اتا شکارچی

η Orionis

Location of η Orionis (circled)
اطلاعات رصدی
مبدأ J2000      اعتدال J2000
صورت فلکی شکارچی
بُعد 05h 24m 28.61672s[۱]
میل ‏ 49.7311″ 23′ ‎–02°[۱]
قدر ظاهری (V) 3.42[۲] (4.50 + 5.90 + 5.65 + 4.95)[۳]
مشخصات
نوع طیف Aa: B1 V
Ab: B3 V
Ac: B3 V
B: B2 V[۳]
شاخص رنگ U−B –0.90[۲]
شاخص رنگ B−V −0.17[۲]
نوع متغیر Algol[۴]
اخترسنجی
سرعت شعاعی (Rv)۱۹٫۸[۵] ک.م./ث
حرکت خاص (μ) بعد: −۰٫۷۱[۱] mas/yr
میل: −۳٫۴۶[۱] mas/yr
اختلاف‌منظر (π)۳٫۳۴ ± ۱٫۰۷[۱] mas
فاصلهحدود ۱۰۰۰ سال نوری
(حدود ۳۰۰ پارسک)
مدار[۶]
اصلیAa
همدمAb
تناوب (P)۷٫۹۸۹۲۵۵±۰٫۰۰۰۰۰۵ days
خروج از مرکز (e)۰٫۰۱۱±۰٫۰۰۰۲
انحراف مداری (i)۸۵°
نیم‌دامنه (K1)
(اصلی)		۱۴۵٫۵±۰٫۰۳ ک.م./ث
نیم‌دامنه (K2)
(ثانوی)		۱۵۰±۳ ک.م./ث
مدار[۳]
همدمAc
تناوب (P)۹٫۴۴۲±۰٫۰۱۲ سال
نیم‌قطر بزرگ (a)۰٫۰۴۴۱±۰٫۰۰۱۵″
خروج از مرکز (e)۰٫۴۵±۰٫۰۲
انحراف مداری (i)۱۰۲٫۸±۱٫۸°
جزئیات
η Ori Aa
جرم۱۱٫۰±۰٫۵[۶] M☉
شعاع۶٫۳±۰٫۶[۶] R☉
درجه حرارت۲۶,۶۰۰[۶] کلوین
سرعت چرخش (v sin i)۲۰[۶] ک.م./ث
η Ori Ab
جرم۱۰٫۶±۰٫۷[۶] M☉
شعاع۵٫۲±۰٫۴[۶] R☉
درجه حرارت۲۶,۶۰۰[۶] کلوین
سرعت چرخش (v sin i)۱۳۰[۶] ک.م./ث
η Ori Ac
جرم۶٫۷۸[۷] M☉
η Ori B
جرم۸٫۷[۷] M☉
نام‌گذاری‌های دیگر
ارجاعات پایگاه‌های داده
سیمباداطلاعات

اِتا شکارچی یک ستاره چندگانه در صورت فلکی شکارچی است. این ستاره کمی در سمت باختری کمربند شکارچی و میان دلتا شکارچی و رجل الجبار قرار دارد و به دلتا شکارچی نزدیک‌تر است تا به رجل الجبار. فاصلهٔ آن از زمین در حدود هزار سال نوری برآورد شده و بخشی از انجمن اُریون OB1 به‌شمار می‌رود.

