (SC) کمبریج انتخاب کنند که همان آزمون سطح عادی (GCE O Level) است و در پایه یازدهم (Form V) برگزار می‌شود.

جشن برگزیدگان

پس از آن، دوره دوساله متوسطه بالا (Lower VI و Upper VI) دانش‌آموزان را به آزمون گواهینامه عالی مدرسه (HSC) کمبریج می‌رساند که همان سطح پیشرفته (GCE A Level) است. دانش‌آموزان باید در سه درس اصلی و دو درس فرعی تخصص پیدا کنند. آزمون‌های O Level و A Level توسط دانشگاه کمبریج از طریق کمبریج اینترنشنال برگزار می‌شود و سندیکای آزمون‌های موریس نیز در این فرایند همکاری می‌کند.[۱۲]

تا مارس ۲۰۱۱، تعداد ۱۸۰ مدرسه در جریان آکادمیک آموزش متوسطه ارائه می‌دادند. ثبت‌نام در مقطع متوسطه ۱۱۵٬۲۸۹ نفر (۴۸٪ پسر، ۵۲٪ دختر) بود و شمار معلمان به ۷٬۸۷۳ نفر می‌رسید. نسبت ثبت‌نام ناخالص (برای گروه سنی ۱۲ تا ۱۹ سال) ۷۰٪ و نسبت دانش‌آموز به معلم ۱۵ بود. نرخ قبولی در آزمون گواهینامه مدرسه (SC) از ۷۷٫۶٪ در سال ۲۰۰۹ به ۷۷٫۸٪ در سال ۲۰۱۰ افزایش یافت. نرخ قبولی در آزمون گواهینامه عالی مدرسه (HSC) از ۷۸٫۸٪ در سال ۲۰۰۹ به ۷۸٫۳٪ در سال ۲۰۱۰ کاهش یافت.[۱]

آموزش عالی

آموزش عالی که از سال ۱۹۲۴ با کالج کشاورزی آغاز شد، از آن زمان به نظامی متنوع تبدیل شده که از مؤسسات دولتی، خصوصی، منطقه‌ای و خارجی تشکیل شده و طیف گسترده‌ای از دوره‌ها و برنامه‌ها را پوشش می‌دهد.[۱۳] ارائه آموزش عالی از مؤسسات محلی فراتر می‌رود، چرا که شمار قابل توجهی از دانشجویان موریسی برای ادامه تحصیل به خارج از کشور می‌روند یا از شیوه یادگیری از راه دور بهره می‌گیرند. ثبت‌نام در سطح آموزش عالی ۶٫۹٪ افزایش یافت و از ۴۱٬۴۸۴ نفر در سال ۲۰۰۹ به ۴۴٬۳۳۴ نفر در سال ۲۰۱۰ رسید.[۱]

مؤسسات آموزش عالی در موریس شامل کالج‌ها، دانشگاه‌ها، مؤسسات فناوری/پلی‌تکنیک و سایر مؤسسات فنی می‌شوند. دو دانشگاه عمومی اصلی این کشور دانشگاه موریس و دانشگاه فناوری موریس هستند. دانشگاه‌ها، همانند اغلب کشورهای جهان، سه مقطع دارند: کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری.

منابع

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 Ministry of Education and Human Resource (۲۰۱۱). «Education statistics – 2016» (PDF). Government of Mauritius. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۲۱ اکتبر ۲۰۱۲. {{cite journal}}: یادکرد journal نیازمند |journal= است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  2. 1 2 3 4 «Economic and Social Indicators» (PDF). Statistics Mauritius. ۱۸ نوامبر ۲۰۲۲. بایگانی‌شده (PDF) از روی نسخهٔ اصلی در ۳ دسامبر ۲۰۲۲.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  3. 1 2 «World Data on Education» (PDF). یونسکو. ۲۰۱۰–۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۴ ژوئن ۲۰۱۲. {{cite journal}}: یادکرد journal نیازمند |journal= است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  4. ↑ «Education». commonwealth-of-nations.org. ۲۰۰۶. دریافت‌شده در ۲۴ ژوئن ۲۰۱۲. {{cite journal}}: یادکرد journal نیازمند |journal= است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  5. ↑ «Education in Mauritius» (PDF). University of Mauritius: ۳. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۴ مارس ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۲۴ ژوئن ۲۰۱۲. {{cite journal}}: یادکرد journal نیازمند |journal= است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  6. ↑ Ministry of Education and Human Resource (۲۰۱۲). «SCHOOL CALENDAR – YEAR 2012». Government of Mauritius. بایگانی‌شده از اصلی در ۸ سپتامبر ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۲۴ ژوئن ۲۰۱۲. {{cite journal}}: یادکرد journal نیازمند |journal= است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  7. ↑ «2011 POPULATION CENSUS – MAIN RESULTS» (PDF). Statistics Mauritius. ۲۰۱۱. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۱۶ نوامبر ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۲ ژوئیه ۲۰۱۲. {{cite journal}}: یادکرد journal نیازمند |journal= است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  8. ↑ «2022 Census». statsmauritius.govmu.org. دریافت‌شده در ۱۲ ژوئیه ۲۰۲۵.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  9. ↑ «From Special Support Schools to 'Zones D'Education Prioritaires'». Government of Mauritius. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۵ نوامبر ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۲۴ ژوئن ۲۰۱۲.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  10. ↑ Ministry of Education and Human Resource. «Domains of Learning – Forms I to III» (PDF). Government of Mauritius. ص. ۲۱. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۱۰ نوامبر ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۲۴ ژوئن ۲۰۱۲.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  11. ↑ Ministry of Education and Human Resource. «National Assessment at Form III 2012» (PDF). Government of Mauritius. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۱۶ سپتامبر ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۲۴ ژوئن ۲۰۱۲.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  12. ↑ «Minister of Education for Mauritius to present awards at Brilliance in Mauritius prize giving ceremony». دانشگاه کمبریج. بایگانی‌شده از اصلی در ۷ نوامبر ۲۰۰۷. دریافت‌شده در ۲۶ ژوئن ۲۰۱۲. {{cite journal}}: یادکرد journal نیازمند |journal= است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  13. ↑ «Tertiary Education Commission of Mauritius». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۲ دسامبر ۲۰۰۵. دریافت‌شده در ۱۹ ژانویه ۲۰۰۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون