ادبیات نیوزیلند
ادبیات نیوزیلند به ادبیات شفاهی و نوشتاری گفته می‌شود که مردم نیوزیلند پدیدآورده‌اند. این ادبیات بیشتر به درونمایه‌ها، مردم یا مکان‌های نیوزیلندی می‌پردازد و عمدتاً به انگلیسی نیوزیلندی نوشته می‌شود و فرهنگ مائوری و کاربرد زبان مائوری در آن نقش برجسته‌ای دارد. پیش از ورود و اسکان اروپاییان در نیوزیلند در سدهٔ نوزدهم میلادی، فرهنگ مائوری دارای سنت شفاهی نیرومندی بود. نخستین مهاجران اروپایی دربارهٔ تجربه‌های سفر و کاوش خود در نیوزیلند نوشتند. مفهوم «ادبیات نیوزیلند» به‌عنوان پدیده‌ای مجزا از ادبیات انگلیسی تا سدهٔ بیستم شکل نگرفت؛ زمانی که نویسندگان به کاوش در درونمایه‌های چشم‌انداز طبیعی، انزوا و هویت ملی نوپای نیوزیلند پرداختند.
ادبیات نیوزیلند از راه رشد مخاطبان، پشتیبانی مالی و آوازهٔ نویسندگان از طریق جایزه‌ها و بورس‌های ادبی و نیز پیدایش مجله‌ها و نشریه‌های ادبی به بخش مهمی از فرهنگ نوین نیوزیلند تبدیل شده‌است. بسیاری از نویسندگان نیوزیلندی در سطح ملی و بین‌المللی شهرت یافته‌اند؛ از جمله داستان‌نویسان کوتاه‌نویسی چون کاترین منسفیلد، فرانک سارجسون و جکی استرم، رمان‌نویسانی چون جنت فریم، پاتریشیا گریس، ویتی ایهیمائرا، موریس گی، کری هولم و النور کاتن، شاعرانی چون جیمز کی. باکستر، فلور آدکاک، سلینا توسیتالا مارش و هونه توهوئاره، نویسندگان کودک چون مارگارت ماهی و جوی کاولی، مورخانی چون مایکل کینگ و جودیت بینی و نمایشنامه‌نویسی چون راجر هال.
پیشینه
آثار نخستین: پیش از ۱۸۷۰
مهاجران پلینزیایی از اواخر سدهٔ سیزدهم یا آغاز سدهٔ چهاردهم میلادی به نیوزیلند رسیدند و به نام مائوری شناخته شدند و فرهنگ ویژه‌ای پدیدآوردند که دربرگیرندهٔ اسطوره‌ها، افسانه‌ها، شعر، سرودها (وایاتا) و نیایش‌های شفاهی بود. سخنرانی عمومی در مارائه (جایگاه گردهمایی مقدس و همگانی) بخش بسیار مهمی از فرهنگ مائوری بود و هست؛ اجرا نقش کلیدی در سنت شفاهی داشت، برای نمونه کارانگا (ندای آیینی) بخشی از پوهیری (آیین خوشامدگویی) بود.[۱] نخستین کتاب به زبان مائوری در سال ۱۸۱۵ با عنوان A korao (korero) no New Zealand در سیدنی چاپ شد و توسط توماس کندال با همکاری توآی، رئیس‌قبیلهٔ جوان مائوری، نوشته شده بود.[۲] کندال، رئیس‌قبیله هونگی هیکا، برادرزاده‌اش وایکاتو و زبان‌شناس ساموئل لی در سال ۱۸۲۰ در دانشگاه کمبریج نظام نوشتاری زبان مائوری را پایه‌گذاری کردند.[۲][۳] نخستین دستگاه چاپ در سال ۱۸۳۴ به نیوزیلند رسید و نخستین کتاب چاپ‌شده در خاک نیوزیلند ترجمهٔ مائوری یک کتکیزم بود که ویلیام یِیت در سال ۱۸۳۰ نوشته بود.[۴][۵]
با ورود مهاجران اروپایی، بسیاری از داستان‌ها و سروده‌های شفاهی مائوری گردآوری و به انگلیسی ترجمه و منتشر شدند؛ از جمله اسطوره‌شناسی پلینزیایی (۱۸۵۵) اثر جورج گری و افسانه‌های پریان مائوری (۱۹۰۸) اثر یوهانس آندرسن. این داستان‌ها مانند روایت‌های مربوط به خدای مائویی در میان جمعیت غیرمائوری نیوزیلند نیز شناخته شدند.[۱] همچنین بنیادی برای ادبیات آیندهٔ مائوری از طریق روزنامه‌های مائوری، تاریخ‌نگاری مائوری و ادبیات وابسته به جنبش‌های دینی مائوری مانند راتانا و پای ماریره فراهم آمد.[۶]
در سدهٔ نوزدهم بیشتر نیوزیلندی‌های پاکها خود را بریتانیایی می‌دانستند و بیشتر نشریات را نویسندگان بریتانیایی برای مخاطبان بریتانیایی می‌نوشتند. هرچند نخستین کاربردهای اصطلاح «ادبیات نیوزیلند» در دههٔ ۱۸۶۰ پدیدار شد، این مفهوم بیشتر جنبهٔ آرمانی داشت و زمان برد تا ادبیاتی با هویت نیوزیلندی مشخص شکل بگیرد.[۱][۷] کتاب‌های نخستین نیوزیلند عموماً روایت‌هایی از سفر و بازدید بودند، مانند روایت اقامت نُه‌ماهه در نیوزیلند در ۱۸۲۷ (۱۸۳۲) اثر آگوستوس ارل یا زندگی در مزرعه در نیوزیلند (۱۸۷۰) اثر مری آن بارکر,[۸] یا آثار علمی مانند نیوزیلندی‌ها به تصویر اثر جورج فرنچ انگاس (۱۸۴۷) و تاریخ پرندگان نیوزیلند (۱۸۷۲) اثر پرنده‌شناس والتر بولر.[۹][۱۰] از نخستین بازتاب‌های هویت نیوزیلندی در ادبیات می‌توان به نیوزیلند کهن اثر فردریک ادوارد منینگ و اروون اثر ساموئل باتلر اشاره کرد که برگرفته از تجربهٔ پنج‌سالهٔ نویسنده در کنتربری، نیوزیلند بود.[۱۱][۱۲]
جنبش مائوریلند: ۱۸۷۰–۱۹۱۴
در اواخر سدهٔ نوزدهم و آغاز سدهٔ بیستم، ملی‌گرایی نیوزیلندی رو به رشد نهاد و نویسندگان پاکها داستان‌ها و اسطوره‌های مائوری را برگرفتند. واژهٔ «مائوریلند» که در آن زمان گاه به‌جای نام نیوزیلند به کار می‌رفت، هستهٔ جنبشی ادبی شد که در آن نویسندگان استعماری از سنت‌ها و افسانه‌های مائوری الهام می‌گرفتند.[۱۳][۱۴] این گرایش با باور گستردهٔ مهاجران تقویت می‌شد مبنی بر اینکه مائوری‌ها نژادی رو به انقراض هستند که در برابر اروپاییان دوام نخواهند آورد.[۱۴]
برای نمونه، کتاب اندیشه‌ها در مائوریلند اثر توماس براکن شامل سرودهٔ «سرود نیوزیلند» بود که بعدها با عنوان «خداوند نیوزیلند را محافظت نماید» سرود ملی نیوزیلند شد.[۱۴] براکن و شاعرانی چون جسی مکی و آرتور هنری آدامز سروده‌هایی دربارهٔ رانگاتیرا (رئیس‌قبیله) مائوری ته راوپارها نوشتند، در حالی که آلفرد گریس، جسی وستون و دیگران داستان‌های کوتاه و رمان‌هایی با درونمایه‌های مائوری پدیدآوردند.[۱۳] چهارمین نخست‌وزیر نیوزیلند، آلفرد دامت، حماسهٔ شعری رانولف و آموهیا (۱۸۷۲) را سرود که بیش از ۱۰۰٬۰۰۰ واژه داشت و عاشقانه‌ای میان مرد اروپایی کشتی‌شکسته و زنی مائوری را توصیف می‌کرد.[۱۴]
داستان‌های عاشقانهٔ استعماری نیز محبوب بودند؛ برای نمونه آثار لوئیزا بیکر، الن الیس و ادیت سرل گروسمن.[۱۵] کتاب‌هایی دربارهٔ جنگ‌های نیوزیلند نیز رواج داشت؛ نمونهٔ آن رئیس‌قبیلهٔ شورشی (۱۸۹۶) اثر هیوم نیزبت بود. نویسندهٔ محبوب انگلیسی کتاب‌های کودک، جی.ای. هنتی، کتاب مائوری و مهاجر (۱۸۹۰) را نوشت. لیدی بارکر دو کتاب دربارهٔ زندگی در نیوزیلند نوشت و همسرش فردریک بروم سروده‌هایی از نیوزیلند (۱۸۶۸) را منتشر کرد.[۱۵]
فرهنگ مائوریلند ساختگی و بر پایهٔ رمانتیسم بود نه واقعیت؛ چنان‌که پژوهشگران جین استافورد و مارک ویلیامز گفته‌اند: «مائوریلند کوششی بود برای انکار حضور واقعی مائوری در نیوزیلند به سود حضوری اسطوره‌ای یا تزیینی».[۱۳] با آغاز جنگ جهانی اول این جنبش به‌جز چند تن مانند جیمز کاون و رودال هیوارد عملاً پایان یافته بود.[۱۳]
آغاز سدهٔ بیستم: ۱۹۱۴–۱۹۳۹
.jpg)
ادبیات نیوزیلند در آغاز سدهٔ بیستم به رشد خود ادامه داد؛ از نویسندگان برجسته می‌توان به شاعر بلانش باوئن و رمان‌نویس جین مندر اشاره کرد.[۱۶] نامدارترین و تأثیرگذارترین نویسندهٔ نیوزیلند در این دوره، داستان‌نویس کوتاه‌نویس کاترین منسفیلد بود که در ۱۹۰۸ نیوزیلند را ترک کرد و یکی از بنیان‌گذاران ادبیات نوگرا شد. او در زمان حیاتش سه مجموعه‌داستان منتشر کرد: در یک پانسیون آلمانی (۱۹۱۱)، سعادت و داستان‌های دیگر (۱۹۲۰) و مهمانی باغ و داستان‌های دیگر (۱۹۲۲).[۱۷] منسفیلد در ۱۹۲۳ درگذشت و به گفتهٔ سی.کی. استد «بنیان شهرتی را نهاد که همچنان رو به رشد بوده و بر تحول ادبیات نیوزیلند تأثیر گذاشته‌است».[۱]
از دیگر نویسندگان برجستهٔ این دوره اورسولا بتل بود که نخستین مجموعه‌شعرش در ۱۹۲۹ منتشر شد و همنشین آکسفوردی ادبیات سدهٔ بیستم شعر او را دارای «سادگی و کم‌پیرایگی و تازگی تصویر» دانسته‌است.[۱۸] هربرت گاتری-اسمیت با کتاب توتیرا: داستان یک مزرعهٔ گوسفندداری نیوزیلندی (۱۹۲۱) نخستین نوشتار مهم زیست‌محیطی نیوزیلند را پدیدآورد.[۱۹]
تا دههٔ ۱۹۳۰ نوشتن در نیوزیلند با کمک رشد دانشگاه‌ها و ناشران کوچک جا افتاده بود.[۲۰] از آثار مهم این دوره ''تنها مرد'' (۱۹۳۹) اثر جان مالگن بود که تحت تأثیر رکود بزرگ نوشته شد و تصویری از مردی نیوزیلندی منزوی و بیگانه ارائه داد که خود به یک کهن‌الگوی فرهنگی تبدیل شد.[۲۱] فرانک سارجسون با مجموعه‌داستان یک مرد و همسرش (۱۹۴۰) نقش مهمی در شکل‌گیری قالب داستان کوتاه نیوزیلندی ایفا کرد.[۲۱] نایو مارش که میان نیوزیلند و انگلستان رفت‌وآمد می‌کرد، در دههٔ ۱۹۳۰ داستان‌های کارآگاهی نوشت و به‌عنوان یکی از «ملکه‌های جنایت» شناخته شد.[۲۲]
در این دوره نوشتن هنوز به‌شدت کاری پاکها بود؛ بسیاری از مائوری‌ها در مناطق روستایی زندگی می‌کردند و از پیامدهای از دست دادن زمین و زبان و کاهش جمعیت رنج می‌بردند. ته رانگی هیروآ و آپیرانا نگاتا آثار غیرداستانی نوشتند و سرودهای مائوری را گردآوری کردند، اما فرصت‌های اندکی برای مائوری‌ها در ادبیات مکتوب وجود داشت.[۶]
جنگ جهانی دوم و سال‌های پس از آن: ۱۹۳۹–۱۹۶۰
از ۱۹۴۱، نوشته‌های نیوزیلندی از طریق نشریهٔ ''نوشتار نو پنگوئن'' به سردبیری جان لمان مخاطبان بین‌المللی یافتند. نسخهٔ محلی آن میان ۱۹۴۲ و ۱۹۴۵ منتشر شد.[۲۰] در سال ۱۹۴۵، فرانک سارجسون گزیده‌ای از داستان‌های کوتاه نویسندگان نیوزیلندی را با عنوان سخن گفتن از سوی خودمان ویراست کرد. جنت فریم بعدها نوشت که داستان‌های این مجموعه «مرا با این واقعیت که از آنِ ما هستند مغلوب کردند».[۲۳]
در همان سال، آلن کرنو گزینهٔ دفتری از شعر نیوزیلند ۴۵–۱۹۲۳ را منتشر کرد که آغازگر مرحلهٔ پسااستعماری و ملی‌گرایانهٔ ادبیات نیوزیلند بود.[۱] چارلز براش آن را به «سرمای سختی» تشبیه کرد که «علف‌های هرز را از بین برد و رشد سالم را پروراند».[۱] کرنو و براش از نسل شاعرانی بودند که کار خود را با انتشارات کاکستون در دههٔ ۱۹۳۰ آغاز کردند و تأثیری ژرف بر شعر نیوزیلند نهادند؛ از دیگران این گروه ای.آر.دی. فربرن، آر.ای.کی. میسون و دنیس گلاور بودند.[۲۴] در برابر این گروه ملی‌گرا، شاعر رابین هاید (زادهٔ آفریقای جنوبی) قرار داشت که از این حلقه کنار گذاشته شد، اما رمانش پرواز پرندگان خدایی (۱۹۳۸) اثری کلاسیک نیوزیلندی شمرده می‌شد.[۲۴]
شعر
شعر نقش محوری در ادبیات نیوزیلند داشته‌است. شاعران نسل کاکستون در دهه‌های ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰ بنیان شعر نوین نیوزیلد را پی ریختند. آلن کرنو با تأکید بر چشم‌اندازهای بومی و هویت ملی، مسیر تازه‌ای گشود.[۲۴] در نیمهٔ دوم سدهٔ بیستم، جیمز کی. باکستر به یکی از مهم‌ترین شاعران نیوزیلند تبدیل شد و هونه توهوئاره نخستین شاعر مائوری بود که مجموعه‌شعری منتشر کرد. فلور آدکاک و سلینا توسیتالا مارش نیز در سطح بین‌المللی شهرت یافتند.[۱]
داستان و رمان
داستان کوتاه تا دههٔ ۱۹۷۰ قالب غالب نثر نیوزیلندی بود و فرانک سارجسون چهرهٔ شاخص آن به‌شمار می‌رفت.[۲۲] کاترین منسفیلد پیش‌تر با سه مجموعه‌داستان خود جایگاه بین‌المللی یافته بود.[۱۷] جنت فریم یکی از مهم‌ترین رمان‌نویسان نیوزیلند شد و آثارش شهرت جهانی پیدا کرد.[۲۳] نایو مارش در زمینهٔ داستان کارآگاهی درخشید.[۲۲]
در دوران معاصر، النور کاتن با رمان جادهٔ درخشان (۲۰۱۳) برندهٔ جایزهٔ بوکر شد و جوان‌ترین برندهٔ این جایزه بود.[۱] موریس گی نیز از رمان‌نویسان برجستهٔ نیوزیلند است.[۱]
ادبیات مائوری
نویسندگان مائوری در نیمهٔ دوم سدهٔ بیستم نقش فزاینده‌ای یافتند. ویتی ایهیمائرا مهم‌ترین نویسنده‌ای است که آثارش به زبان مائوری نوشته شده و کتاب‌هایش همراه با آثار پاتریشیا گریس از دههٔ ۱۹۷۰ به «رنسانس مائوری» در ادبیات انجامید.[۶][۱] کری هولم برای رمان مردم استخوان (۱۹۸۴) در سال ۱۹۸۵ جایزهٔ بوکر را دریافت کرد.[۱]
انتشار رمان پوتیکی (۱۹۸۶) اثر پاتریشیا گریس که بخش‌هایی از آن به زبان مائوری نوشته شده بود و واژه‌نامه‌ای ضمیمه نداشت، جنجال‌برانگیز شد؛ برخی این کار را نوعی کنارگذاشتن خوانندگان سفیدپوست خواندند.[۶] با این حال در دو دههٔ بعد ادبیات نویسندگان مائوری‌تبار متنوع‌تر شد و زبان مائوری و فرهنگ آن بخش فزاینده‌ای از ادبیات نیوزیلند را تشکیل داد.[۱] زبان مائوری در سال ۱۹۸۷ با تصویب «قانون زبان مائوری» به‌عنوان یکی از زبان‌های رسمی نیوزیلند به رسمیت شناخته شد.[۱]
ادبیات کودک
نیوزیلند نویسندگان برجسته‌ای در زمینهٔ ادبیات کودک و نوجوان داشته‌است. مارگارت ماهی و جوی کاولی از شناخته‌شده‌ترین نویسندگان کودک نیوزیلندی در سطح جهانی هستند.[۱] آلیس استر گِلن (۱۸۸۱–۱۹۴۰) از نخستین نویسندگان مهم کودک نیوزیلند بود و جایزهٔ استر گلن به افتخار او از سال ۱۹۴۵ به بهترین کتاب کودک نیوزیلندی اهدا می‌شود.[۱]
نمایشنامه‌نویسی و تئاتر
پس از رکود بزرگ که گروه‌های تئاتری خارجی دیگر به نیوزیلند سفر نمی‌کردند، صحنهٔ تئاتر آماتوری پررونقی پدید آمد.[۲۰] نایو مارش در ۱۹۴۳ شرکت شکسپیر را در کالج دانشگاه کنتربری بنیاد نهاد که تا ۱۹۷۲ پابرجا بود.[۲۲] راجر هال از مهم‌ترین نمایشنامه‌نویسان نیوزیلند است. نمایشنامه‌نویسانی چون ایزوبل اندروز نیز از طریق مسابقه‌های جشنوارهٔ تئاتر سراسر انگلستان موفقیت کسب کردند.[۲۰]
نشریات و مجلات ادبی
نشریات ادبی نقش مهمی در رشد ادبیات نیوزیلند ایفا کردند. در سال ۱۹۳۲ مجلهٔ فینیکس توسط گروهی از دانشجویان در اوکلند پایه‌گذاری شد. در ۱۹۳۹ نشریهٔ نیوزیلند لیسنر و در ۱۹۴۷ مجلهٔ لندفال آغاز به کار کردند.[۲۰] انتشارات کاکستون نیز از دههٔ ۱۹۳۰ نقش بسزایی در انتشار آثار شاعران و نویسندگان نیوزیلندی داشت.[۲۴]
کتابخانه‌ها
کتابخانه‌ها از اواخر سدهٔ نوزدهم نقش مهمی در گسترش ادبیات در نیوزیلند داشتند. نخستین قانون کتابخانه‌های عمومی در سال ۱۸۶۹ تصویب شد. کتابخانهٔ دانشگاه اوکلند (بنیاد ۱۸۸۴) و کتابخانهٔ الکساندر ترنبول از مهم‌ترین کتابخانه‌های پژوهشی نیوزیلند هستند؛ کتابخانهٔ ترنبول از ۱۹۶۶ بخشی از کتابخانهٔ ملی نیوزیلند در ولینگتون شده‌است.[۲۰]
جایزه‌ها و بورس‌های ادبی
ادبیات نیوزیلند از پشتیبانی نهادی گسترده‌ای بهره‌مند شده‌است. جایزه‌ها و بورس‌های ادبی متعددی برای تشویق نویسندگان وجود دارد. کری هولم با دریافت جایزهٔ بوکر در ۱۹۸۵ و النور کاتن با دریافت همین جایزه در ۲۰۱۳ ادبیات نیوزیلند را در سطح جهانی شناساندند.[۱]
منابع
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 New Zealand literature در دانشنامهٔ بریتانیکا.
- 1 2 Jones, Alison; Jenkins, Kuni Kaa (1 ژانویه 2011). He Kōrero: Words Between Us: First Māori–Pākehā Conversations on Paper (in English). Huia Publishers.
- ↑ «Thomas Kendall with Hongi Hika». New Zealand History. Manatū Taonga, the Ministry for Culture and Heritage. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۱۶ فوریه ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۱۵ فوریه ۲۰۲۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Binney, Judith. "Yate, William". Dictionary of New Zealand Biography. Ministry for Culture and Heritage. Retrieved 15 February 2021.
- ↑ «Ko nga katikihama e wa: ka oti nei te wakamaori ki te reo o Nu Tirani». National Library of New Zealand. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۱ سپتامبر ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۱۵ فوریه ۲۰۲۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 4 Holman، Jeffrey Paparoa. «Roots of Māori fiction – Story: Māori fiction – ngā tuhinga paki». Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۱ دسامبر ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۷ فوریه ۲۰۲۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Mercer، Erin (۲۰۱۳). «'Slumming Among the Gravestones': Elizabeth Knox's "Daylight" and the New Zealand Canon». Journal of New Zealand Literature (۳۱): ۱۳۰–۱۴۹. جی‌استور 41939307. دریافت‌شده در ۱۹ اوت ۲۰۲۳.
{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Hall، David Oswald William. McLintock، A.H. (ویراستار). «LITERATURE». An Encyclopaedia of New Zealand ۱۹۶۶. Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۲۰ فوریه ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۵ فوریه ۲۰۲۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «The New Zealanders Illustrated». Te Papa Tongarewa. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۲۰ فوریه ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۱۵ فوریه ۲۰۲۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «A History of the birds of New Zealand / by Walter Lawry Buller. 1873». The Royal Collection Trust. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۲۰ سپتامبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۵ فوریه ۲۰۲۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Wevers، Lydia. «Erewhon – Story: Fiction». Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۱ نوامبر ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۶ فوریه ۲۰۲۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Phillips، Jock (۲۲ اکتبر ۲۰۱۴). «The 19th century – Story: Arts and the nation». Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۵ فوریه ۲۰۲۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 4 Phillips، Jock. «Cultural nationalism, 1890 to 1910 – Story: Arts and the nation». Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۶ فوریه ۲۰۲۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 4 Ray، William (۱۳ دسامبر ۲۰۲۰). «Māoriland: New Zealand's forgotten name». Radio New Zealand. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۱۶ فوریه ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۱۶ فوریه ۲۰۲۱.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 Wevers، Lydia. «Romance, Māori and pioneer fiction, 1880s to 1910s – Story: Fiction». Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۳ ژوئن ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۱۶ فوریه ۲۰۲۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ McLintock، A.H. (ویراستار). «LITERATURE – FICTION: Early fiction». An Encyclopaedia of New Zealand ۱۹۶۶. Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۱۴ اوت ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۱۶ فوریه ۲۰۲۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 Wevers، Lydia. «Katherine Mansfield – Story: Fiction». Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۳ ژوئن ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۱۶ فوریه ۲۰۲۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Stringer، Jenny، ویراستار (۲۰۰۵). «Bethell, Ursula». The Oxford Companion to Twentieth-Century Literature in English. انتشارات دانشگاه آکسفورد. شابک ۹۷۸-۰-۱۹-۱۷۲۷۵۷-۳. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۱ سپتامبر ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۱۴ دسامبر ۲۰۲۰.
{{cite encyclopedia}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Steer، Philip (۱۹ آوریل ۲۰۱۷). «Bottom of the lake: How the setting for a classic book of New Zealand literature became a toxic swamp». The Spinoff. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۷ مارس ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۵ مارس ۲۰۲۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 4 5 6 «Making of New Zealand literature». New Zealand History. Manatū Taonga, the Ministry for Culture and Heritage. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۱۴ نوامبر ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۱۴ فوریه ۲۰۲۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 McLintock، A.H. (ویراستار). «LITERATURE – New impulses». An Encyclopaedia of New Zealand ۱۹۶۶. Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۲۹ مه ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۱۶ فوریه ۲۰۲۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 4 Wevers، Lydia. «New writers after the Second World War – Story: Fiction». Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۳ ژوئن ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۱۶ فوریه ۲۰۲۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 Robinson، Roger (۲۰۰۶). «Speaking for Ourselves (1945)». در Robinson، Roger؛ Wattie، Nelson (ویراستاران). The Oxford Companion to New Zealand Literature. انتشارات دانشگاه آکسفورد. doi:10.1093/acref/9780195583489.001.0001. شابک ۹۷۸-۰-۱۹-۱۷۳۵۱۹-۶. OCLC 865265749. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۱ سپتامبر ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۵ نوامبر ۲۰۲۰.
{{cite encyclopedia}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 4 Newton، John. «The Caxton poets – Story: Poetry». Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۲۰ سپتامبر ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۶ فوریه ۲۰۲۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «New Zealand literature». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۷ آوریل ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Neuseeländische Literatur». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای آلمانی ، بازبینی‌شده در ۲۷ آوریل ۲۰۲۶.
پیوند به بیرون
- شکل‌گیری ادبیات نیوزیلند — در تارنمای تاریخ نیوزیلند
- کتاب‌های نخستین نیوزیلند — نمایهٔ جستجوپذیر و متن کامل کتاب‌های سدهٔ نوزدهم نیوزیلند
- مرکز متون الکترونیکی نیوزیلند — کتابخانهٔ دیجیتال آزاد دانشگاه ویکتوریای ولینگتون
- ادبیات نیوزیلند
- ادبیات انگلیسی