اتحاد کامبره

اتحاد کمبره
۱۵۰۸–۱۵۱۱
تاریخ ایتالیا در جریان جنگ‌های ایتالیا در همان دوران، که شامل جنگ اتحاد کمبره نیز می‌شد
وضعیت	ائتلاف نظامی
عضویت	ایالات پاپی پادشاهی فرانسه امپراتوری مقدس روم تاج آراگون الگو:Country data Duchy of Ferrara دوک‌نشین ساووی پادشاهی مجارستان
دوره تاریخی	دوران نوین آغازین
• بنیان‌گذاری	۱۰ دسامبر ۱۵۰۸
• فروپاشی (سیاست)	۴ اکتبر ۱۵۱۱

اتحاد کامبره (به انگلیسی: League of Cambrai) یا اتحاد کمبره یک ائتلاف نظامی علیه جمهوری ونیز بود که در ۱۰ دسامبر ۱۵۰۸ توسط قدرت‌های اصلی اروپایی، یعنی امپراتوری مقدس روم و پادشاهی فرانسه، به منظور گسترش هژمونی و تسلط خود بر شبه‌جزیره ایتالیا شکل گرفت. این اتحاد از طریق دو معاهده که هر دو در ۱۰ دسامبر ۱۵۰۸ در کمبره امضا شدند، رسمیت یافت؛ معاهده نخست یک پیمان دودمانی میان حکمرانان خاندان هابسبورگ و خاندان والوآ بود و معاهده دوم یک پیمان گسترده‌تر برای اتحاد نظامی علیه ونیزی‌ها به‌شمار می‌رفت. این ائتلاف نام خود را به جنگ اتحاد کمبره (۱۵۰۸–۱۵۱۱) داد. در مارس ۱۵۰۹، تاج آراگون و همچنین پاپ ژولیوس دوم به این اتحاد پیوستند؛ پاپی که در ۲۷ آوریل همان سال حکم تکفیر و محرومیت مذهبی را علیه ونیزی‌ها صادر کرد. با این حال، در سال ۱۵۱۰ پاپ از این اتحاد خارج شد و به طرفداری از ونیزی‌ها پرداخت. در سال ۱۵۱۱ روند فروپاشی این ائتلاف با خروج پادشاه آراگون ادامه یافت و سرانجام در سال ۱۵۱۲، هنگامی که امپراتور پیمان آتش‌بس با ونیزی‌ها منعقد کرد، اتحاد به‌طور کامل سقوط کرد و فرانسوی‌ها را تنها گذاشت تا به تنهایی به جنگ ادامه دهند.

معاهدات کامبره

یک تصویرسازی هنری و نمادین از انعقاد پیمان اتحاد کمبره (۱۵۰۸) که حکمرانان متحد (امپراتور، پاپ و هر دو پادشاه) را در صلح و صفا نشان می‌دهد، در حالی که هیچ‌کدام از آن‌ها شخصاً در کمبره حضور نداشتند

در پاییز سال ۱۵۰۸، هیئت‌های نمایندگی امپراتوری و فرانسه در کمبره با یکدیگر دیدار کردند. حکمرانان شخصاً در این جلسات حضور نداشتند. نمایندهٔ امپراتور، دخترش آرشیدوشس مارگارت، دوشس ساووی (فرماندار هلند هابسبورگ) بود که توسط مرکورینو دی گاتینارا (رئیس پارلمان کنت‌نشین بورگونی) و ماتائوس لانگ فون ولنبورگ (که در آن زمان اسقف گورک بود) همراهی می‌شد. نمایندهٔ پادشاه فرانسه و متحدانش نیز کاردینال ژورژ دامبواز (اسقف اعظم روآن)، اتین دو پونشر (اسقف پاریس) و آلبرتو سوم پیو، لرد کارپی بودند. این مذاکرات در نهایت به انعقاد دو معاهده منجر شد که هر دو به امضای آرشیدوشس و کاردینال رسیدند.

معاهدهٔ دودمانی کمبره

معاهدهٔ نخست (دودمانی) در ۱۰ دسامبر ۱۵۰۸ در کمبره، به نمایندگی از امپراتور ماکسیمیلیان یکم، امپراتور مقدس روم و پادشاه لوئی دوازدهم، با مشارکت شاهزادهٔ جوان کارل پنجم (امپراتور آینده «شارل پنجم») منعقد شد و متحد فرانسوی، یعنی شارل دوم، دوک گلدِرز را نیز در بر می‌گرفت. بدین ترتیب این معاهده یک اتحاد بین دربار هابسبورگ و والوآ برقرار کرد و همچنین پرسش‌ها و مناقشات سرزمینی گوناگونی را در رابطه با پادشاهی ناوار، دوک‌نشین میلان، دوک‌نشین گلدرز، کنت‌نشین فلاندر، کنت‌نشین آرتوا، کنت‌نشین شاروله و چندین قلمرو کوچک دیگر حل‌وفصل نمود؛ مسائلی که عمدتاً به توافق‌های قبلی مانند معاهده آراس (۱۴۸۲) و معاهده سنلیس (۱۴۹۳) مربوط می‌شد که در گذشته به منظور حل اختلافات اولیه بر سر هلند بورگونی منعقد شده بودند.

معاهدهٔ نظامی کمبره

معاهدهٔ دوم (نظامی) که در همان روز منعقد شد، یک اتحاد گسترده‌تر را ایجاد کرد؛ این ائتلاف به‌طور رسمی به عنوان یک اتحاد ضد امپراتوری عثمانی تعریف شده بود، در حالی که در واقعیت (بر اساس بندهای مخفی) به عنوان یک اتحادیهٔ ضد ونیزی پایه‌گذاری گردید. اعضای اولیه و الحاقی این اتحادیه عبارت بودند از: ماکسیمیلیان یکم، امپراتور مقدس روم (امپراتور مقدس روم)، لوئی دوازدهم (فهرست فرمانروایان فرانسه)، فرناندوی دوم، پادشاه آراگون (پادشاه ناپل و پادشاه سیسیل)، پاپ ژولیوس دوم (پاپ)، آلفونسوی اول (دوک فرارا)، چارلز سوم، دوک ساووی (کنت‌ها و دوک‌های ساووی)، فرانچسکو دوم گونزاگا، مارکی مانتوا و اولاسلوی دوم (پادشاه مجارستان) که برای پیوستن به این اتحادیه دعوت شده بود.

در مدخل این معاهده، بهانهٔ رسمی بیان‌شده برای عقد پیمان، ایجاد صلح میان امپراتور مقدس روم و دوک گلدرز با میانجگری سفیران پاپ و اسپانیا بود. در ادامهٔ این متن، مواضع تندی نیز علیه جمهوری ونیز به شرح زیر اظهار شده بود:

[...] برای پایان دادن به خسارت‌ها، سوءاستفاده‌ها، غارت‌ها، و آسیب‌هایی که ونیزی‌ها نه تنها به کرسی مقدس رسولان (واتیکان)، بلکه به امپراتوری مقدس روم، خاندان اتریش، دوک‌های میلان، پادشاهان ناپل و بسیاری از فرمانروایان دیگر وارد کرده‌اند؛ آن‌ها با اشغال و غصب ظالمانهٔ دارایی‌ها، اراضی، شهرها و قلعه‌های ایشان، گویی برای آسیب رساندن به همگان توطئه چیده‌اند [...] بنابراین، ما نه تنها فراخواندن همگان را به یک انتقام عادلانه مفید و افتخارآمیز، بلکه لازم یافتیم تا مانند یک آتش همگانی، طمع سیری‌ناپذیر و تشنگی ونیزی‌ها برای سلطه‌جویی را خاموش کنیم.

— ماکسیمیلیان یکم، معاهدهٔ کمبره، دیباچه

معاهدهٔ کمبره تقسیم سرزمینی زیر را برای قلمروهای سرزمین اصلی و فرامرزی ونیز مقرر داشت:

• برای امپراتوری مقدس روم: ترویزو، پادوا، ویچنزا، ورونا، فریولی، و ایستریا
• برای پادشاهی فرانسه: برشا، برگامو، کرما (لومباردی)، کرمونا، و فارا جرا دادا
• برای تاج آراگون: ترانی، بریندیزی، اوترانتو و گالیپولی (آپولیا)
• برای ایالات پاپی: راونا، چرویا، ریمینی، فائنتسا و قلعه‌های آن، و همچنین برخی از دارایی‌های نزدیک به چزنا و ایمولا
• برای دوک‌نشین فرارا: پولزینه، استه، ونتو، و اسکودوسیا دی مونتانیا
• برای مارکی‌نشین مانتوا: پسکیرا دل گاردا، آسولا، لمباردی، و لوناتو دل گاردا
• برای دوک‌نشین ساووی (در صورت پیوستن به ائتلاف): قبرس ونیزی
• برای پادشاهی مجارستان (۱۳۰۱–۱۵۲۶) (در صورت پیوستن به ائتلاف): دالماسی

تکامل و روند تغییرات اتحاد

مقالهٔ اصلی: جنگ اتحاد کمبره

این اتحاد از بهار ۱۵۰۹ تا پاییز ۱۵۱۱ علیه ونیزی‌ها جنگید. در ابتدا، تمامی اعضای ائتلاف به اهداف آن پایبند بودند و به‌طور فعال در تلاش‌های نظامی و دیپلماتیک علیه ونیزی‌ها مشارکت داشتند.

