آنا لئوپولدوونا

آنا لئوپولدوونا
دوشس کنیاگینا بزرگ
پرترهٔ آنا لئوپولدوونا اثر لوئیس کاراواک در ۱۷۳۳ میلادی
نایب‌السلطنه امپراتوری روسیه
پیشین	ارنست یوهان بیرن
نیابت سلطنت بر	ایوان ششم (۱۹ نوامبر [سبک قدیمی: ۸ نوامبر] ۱۷۴۰ – ۱۷ دسامبر [سبک قدیمی: ۶ دسامبر] ۱۷۴۱)
زاده	۱۸ دسامبر [سبک قدیمی: ۷ دسامبر] ۱۷۱۸ روستوک، دوک‌نشین مکلنبورگ-شورین
درگذشته	۱۹ مارس [سبک قدیمی: ۸ مارس] ۱۷۴۶ (۲۷ سال) خولموگوری، امپراتوری روسیه
آرامگاه	صومعه الکساندر نوسکی، امپراتوری روسیه
همسر(ان)	آنتونی اولریش، دوک برانزویک
فرزند(ان)	پنج فرزند؛ ازجمله ایوان ششم
دودمان	مکلنبورگ-شورین-رومانوف
پدر	کارل لئوپولد، دوک مکلنبورگ-شورین
مادر	یکاترینا ایوانوونا

آنا لئوپولدووْنا (به روسی: А́нна Леопо́льдовна) (۱۸ دسامبر ۱۷۱۸ - ۱۹ مارس ۱۷۴۶) با نام اصلی الیزابت کاتارینا کریستین (به آلمانی: Elisabeth Katharina Christine) که گاهی آنا کارْلووْنا (به روسی: А́нна Ка́рловна) نیز نامیده می‌شد، دوشس دوک‌نشین مکلنبورگ-شورین و خواهرزاده آنا، امپراتریس روسیه بود. او همچنین مادر ایوان ششم پنجمین امپراتور روسیه بود که امپراتریس آنا به دلیل نداشتن فرزند، او را در خردسالی جانشین خود کرده بود. آنا لئوپولدوونا نایب‌السلطنه پیشین ارنست یوهان بیرن را از مقامش برکنار کرد و خودش برای یک سال نایب‌السطنه روسیه شد.

آنا لئوپولدوونا در ۱۸ دسامبر [سبک قدیمی: ۷ دسامبر] ۱۷۱۸ به دنیا آمد. او فرزند کارل لئوپولد، دوک مکلنبورگ-شورین و تزارونا یکاترینا ایوانوونا، خواهر بزرگ‌تر آنا، امپراتریس روسیه بود. او که گاهی (بنا به نام پدرش) آنا کارلوونا نیز نامیده می‌شد، در سال ۱۷۳۹ (۲۱ سالگی) با آنتونی اولریش، دوک برانزویک ازدواج کرد. امپراتریس آنا که بیش از ده سال سلطنت کرده بود، از خود فرزندی نداشت؛ به همین دلیل ایوان، فرزند تازه به دنیا آمده خواهرزاده‌اش آنا و آنتونی اولریش را در ۱۶ اکتبر [سبک قدیمی: ۵ اکتبر] ۱۷۴۰ یعنی زمانی که فقط هشت هفته داشت، به فرزندخواندگی پذیرفت و جانشین خود اعلام کرد. چند روز (به‌طور دقیق ۱۲ روز) پس از اعلامیه جانشینی، امپراتریس آنا درگذشت و دستورالعمل‌هایی در مورد جانشینی سلطنت و نیز انتصاب ارنست یوهان بیرن، دوک کورلند که از ملازمان محبوبش بود، به عنوان نایب‌السلطنه، به جای گذاشت. ارنست یوهان نایب‌السلطنه شد؛ اما او پیوسته نفرت مردم روسیه را علیه خود برانگیخته بود و به همین دلیل، آنا لئوپولدوونا که برای رسیدن به قدرت تلاش می‌کرد، برای سرنگون کردن وی مشکل چندانی نداشت. آنا ارنست یوهان را از مقامش برکنار کرد و خود نیابت سلطنت بر پسر خردسالش ایوان ششم را به عهده گرفت. او عنوان رسمی وُلیکیا کِنیاگینا به معنی «کنیاگینا بزرگ» (که در منابع غربی «دوشس بزرگ» ترجمه می‌شود) را برای خود به کار گرفت (درحالی که دختر تزار/امپراتور نبود). آنا لئوپولدوونا نایب‌السلطنه روسیه شده بود؛ اما او اطلاعات کمی از شخصیت افرادی داشت که می‌بایست با آنها سر و کار داشت باشد. او کاملاً از شیوه حکومت مورد تأیید در روسیه بی‌اطلاع بود و به سرعت، حتی با کسانی حامیان اصلی خودش بودند، درگیر شد. در ۱۷ دسامبر [سبک قدیمی: ۶ دسامبر] ۱۷۴۱، الیزابت دختر پتر کبیر که به دلیل عاداتش، محبوب سربازان و ارتشیان بود، آنان را به شورش تحریک کرد و توانست کودتایی به پا کند. الیزابت بر مخالفت‌های جزئی که مانع به قدرت رسیدنش بودند غلبه کرد و با برکناری ایوان ششم و مادرش، خود بر تخت امپراتوری نشست و امپراتریس جدید کشور شد. ایوان خردسال تا آخر عمرش به زندان انداخته شد و سرانجام همان‌جا به قتل رسید. آنا و همسرش آنتونی اولریش هم به جزیره‌ای کوچک در خولموگوری تبعید شدند و آنا پنج سال بعد در ۱۹ مارس [سبک قدیمی: ۸ مارس] ۱۷۴۶ در بستر زایمان درگذشت. همسر او ولی بسیار عمر کرد و در سال ۱۷۷۵ درگذشت.

• This article incorporates text from a publication now in the public domain: Bain, Robert Nisbet (1911). "Anna Leopoldovna" [آنا لئوپولدوونا]. In Chisholm, Hugh (ed.). Encyclopædia Britannica (به انگلیسی). Vol. 2 (11th ed.). Cambridge University Press. p. 60.