نامگذاری

«اتا شکارچی» که در لاتین‌نویسی از یونانی به شکل η Orionis نوشته می‌شود، نام‌گذاری بایر این ستاره است. این ستاره در گذشته نام سنتی عربی «سیف‌الجبار» به‌معنی «شمشیر غول» را داشته است، اما امروزه این نام برای ستارهٔ دیگری به کار می‌رود، یعنی سَیف‌الجبار (کاپا شکارچی).[۹] این ستاره گاهی با نام لاتینی «اِنسیس»[۹] و گاه نیز با نام «الجبه» شناخته شده است.[۱۰]

سامانه

ستارهٔ اتا شکارچی در چندین فهرست ستارگان چندگانه، به‌عنوان یک سامانه دارای دو همدم ثبت شده است: مؤلفهٔ درخشان B که کمتر از ۲ ثانیهٔ قوسی فاصله دارد، و مؤلفهٔ کم‌نور C که حدود ۲ دقیقهٔ قوسی دورتر است.[۱۱] برآورد می‌شود که این دو، مداری با دورهٔ تناوب حدود ۱۸۰۰ سال داشته باشند.[۷]

ستارهٔ اصلی، اتا شکارچی A، خود یک ستاره سه‌تایی طیف‌نگاشتی است که از روی چندین خط طیفی با سرعت شعاعی متغیر شناخته شده است.[۶] دورترین مؤلفهٔ این سه‌تایی، Ac، با استفاده از دانه‌بینی تداخل‌سنجی و با جدایی زاویه‌ای حدود ۰٫۰۴ ثانیهٔ قوسی آشکارسازی شده و با دورهٔ ۹٫۴ سال به دور دو ستارهٔ دیگر می‌گردد.[۳] دو ستارهٔ نزدیک‌تر، Aa و Ab، تنها حدود یک‌دهم یکای نجومی از هم فاصله دارند و مدارشان کمتر از هشت روز طول می‌کشد.[۶]

این سامانه درون انجمن اُریون OB1 قرار دارد، که گروهی از ستارگان پرجرم شامل بیشتر ستارگان درخشان صورت فلکی شکارچی است.[۱۲] اتا شکارچی به قدیمی‌ترین و نزدیک‌ترین بخش این انجمن، موسوم به OB1a، نسبت داده شده است.[۱۳]

متغیر بودن

یک منحنی نور برای اتا شکارچی، ترسیم‌شده از داده‌های تس،[۱۴] که هم گرفت‌ها و هم تغییرات نوری با دورهٔ ۰٫۴۳۲ روز را نشان می‌دهد.

اتا شکارچی هر چهار روز یک بار، از قدر ظاهری ترکیبی ۳٫۳۱ به حدود قدر ۳٫۶ کاهش روشنایی می‌دهد. این کاهش به دلیل گرفت میان دو مؤلفهٔ نزدیک‌تر Aa و Ab رخ می‌دهد.[۴] عمق گرفت‌های اولیه و ثانویه تقریباً مشابه است: به‌ترتیب ۰٫۲۴ و ۰٫۲۳ قدر.[۱۵] همچنین پیشنهاد شده که مؤلفهٔ Ab ذاتاً با دورهٔ ۰٫۳ روز و با دامنهٔ بسیار اندک متغیر باشد. این ستاره خطوط طیفی متغیر غیرمعمولی دارد و در نوار ناپایداری متغیرهای بتا قیفاووسی قرار گرفته است.[۶] با این حال، اکنون گمان می‌رود که مؤلفهٔ متغیر، یا B و Ac باشند، احتمالاً به دلیل وجود یک همدم نادیدنی یا دگرگونی‌های چرخشی. دورهٔ واقعی ۰٫۴۳۲ روز است و دورهٔ ۰٫۳ روز یک تداخل‌نما بوده است.[۱۵]

منابع

  1. 1 2 3 4 5 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام aaa474_2_653 وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  2. 1 2 3 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام aj76_1058 وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  3. 1 2 3 4 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام balega وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  4. 1 2 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام vsx وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  5. ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام rgcrv وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام demey وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  7. 1 2 3 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام msc وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  8. ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام SIMBAD وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  9. 1 2 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام allen1899 وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  10. ↑ Darling, David. "Orion (constellation)". Retrieved 10 June 2025.
  11. ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام wds وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  12. ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام abt وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  13. ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام warren وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  14. ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام MAST وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  15. 1 2 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام waelkens وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.