تا پاییز سال ۱۵۰۹، پاپ نسبت به جاه‌طلبی‌های فرانسه در ایتالیا مشکوک شد و تصمیم گرفت مذاکراتی را با ونیز آغاز کند. در ۲۴ مارس ۱۵۱۰، توافقی میان ژولیوس دوم و ونیزی‌ها حاصل شد و حکم تکفیر و محرومیت مذهبی لغو گردید. بدین ترتیب، پاپ عملاً اتحاد کمبره را رها کرد، اما در آن زمان هنوز به‌طور مستقیم با ونیزی‌ها هم‌پیمان نشد؛ این در حالی بود که سایر اعضای ائتلاف همچنان به جنگ خود علیه ونیز ادامه می‌دادند.

در تابستان ۱۵۱۰، پاپ که به‌طور علنی علیه متحد فرانسوی سابق خود موضع گرفته بود، یک اتحاد ضد فرانسوی با ونیزی‌ها منعقد کرد؛ اما بدون اینکه وارد درگیری مستقیم با دیگر اعضای باقی‌مانده در ائتلاف، یعنی تاج آراگون و امپراتوری مقدس روم شود. ژولیوس دوم به منظور نابودی کامل اتحاد کمبره، مذاکرات جداگانه‌ای را با پادشاه فردیناند و امپراتور ماکسیمیلیان آغاز کرد. در نتیجه در سال ۱۵۱۱، پادشاه آراگون تصمیم گرفت اتحاد کمبره را ترک کند و به پاپ و ونیزی‌ها در یک ائتلاف جدید ضد فرانسوی بپیوندد که این ائتلاف جدید با نام اتحاد مقدس در ۴ اکتبر ۱۵۱۱ توسط پاپ اعلام شد.

راه برای ورود امپراتور نیز به اتحاد مقدس باز بود، اما ماکسیمیلیان برای پیوستن به آن و چرخش موضع علیه فرانسوی‌ها مردد بود. سرانجام تنها پس از میانجیگری پاپ، در ۶ آوریل ۱۵۱۲ پیمان آتش‌بسی در رم میان فرستادگان امپراتور و دوجِ ونیز منعقد شد. این آتش‌بس در ۲۰ مه توسط ماکسیمیلیان تأیید شد و بدین ترتیب پایان مشارکت امپراتور در جنگ علیه ونیز رقم خورد؛ جنگی که در سال ۱۵۰۸ با تشکیل اتحاد کمبره آغاز شده بود و اکنون با این رویداد، این ائتلاف برای همیشه از هم پاشید.

در آن زمان، درگیری‌ها در ایتالیا پیش‌تر وارد مرحلهٔ جدیدی شده بود که در تاریخ با نام جنگ اتحاد کمبره (دورهٔ دوم جنگ) شناخته می‌شود.

جستارهای وابسته

• هنری هشتم

منابع

• Ard Boone, Rebecca (2016) [2014]. Mercurino di Gattinara and the Creation of the Spanish Empire. London & New York: Routledge.
• Baumgartner, Frederic J. (1994). Louis XII. New York: St. Martin's Press.
• Blockmans, Wim (2001). Emperor Charles V: 1500–1558. London: Bloomsbury Academic.
• Guicciardini, Francesco (1984) [1969]. The History of Italy. Princeton: Princeton University Press.
• Laffan, Robert George D. (1975) [1957]. "The Empire under Maximilian I". The New Cambridge Modern History. Vol. 1. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 194–223.
• Lesaffer, Randall, ed. (2004). Peace Treaties and International Law in European History: From the Late Middle Ages to World War One. Cambridge: Cambridge University Press.
• Mallett, Michael (1984). The Military Organization of a Renaissance State: Venice c. 1400 to 1617. Cambridge: Cambridge University Press.
• Mallett, Michael; Shaw, Christine (2014) [2012]. The Italian Wars 1494-1559: War, State and Society in Early Modern Europe. London and New York: Routledge.
• Norwich, John J. (1982). A History of Venice. New York: Knopf.
• Potter, David L. (1995). A History of France, 1460–1560: The Emergence of a Nation. Basingstoke: Macmillan.
• Setton, Kenneth M. (1984). The Papacy and the Levant (1204-1571). Vol. 3. Philadelphia: American Philosophical Society.
• Taylor, Frederick L. (1921). The Art of War in Italy 1494-1529. Cambridge: The University Press.

پیوند به بیرون

• "Cambrai, Lega di" (in Italian). 2010.
• "League of Cambrai".

منابع

• مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «League of Cambrai». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶.