ابراهیم بن احمد سامانی
| ابراهیم بن احمد بن اسماعیل | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| شاهزاده سامانی | |||||
| |||||
| دودمان | سامانیان | ||||
| پدر | احمد بن اسماعیل | ||||
ابراهیم بن احمد (درگذشته سده دهم میلادی)، برای دوره کوتاهی در سال ۹۴۷ میلادی امیر سامانیان بود.
شورش بر برادر
امیر نصر دوم در سال‌های پایانی پادشاهی‌اش هنگام رفتن به نيشابور، برادرانش ابراهیم، یحیی و منصور را در كهن‌دژ بخارا زندانی کرد چون گمان میرفت كه در نبود امير شايد بشورند. ولی در ۳۱۸/۳۱۷ برابر با ۹۳۹ ميلادی ابراهیم به‌‌کمک آشپز زندان ابوبکر خبّاز (طبّاخ) اصفهانی و برخی لشکریان از بند گریخت و با برادرانش و گروهی از زندانیان علوی و دیلمی که آزاد شده بودند، بر امیرنصر شورید که البته سرکوب شد.
شورش بر برادرزاده
ابراهیم برادری به نام نصر دوم سامانی داشت که در سال ۹۱۴ میلادی جانشین احمد به جايگاه فرمانروای سامانیان شد. در سال ۹۴۳ میلادی، پسر نصر، نوح يكم، جانشین او شد. در این دوره، ابراهیم در دربار حمدانیان در عراق زندگی می‌كرد. در سال ۹۴۵، دو سال پس از بر تخت نشستن نوح يكم ، او پس از شنیدن شکایاتی درباره فرمانروايی خشن ابوعلی چغانی، از فرمانرانی خراسان برکنارش کرد و خواست یک ترک، ابراهیم بن سیمجوری، را جایگزین او کند. ابوعلی چغانی از پذیرش برکناری، خودداری کرد و شورش نمود. سپس ابراهیم را برانگيخت و با خود هم‌آوا كرد که از عراق بیاید، ابراهيم نیز پذیرفت؛ ابراهیم در آغاز به تکریت و سپس به همدان رفت و سپس به بخارا، پایتخت سامانیان رسید، که با کمک ابوعلی چغانی در سال ۹۴۷ آن را گرفت و در جايگاه فرمانروای سامانیان تاجگذاری کرد. شورش ابراهیم و ابوعلی زود در سراسر سرزمين سامانی، حتی تا ری در جبال، گسترش یافت. تاج‌وتخت ابراهیم خیلی زود از سوی خلیفه عباسی شناسايی شد. با این همه مردم بخارا دوستش نمی‌داشتند و نوح به زودی با بازپس گیری شهر و کور کردن ابراهیم و دو برادرش (یحیی و منصور) واکنش نشان داد. سرنوشت ابراهیم روشن نیست.
بازگفت تبری:
ابراهیم بن احمد سامانی و ابوعلی محتاج با همکاری یکدیگر توانستند نیروهای نوح بن نصر را شکست دهند. پس از این پیروزی، ابراهیم بر سرزمين‌های زير فرمانروائی سامانیان چيره شد. با این همه، این هم‌پيمانی میان ابراهیم و ابو علی دیری نپایید و به زودی ناسازگاری‌های میان آن‌ها آشکار شد. ابراهیم به نوح بن نصر پناه برد و از او درخواست پناه کرد، در حالی که ابو علی به سرزمين‌های سغد رفت. این جنگ و پیامدهای آن نشان‌دهنده سستی و چنددستگی درونی خاندان سامانی بود که سرانجام به ناپديدی توان این دودمان کمک کرد. [۱]
منبع
- Frye, R.N. (1975). "The Sāmānids". In Frye, R.N. (ed.). The Cambridge History of Iran, Volume 4: From the Arab Invasion to the Saljuqs. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 136–161. ISBN 0-521-20093-8.
- Josef W. Meri, Wilferd Madelung, Farhad Daftary (2003). Culture and Memory in Medieval Islam: Essays in Honor of Wilferd Madelung. I.B.Tauris. pp. 1–464. ISBN 9781860648595.